Περί δημόσιας έρευνας

14:52 21/8/2026 - Πηγή: Τα Νεα

Ισως η πιο σημαντική είδηση του καλοκαιριού είναι το πειραματικό εμβόλιο mRNA κατά του μελανώματος που ανέπτυξαν η Moderna και η Merck και πρόκειται, ουσιαστικά, για την πρώτη επιτυχημένη δοκιμή τελικού σταδίου εξατομικευμένης αντικαρκινικής θεραπείας mRNA παγκοσμίως.

Οποτε συμβαίνει κάτι τέτοιο, ακολουθούν αναπόφευκτα τα ίδια σχόλια για τη δύναμη των μεγάλων ιδιωτικών κεφαλαίων και των πολυεθνικών συμφερόντων σε σύγκριση με την κρατικά χρηματοδοτούμενη έρευνα. Κάποιοι τα

λένε με σοβαρό προβληματισμό, άλλοι με μπούρδες που δεν έχει νόημα να απαντάμε.

Ομως η ιστορία αυτού του εμβολίου δείχνει την αξία της κρατικής στήριξης στην ανθρώπινη διάνοια. Διότι το εμβόλιο δουλεύει σε συνδυασμό με ένα φάρμακο που αναπτύχθηκε στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ από δύο ερευνητές με δημόσια χρηματοδότηση, οι οποίοι χτύπαγαν επί χρόνια ανεπιτυχώς τις πόρτες των φαρμακευτικών με την ιδέα τους. Τελικά πήραν το Νομπέλ Ιατρικής το 2018.

Το εμβόλιο βασίζεται, επίσης, στην τεχνολογία mRNA που τη μάθαμε όλοι μες στην πανδημία. Την έκαναν κλινικά αξιοποιήσιμη δύο ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια, επιχορηγούμενοι από το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας των ΗΠΑ, όταν κανείς, μα κανείς, δεν πίστευε σε αυτούς. Τελικά πήραν το Νομπέλ Ιατρικής το 2023.

Στη μεγάλη εικόνα των πραγμάτων, δεν στέκει το σχήμα που λέει ότι το ιδιωτικό είναι το καλό και παραγωγικό, ενώ το δημόσιο είναι το ρουσφετολογικό και άχρηστο. Εχει προβλήματα γραφειοκρατίας; Εννοείται πως έχει. Υπόκειται σε πολιτικούς διορισμούς κι ορέξεις; Αναμφίβολα.

Γι’ αυτό ακριβώς πρέπει να λέμε ότι είναι η δημόσια βασική έρευνα αυτή που κατά κανόνα ανοίγει τον δρόμο σε ιδέες κι είναι η δημόσια κλινική έρευνα που εξασφαλίζει τον ασθενή, που βελτιστοποιεί κι ελέγχει χωρίς το κίνητρο κέρδους. Ο ιδιώτης προσφέρει την κλίμακα, στηρίζει το παραπέρα. Δεν υπάρχει ο ένας χωρίς τον άλλον.

Θα πείτε ότι όλα αυτά δεν αφορούν με κανένα τρόπο την Ελλάδα. Ομως είναι απολύτως συναφή με τη συζήτηση που γίνεται στη χώρα μας για τη χρηματοδότηση της έρευνας, τους φορείς που υποβαθμίζονται, την απουσία προβλεψιμότητας, τις διαδικασίες αξιολόγησης που έχουν προκαλέσει σοβαρές αντιδράσεις στην ερευνητική κοινότητα. Είναι ηθικά αποκαρδιωτικό να υποτιμώνται τόσο όσοι αντιδρούν. Διότι όλα αυτά αποθαρρύνουν το είδος του μακρόπνοου, αφανούς έργου που κάνει δυνατές τις μεγάλες ανακαλύψεις της επόμενης δεκαετίας.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο >>

Keywords