Ο ευνουχισμός του κριτηρίου

Κλήση σε κινητή τηλεφωνία με στόχο τη διευκρίνιση μιας μικρής αύξησης στον λογαριασμό του τηλεφώνου της γυναίκας μου.

«Καλημέρα σας, θα μπορούσα να ρωτήσω για μια χρέωση;».

«Βεβαίως, πείτε μου τον ΑΦΜ και το νούμερό σας παρακαλώ».

Λέω τον ΑΦΜ μου και το νούμερο για το οποίο ενδιαφέρομαι.

«Λυπάμαι,

«Ναι, αλλά τυγχάνει να είμαι ο σύζυγος του ανθρώπου στον οποίο είναι καταχωρημένος ο ΑΦΜ στο νούμερο του τηλεφώνου».

«Λυπάμαι, δεν μπορώ να κάνω κάτι».

Σύμφωνοι. Οταν όμως εγώ, με τον δικό μου ΑΦΜ πληρώνω τον λογαριασμό της γυναίκας μου, η κινητή τηλεφωνία δεν είδα να ενδιαφέρεται για το ποιος και με ποιον ΑΦΜ πληρώνει. Το ότι πληρώθηκε της φτάνει και της περισσεύει. Μπορεί όμως, αν θέλει, να δει από ποιον λογαριασμό πληρώθηκε, δηλαδή από τον δικό μου, και εφόσον εγώ ζητώ μια πληροφορία να με εξυπηρετήσει.

Παρ’ όλα αυτά όταν εγώ, που με τον δικό μου ΑΦΜ πληρώνω, πάρω την κινητή τηλεφωνία για να ζητήσω μια πληροφορία σχετική με τον λογαριασμό (που εγώ πρόκειται να πληρώσω) δεν μπορώ να εξυπηρετηθώ.

Παράδοξο λίγο ή είναι ιδέα μου;

Ενα το κρατούμενο.

Το άλλο: αν είχα δώσει τον ΑΦΜ της γυναίκας μου θα είχα εξυπηρετηθεί; Κατά πάσα πιθανότητα, ναι. Ωστόσο δεν θα ήταν η γυναίκα μου στο τηλέφωνο, θα ήμουν εγώ που απλώς ξέρω τον ΑΦΜ της γυναίκας μου. Αυτό όμως δεν είναι και τόσο νόμιμο, έτσι δεν είναι; Στην ουσία θα έχω κάνει χρήση του ΑΦΜ ενός άλλου ανθρώπου προκειμένου να εξυπηρετηθούμε στα… κλεφτά.

Αυτή η κατάσταση που την έχω ζήσει ουκ ολίγες φορές μού έχει φέρει στον νου την εξής υποθετική αντιστοιχία που, όσο ακραία και αν ακουστεί, για μένα είναι το ίδιο ακριβώς πράγμα.

Είσαι γιατρός και βλέπεις έναν άνθρωπο σωριασμένο στον δρόμο.

Πηγαίνεις να τον βοηθήσεις και τι είναι το πρώτο πράγμα που τον ρωτάς;

«Ποιο είναι το ΑΦΜ σας;».

Αναρωτιέμαι καμιά φορά αν οι υπάλληλοι των κινητών τηλεφωνιών (ή όποιων άλλων υπηρεσιών) που θα βρεθούν στην τηλεφωνική γραμμή για ένα τέτοιο ζήτημα με εμένα (ή όποιον σαν εμένα) καταλαβαίνουν όντως το πρόβλημα.

Αν δεν το καταλαβαίνουν, τότε πρόκειται για καθαρά ζήτημα νοημοσύνης.

Αν το καταλαβαίνουν, τότε η εξέλιξη της κατάστασης σχετίζεται αποκλειστικά και μόνο με την ανθρώπινη, συναισθηματική προσέγγιση. Αν ο/η υπάλληλος είναι συναισθηματικός χαρακτήρας, τότε έχεις μια ελπίδα να πειστεί από τα επιχειρήματά σου ή και τη φωνή σου ακόμα και να εξυπηρετηθείς.

Αν δεν είναι, δεν θα εξυπηρετηθείς.

Σκέφτομαι συχνά ότι έχουμε φτάσει στο σημείο όπου το συναίσθημα τείνει να γίνει είδος προς εξαφάνιση, αψηφάται τελείως. Εχεις την αίσθηση ότι ο εκνευρισμός, ο θυμός, η χαρά, η λύπη έχουν μετουσιωθεί σε ένα ενιαίο flat «πράγμα».

Και ίσως αυτό να οφείλεται στο ότι αν κάτι τελικά λείπει από τη ζωή μας, αυτό είναι το κριτήριο. Ζούμε στην εποχή του ευνουχισμού του κριτηρίου.

Οσο και αν το «σύστημα» μπορεί σε πολλά ζητήματα να είναι ένοχο, οφείλεις, ως έναν βαθμό, να αντισταθείς. Η σύγχρονη αντίσταση είναι να προσπαθήσεις να αντιληφθείς τον άνθρωπο απέναντί σου και να τον βοηθήσεις όσο μπορείς.

Μια πράξη βοήθειας θα μπορούσε να είναι όντως μια μορφή αντίστασης, και μάλιστα  δεν θα έβλαπτε κανέναν. Σύγχρονη αντίσταση είναι να έχεις κριτήριο και να κάνεις αυτό που εσύ θεωρείς σωστό όταν η περίσταση το ζητήσει. Και το λέω αυτό διότι όσο περνά ο καιρός τόσο πιο έντονη έχω την αίσθηση ότι αυτοί που διαθέτουν κριτήριο είναι βαθιά απομονωμένοι. Σαν τον Λούκι Λουκ, φτωχοί και μόνοι καουμπόηδες.

Γιατί αυτή η έλλειψη κριτηρίου είναι ένα φαινόμενο που θα μπορούσα να πω ότι συναντάται σε πολλές πτυχές της ζωής μας, ακόμα και στην ψυχαγωγία. Βλέπουμε μια ταινία, παρακολουθούμε μια θεατρική παράσταση, διαβάζουμε ένα βιβλίο. Και μετά; Πόσο μιλάμε, πόσο επικοινωνούμε, πόσο βρισκόμαστε «στο πεδίο»; Πόσο τελικά τα έχουμε νιώσει βαθιά μέσα μας; Μήπως απλώς τα καταπίνουμε σαν να τρώμε ένα φαγητό και αρκούμαστε σε ένα «μου άρεσε» ή «δεν μου άρεσε»;