Ο Γιάννης ο φονιάς

Κι αίφνης ο Μανώλης Μητσιάς, αυτός ο μεγάλος έλληνας ερμηνευτής με το ευρύ και καλό ρεπερτόριο, απήγγειλε τους στίχους του «Γιάννη τον φονιά» των Μάνου Χατζιδάκι – Νίκου Γκάτσου σε συναυλία. Κι ενώ ο ίδιος είχε πει σε πρώτη εκτέλεση το εν λόγω τραγούδι, δεν δόθηκε η άδεια από τον αποκλειστικό και νόμιμο κληρονόμο του Μάνου, Γιώργο Χατζιδάκι, να ακουστεί με μουσική. Η δε νόμιμη και αποκλειστική κληρονόμος του Γκάτσου, μεταφράστρια και ποιήτρια, Αγαθή Δημητρούκα, διάβασε στο έκπληκτο κοινό τον λόγο του περιορισμού

Δεν ήθελε πολύ το αρχοντολόι των κοινωνικών δικτύων να ανάψει φωτιές. Από ένθερμους ή και όψιμους χατζιδακολάτρες που δηλώνουν στερητικό σύνδρομο για το ξαφνικά περιορισμένο έργο του – εν τω μεταξύ είναι όλο δημόσιο στο Ιντερνετ προς ακρόαση – μέχρι καταστροφολόγους για το τι θα κάνουν τα παιδιά μας χωρίς καλά τραγούδια (τα παιδιά ακούνε τραπ ενημερωτικά – προς το παρόν τουλάχιστον). Η στήλη λέει να σεβαστούμε την απόφαση του Χατζιδάκι να εκχωρήσει το έργο του εν συνόλω στον κληρονόμο του.

Στην ίδια την απόφαση περιλαμβάνεται και ο τρόπος εκτέλεσης. Το έργο για μας που το προσλαμβάνουμε ως ακροατές ή θεατές είναι κάτι άυλο. Για τον παραγωγό του όμως – και για μεγάλο μέρος των αλυσίδων της οικονομίας – έχει ηθικό και νόμιμο αποτύπωμα. Φορολογείται. Αναπαράγεται. Δεν είναι αέρας. Ζουν οικογένειες από αυτό. Ολη η εστίαση και τα ραδιόφωνα δομούνται πάνω σε έργα. Πρέπει να προστατεύεται.

Οσον αφορά τον Μητσιά απλώς να θέσουμε μια υποσημείωση. Ηταν ο πρώτος ερμηνευτής του εν λόγω τραγουδιού. Ο Χατζιδάκις τον εμπιστεύτηκε. Οχι μόνον για αυτό αλλά, ανάμεσα σε άλλα, και για τον «Χειμωνιάτικο ήλιο». Για τη στήλη ένα πραγματικά μεγάλο έργο.

Εχει μερίδιο ο Μανώλης σε εκείνη τη μεγάλη στιγμή του «Γιάννη του φονιά» και εν γένει στον δίσκο «Αθανασία» (1976). Οπως και η Δήμητρα Γαλάνη που επίσης μετείχε στον κύκλο εκείνο των τραγουδιών. Μια καλύτερη και νεότερη απόφαση δεν πρέπει να τον αποκλείει. Οι ερμηνευτές όπως και μερικοί σολίστ οργάνων μετέχουν με όρους συνδημιουργίας συχνά. Οχι πάντα, αλλά συχνά. Το ζήσαμε με τον Στέλιο Καζαντζίδη και την άτυχη αντιδικία του με τον Χρήστο Νικολόπουλο. «Κοινωνικοποιήστε τη φωνή του», λέγανε οι οπαδοί του λίγο νωρίτερα, όταν ο Στέλιος βρέθηκε δέσμιος συμβολαίων και δεν τραγουδούσε για καιρό (από το 1975- 1987). Υπερβολικό σύνθημα μα ενδεικτικό σε ποιον ανήκει τι. Ή πώς το κοινό συχνά το βλέπει, ακόμη και με όρους λατρευτικής υπερβολής.

Η στήλη επιμένει. Το έργο ανήκει στον δημιουργό. Και άρα στον κληρονόμο και διαχειριστή που ο δημιουργός όρισε. Το έργο επίσης είναι αποτέλεσμα διάδρασης του δημιουργού με τη συγκυρία του. Απλώς ταπεινά λέμε, πως εδώ η περίπτωση θέλει ξανακοίταγμα. Και μια πιο προσεκτική στάση.

Ο Αντόνιο Γκουτέρες αναζητεί επίλυση γιατί τελειώνει η θητεία του στον ΟΗΕ και γιατί έμεινε επί ημερών του εκκρεμές ένα κάποιο σχέδιο στο Κραν Μοντανά. Δεν έχει βέβαια την καλύτερη σχέση με τον πρόεδρο Τραμπ, κι αυτό είναι κακό αφού μια λύση περνάει και από τις ΗΠΑ. Υπάρχει όμως θετικό μομέντουμ, κι ας μην υπάρχει απέναντι ένας Ακιντζί. Για το Κυπριακό λέμε που 52 έτη διατηρεί την πληγή του και τα εκκρεμή του θέματα – προφανώς με βασική ευθύνη της Αγκυρας. Οι διεργασίες σήμερα δεν σημαίνει πως θα καταλήξουν απαραίτητα κάπου. Να μην υποτιμηθούν όμως.

Σωστή η πρωτοβουλία του Αλέξη Τσίπρα και της ΕΛΑΣ για την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Και παρότι τα Μέσα επέμειναν στις μικροπολιτικές παρουσίες – απουσίες δημάρχων και εν γένει αιρετών από την εκδήλωση του νέου κόμματος, το θέμα εδώ είναι πιο βαθύ. Πως αυτό το σκέλος της Αριστεράς έχασε χρόνο στο εν λόγω πεδίο. Δεν μπορεί να στέκεται στη γωνία και να οδύρεται για τη δεξιά ηγεμονία στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Ο κάθε δήμαρχος ή περιφερειάρχης για κάποιο λόγο ψηφίζεται. Και η ΝΔ το μακρινό 2000 – επί Κώστα Καραμανλή – όταν έχασε τις εθνικές εκλογές, εκπόνησε σχέδιο στην ΤΑ. Και στις δημοτικές εκλογές του 2002 τα πήγε καλά χαράζοντας ένα πρελούδιο νίκης και για τις βουλευτικές εκλογές πια του 2004.