Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος

Ο «Οδυσσέας» του Τζόις έσπασε τη φόρμα της λογοτεχνικής αφήγησης. Περιγράφοντας με περίπου 265.000 λέξεις μία και μοναδική μέρα στο Δουβλίνο, έκανε κάθε σκέψη, συναίσθημα ή πράξη του αντιήρωά του, σημαντική κι ασήμαντη, μυθιστόρημα. Ο Οδυσσέας του ΠΑΣΟΚ, πάλι, προκάλεσε μια πράσινη συνειδησιακή ροή. Με την αποπομπή του Κωνσταντινόπουλου από την ΚΟ, το «μέσα» του Κινήματος, ο ψυχισμός του αρχηγού και των μεγαλοστελεχών, οι πολλοί τους μικρόκοσμοι βγήκαν προς τα έξω. Ο «πρόεδρος των λιγότερων διαγραφών» φανέρωσε τελικά τη γνώμη

Πώς το κατάφερε ο πρώην πια βουλευτής Αρκαδίας; Θέτοντας ον κάμερα ένα ερώτημα το οποίο απασχολεί πολλούς στο ΠΑΣΟΚ: «Υπάρχει κάποιος που πιστεύει ότι ένας που είναι στο 13% (και ο άλλος στο 30%) μπορεί να κάνει την ανατροπή υπό αυτές τις προϋποθέσεις;». Βάζοντας, δηλαδή, θέμα για τη στρατηγική της νίκης «έστω και με μια ψήφο» – καθώς και για τη διεύρυνση α λα Πελεγρίνη.

Αμύητοι στα πασοκικά παρασκήνια αναρωτιούνται γιατί τάραξε τόσο τον επικεφαλής, διατυπώνοντας απορίες που είναι κοινό μυστικό ότι έχουν στελέχη του. Ενας μυημένος απαντά πως «ήταν ο παλαιότερος βουλευτής στην ΚΟ, με συνεχή παρουσία στη Βουλή. Ασκούσε επιρροή στα υπόλοιπα μέλη της». Θυμίζει, μάλιστα, ότι ξαναπροτάθηκε για τη θέση του αντιπροέδρου του Κοινοβουλίου ενώ δεν ανήκε πλέον στον κύκλο των στενών συνεργατών του Ανδρουλάκη. Για ορισμένους, η εγγύτητα στην παλιά τους σχέση δικαιολογεί επίσης την ένταση της προεδρικής αντίδρασης.

Αφού εκδιώχθηκε από το κόμμα, αρκετοί έσπευσαν να παρατηρήσουν ότι του έμεινε πιστός ακόμη και στις εποχές του 4,68%. Και να του αναγνωρίσουν πως «έφαγε ξύλο» για το ΠΑΣΟΚ. Ή πως «δεν είχε ψηφίσει ποτέ ανάποδα από τη γραμμή». Για όλα αυτά, μέχρι κι αριστεροί, που τον βλέπουν ως κεντροδεξιό (κι όχι σαν κεντρώο, όπως αυτοπροσδιορίζεται), τον θεωρούν αξιόλογο. Η απόφασή του να παραδώσει τη βουλευτική έδρα αιφνιδίασε όσο ο εξοστρακισμός του. Κανείς δεν περίμενε να καρατομηθεί γιατί έφτανε ξανά και ξανά κοντά στην «γκιλοτίνα» αλλά πάντα επιβίωνε.

Ούτε περνούσε από πολλών το μυαλό πως θα έκανε μια κίνηση-ματ, η οποία θα του εξασφάλιζε τον σεβασμό συντρόφων και μη, στερώντας παράλληλα από τον 6ο της Χαριλάου Τρικούπη βασικά επιχειρήματα εναντίον του.

Η προεδρική φρουρά δήλωνε σίγουρη πως «θα γίνει Λοβέρδος. Θα πάει στη ΝΔ». Συνομιλητές του, ωστόσο, στοιχημάτιζαν ήδη από την προηγούμενη Πέμπτη το βράδυ ότι δεν είναι το πιθανότερο σενάριο. Σήμερα «δεν γνωρίζει το επόμενο βήμα του», λέει άνθρωπος που τον ξέρει. Βέβαια, διακινδυνεύει την εκτίμηση πως δεν θα έκανε τίποτα το οποίο θα μουτζούρωνε την εικόνα που φιλοτέχνησε για τον εαυτό του αποποιούμενος ένα κοινοβουλευτικό έδρανο. Το παρατεταμένο χειροκρότημα που απέσπασε μετά την τελευταία του ομιλία στο βουλευτήριο επιβεβαίωσε πως κάτι κέρδισε έτσι. Κεντροαριστεροί πιστεύουν ότι «θα επιστρέψει στο ΠΑΣΟΚ με οποιονδήποτε άλλον αρχηγό».

Προεδρικοί επιμένουν ότι καρατομήθηκε επειδή υπονόμευε την παράταξη, όχι για τις πολιτικές του απόψεις. Θα ήταν πιο ακριβείς (και θα γίνονταν περισσότερο πιστευτοί) αν υποστήριζαν πως επιχειρούσε συχνά να σαμποτάρει τον κάτοχο του ύπατου κομματικού αξιώματος, είτε με κριτική στο αντιπολιτευτικό ύφος που εκείνος έχει επιλέξει είτε κάνοντας λευκή απεργία. Εξάλλου, επειδή «δυσκολευόταν να κρύψει τις πολιτικές του συμπάθειες ή αντιπάθειες», ακόμη κι οι λιγότερο ιντριγκαδόροι του ΠΑΣΟΚ υπέθεταν ότι η προσθήκη Γιαννακούρα στο αρκαδικό ψηφοδέλτιο ήταν μόνο η αφορμή του «χωρισμού» του από τον Ανδρουλάκη. Πάντως, και την περίοδο που ήταν μαζί και μετά (όταν, παρότι δεδηλωμένος εκφραστής του Κέντρου, στήριξε τον πιο αριστεριστή αντίπαλό του για να τον τζαρτζάρει) δεν τον συμπαθούσαν άπαντες μέσα στο κόμμα. Για μερικούς ήταν «υπερεκτιμημένος λόγω της στελεχιακής ένδειας». Για άλλους, απλά είναι «πολύ δεξιός».

Κάθε Ιρλανδός θα ισχυριστεί ότι έχει διαβάσει το εικοσιτετράωρο του Λέοπολντ Μπλουμ. Ελάχιστοι θα παραδεχτούν πως το κείμενο τους αντιστάθηκε και το παράτησαν. Ετσι κι οι πασόκοι, λίγοι θα ομολογήσουν ότι στην κόντρα που ανέδειξε τις κομματικές ψυχοπαθολογίες «το προσωπικό είναι πολιτικό». Προχθές, ο Κωνσταντινόπουλος απέδωσε τη διαγραφή του στις «προσωπικές επιδιώξεις» του αρχηγού, αρνούμενος πως ο ίδιος είχε τέτοιες. Ασπονδοι φίλοι του τις διέκριναν στον τρόπο που είπε «αντίο» και «καλή αντάμωση» όμως.