Ο φόβος του πλήθους
Οπως έχει γραφτεί συχνά, η ιστορία της διαμόρφωσης των σύγχρονων δημοκρατιών και της κατοχύρωσης των δημοκρατικών δικαιωμάτων, από το καθολικό εκλογικό δικαίωμα, έως το κοινωνικό κράτος ή την περιβαλλοντική προστασία, είναι και μια ιστορία μεγάλων λαϊκών κινητοποιήσεων, συγκρούσεων με τις δυνάμεις καταστολής και ταραχών.
Αυτό εξηγεί γιατί πολύ συχνά αυτό που την ώρα που ήταν σε εξέλιξη οι διαδηλώσεις περιγραφόταν από τους εκπροσώπους της πολιτικής εξουσίας ως «όχλος», στη συνέχεια καταγράφονταν στην
Ομως, στην εποχή του «υπαρκτού νεοφιλελευθερισμού», ιδίως στην τρέχουσα περίοδο του ακροδεξιού rebranding του, η συστηματική εχθρότητα απέναντι σε κάθε έννοια μαζικής κινητοποίησης γίνεται ολοένα και περισσότερο ο κανόνας.
Μπορεί μια προηγούμενη πολιτική ευπρέπεια να υποχρεώνει στη διάκριση ανάμεσα σε «ειρηνικούς διαδηλωτές» και «ταραξίες», όμως γνωρίζουμε καλά ότι την ίδια την ώρα των επιθέσεων των δυνάμεων καταστολής η διάκριση αυτή εύκολα ξεπερνιέται. Αλλωστε, εάν κανείς παρακολουθήσει τη ρητορική των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων θα δει να κυριαρχεί η θέση ότι δεν υπάρχει κανένας ουσιαστικός λόγος κινητοποίησης.
Ακόμη και όταν κάποιοι από τους εκπροσώπους της πολιτικής εξουσίας αναγκάζονται να παραδεχτούν ότι υπάρχουν και κάποια «δίκαια αιτήματα», την ίδια στιγμή υπάρχει μια ολόκληρη ομοβροντία επιχειρημάτων από την «ανάπτυξη» έως τη δημοσιονομική πειθαρχία», που καταλήγουν στην ίδια βασική θέση ότι τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει, ότι οποιαδήποτε παρέκκλιση θα οδηγήσει σε δημοσιονομικό εκτροχιασμό, ότι η υπερσυσσώρευση πλούτου δεν μπορεί για οποιοδήποτε λόγο να θιγεί, και ότι οι πολίτες θα πρέπει να επενδύσουν στην ατομική τους «ανθεκτικότητα» μέσα σε κοινωνίες ολοένα και πιο μειωμένων εγγυήσεων και προσδοκιών.
Κατά συνέπεια, οποιαδήποτε μαζική κινητοποίηση, ιδίως όταν παίρνει συγκρουσιακά χαρακτηριστικά, δεν μπορεί παρά να θεωρηθεί ως διατάραξη της κοινωνικής ηρεμίας και να περιέλθει στην αρμοδιότητα των ολοένα και πιο στρατιωτικοποιημένων αστυνομικών δυνάμεων.
Ολα αυτά υπογραμμίζουν κάτι που η πολιτική φιλοσοφία του 17ου αιώνα – και ιδίως ο Σπινόζα – είχε αναδείξει: ότι η κρίσιμη παράμετρος στο ξεδίπλωμα των μαζικών πολιτικών μορφών που σφραγίζουν τη νεωτερικότητα είναι ο φόβος του πλήθους και για την ακρίβεια ο συσχετισμός ανάμεσα στον φόβο που εμπνέουν στο πλήθος οι φορείς εξουσίας και τον φόβο που το πλήθος μπορεί να εμπνεύσει σε όσους ασκούν εξουσία.
Εάν για αρκετό καιρό η πειθαρχική διάσταση του νεοφιλελευθερισμού (π.χ. ο φόβος της απώλειας εργασίας και εισοδήματος) μπορούσε να επιβάλει ένα επίπεδο φόβου στις κοινωνίες, η τρέχουσα βαθιά κρίση νομιμοποίησής του και η αγωνία από την έκρηξη του κόστους ζωής και την κοινωνική ανασφάλεια σημαίνει ότι πλέον ο φόβος αλλάζει στρατόπεδο και περνά σε όσους ασκούν αυτή την πολιτική.
- Δημοφιλέστερες Ειδήσεις Κατηγορίας Ειδήσεις
- Κλειστά 100 καταστήματα γνωστής αλυσίδας φαγητού - Για φοροδιαφυγή 25 εκατ. ευρώ
- Σκάνδαλο μπάσκετ: Τι βρέθηκε στα σπίτια δύο διαιτητών - Δείτε φωτογραφίες
- Εντολή Μυστακίδη, πληρώνει τον Ολυμπιακό για Ντόρσεϊ – Εκτοξεύτηκε το κόστος!
- Στημένα στο μπάσκετ: «Μεγάλη ομάδα πίσω από τις καταγγελίες», υποστηρίζει ο Λιόλιος
- Πώς σχολίασε ο Πάρις Ρούπος το κύκλωμα φοροδιαφυγής στην Pizza Fan – Οι ειρωνικές αναρτήσεις
- Pizza Fan: Η μέθοδος και το ειδικό λογισμικό για τη φοροδιαφυγή των 25 εκατ. ευρώ
- Περήφανοι γονείς η Ελένη Μενεγάκη και ο Γιάννης Λάτσιος: Η κόρη τους Βαλέρια έγινε δεκτή στο London School of Economics
- Γνωρίστε τους χαρακτήρες της «Σύγκρουσης» του MEGA
- Χρυσοχοΐδης για την κρότου λάμψης στο μετρό από ΜΑΤ: «Τίποτα δεν μένει χωρίς τιμωρία» - ΕΔΕ από τη ΓΑΔΑ
- Ιουλιέττα (η)
- Δημοφιλέστερες Ειδήσεις Τα Νεα
- Δικαίωση για τη Βεργίνα: Αποζημίωση 111 εκατ. ευρώ για αθέμιτο ανταγωνισμό
- «Είμαστε ασταμάτητοι γιατί έχουμε το δίκιο με το μέρος μας» – Γιατί εξεγείρεται η Gen Z στην Ευρώπη;
- Alpine: Με τα τετράτροχα αστέρια της στο Παρίσι
- Πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο με άρωμα Γαλλίας
- Audi Q6 e-tron quattro: Σπορ πολυτέλεια που σε …πριζώνει
- Υπόθεση στημένων αγώνων στο μπάσκετ: «Είμαστε στην αρχή – Θα υπάρξουν και άλλοι», λέει ο Δημητρακόπουλος
- Οι ευθύνες των πρώην
- Γεραπετρίτης – Φιντάν: Δείχνουν τη «φόρμουλα» για το καλώδιο
- Η καθημερινότητα στην κάλπη
- Μητσοτάκης σε πρίγκιπα διάδοχο του Άμπου Ντάμπι: Είναι απαραίτητο να ενισχύσουμε τη στρατηγική μας συνεργασία
- Τελευταία Νέα Τα Νεα
- Ο φόβος του πλήθους
- Γκράβα: Το μυστήριο της οσμής αερίου παραμένει, τα ερωτήματα πληθαίνουν – «Ζητάμε έλεγχο στην ευρύτερη περιοχή»
- Οι ευθύνες των πρώην
- Η καθημερινότητα στην κάλπη
- Alpine: Με τα τετράτροχα αστέρια της στο Παρίσι
- Αγρότες: Τέλος στην αναμονή για την επιστροφή του φόρου στο πετρέλαιο
- Δύναμη
- Μιλάνο: Διαδηλωτής σηκώνει τα μεσαία δάκτυλα σε ιερέα και εκείνος…. ανταποδίδει την άσεμνη χειρονομία – «Δεν μετανιώνω» (vid)
- Ολυμπιακός: Για το 6 στα 6 και τους… «16»
- Υπόθεση στημένων αγώνων στο μπάσκετ: «Είμαστε στην αρχή – Θα υπάρξουν και άλλοι», λέει ο Δημητρακόπουλος
- Τελευταία Νέα Κατηγορίας Ειδήσεις
- Τελικά η εμπιστοσύνη μπορεί και να σε οδηγήσει στο θάνατο;
- Λένα Ζευγαρά: Το νέο single "Αδέσποτο" με την υπογραφή του Φοίβου και οι Sold Out εμφανίσεις (Βίντεο)
- Τσουκαλάς σε Μαρινάκη: "Οφείλετε απαντήσεις για αυτή τη διπλωματική ήττα - Δεν σας πιστεύουν ούτε οι βουλευτές σας"
- "Πυρά" Σκέρτσου στην αντιπολίτευση για τον "κόφτη" στα social media: "Εκτίθεστε στην κοινωνία" - "Αντιενωσιακή" η τροπολογία του ΠΑΣΟΚ
- Συντάξεις Νοεμβρίου 2026: Hμέρα πληρωμών η Παρασκευή - Ποιοι θα δουν τα χρήματα στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς
- Σκάνδαλο στο ελληνικό μπάσκετ: Η ανακοίνωση της Ελληνικής Αστυνομίας - Βρέθηκαν και κατασχέθηκαν 931.000 ευρώ, 14 κινητά, αρχεία και σημειώσεις
- Κριστίνα Άπλγκεϊτ: Σε κακή ψυχολογική κατάσταση μετά τη λανθασμένη διάγνωση για σκλήρυνση κατά πλάκας: «Χειροτερεύει και δεν ξέρει καν τι έχει»
- Αισιόδοξος και πάλι ο Τραμπ για τις εξελίξεις στο ρωσοουκρανικό
- Πετρέλαιο-σοκ για το 2027: Στα 97 δολάρια τα συμβόλαια – Ο εφιάλτης του πληθωρισμού επιστρέφει
