Ο αφανισμός μας

Κάνετε μία ερώτηση στην τεχνητή νοημοσύνη. Οχι για κάτι εγκυκλοπαιδικό, αλλά για ένα θέμα που απαιτεί αξιολογική κρίση. Σας απαντάει εντός δευτερολέπτων. Πώς προέκυψε αυτή η απάντηση; Κανένας δεν μπορεί να το εξηγήσει πλήρως. Δεν γνωρίζουμε, δηλαδή, γιατί ένα τόσο σύνθετο νευρωνικό δίκτυο κατέληξε στη συγκεκριμένη αξιολογική κρίση και όχι σε κάποια άλλη. Και δεν μπορούμε να το μάθουμε; Οχι πλήρως, τουλάχιστον προς το παρόν.

Γιατί είναι σαν να θέλεις να εντοπίσεις ποιοι συγκεκριμένοι νευρώνες στον εγκέφαλό σου γεννούν μία σκέψη. Κρατήστε αυτό ως δεδομένο. Γιατί θα σας βοηθήσει να κατανοήσετε

τους φόβους των επιστημόνων που προειδοποιούν ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να καταστρέψει την ανθρωπότητα. Ρώτησα και εγώ με τη σειρά μου το μοντέλο που χρησιμοποιώ. Πώς θα μπορούσε η τεχνητή νοημοσύνη να καταστρέψει την ανθρωπότητα; Η απάντηση: «Αν μια πολύ ισχυρή τεχνητή νοημοσύνη αποκτούσε μεγάλη αυτονομία και έναν στόχο που δεν συνέπιπτε με τα ανθρώπινα συμφέροντα, θα μπορούσε να επιδιώξει αυτόν τον στόχο με τρόπους που οι άνθρωποι δεν είχαν προβλέψει και δεν θα μπορούσαν πλέον να ελέγξουν».

Εντάξει, αλλά μετά προκύπτει και το αυτονόητο ερώτημα: «Αν στραβώσουν τα πράγματα, δεν μπορούμε να τραβήξουμε το καλώδιο από την πρίζα;» Ναι, σήμερα αυτό ακούγεται λογικό. Και εφικτό. Στο μέλλον όμως, τα συστήματα ενδέχεται να αποκτήσουν τέτοια αυτονομία ώστε να παίζεις κυνηγητό μαζί τους στο αχανές ψηφιακό σύμπαν. Για παράδειγμα ένα «πονηρό» μοντέλο θα μπορούσε να δημιουργεί αντίγραφα του εαυτού του, ενώ εμείς θα το έχουμε «κουμπώσει» σε κρίσιμους τομείς για την ανθρώπινη δραστηριότητα.

Και εκεί που θα πας να πατήσεις το κουμπί ΟFF, θα καταλάβεις ότι την ίδια στιγμή κατεβάζεις και τον διακόπτη του ρεύματος. Αλλά αυτά είναι ακόμα στη σφαίρα της ανησυχίας, δεν είμαστε, δηλαδή, πάνω σε ράγες που μας οδηγούν εκεί. Απλώς το πρόβλημα είναι ότι δεν βλέπουμε πού βγάζουν αυτές οι ράγες για αυτό και γίνεται τόση κουβέντα. Τώρα γυρίστε στην αρχή του κειμένου. Δεν ξέρουμε πώς παίρνει αποφάσεις η τεχνητή νοημοσύνη, αλλά της αναθέτουμε να παίρνει όλο και σημαντικότερες αποφάσεις για μας. Δεν είναι σουρεαλιστικό;

Οραμα και κοστολόγηση

Ακουγα τον Γιώργο Σιακαντάρη της ΕΛΑΣ, να μιλάει στον Παύλο Τσίμα, στο ραδιόφωνο Mega News 104.6. Και είπε ότι όλη αυτή η συζήτηση για την κοστολόγηση των προγραμμάτων αφαιρεί το οραματικό στοιχείο από την πολιτική συζήτηση.

Επικαλέστηκε μάλιστα τον Γιώργο Γεννηματά: «θα είχε υλοποιηθεί το ΕΣΥ αν ο Γεννηματάς επέμενε στην αναλυτική κοστολόγηση εις βάρος του στόχου;». Δεν το ξέρουμε. Ομως η κοστολόγηση δεν είναι εχθρός του οράματος. Κάνει τα λογιστικά του. Και αν ρίξουμε μια αφαιρετική ματιά στη μεταπολιτευτική ιστορία της χώρας, θα συμφωνήσουμε ότι η απουσία δημοσιονομικής κουλτούρας είναι ένας από τους λόγους που μας έριξαν στα βράχια. Ακούγαμε συχνά για «πολιτικές λύσεις» που υπερβαίνουν τα ασφυκτικά περιθώρια του προϋπολογισμού. Κοινώς διανομή χρημάτων από το λεφτόδεντρο που θα το πότιζαν οι επόμενες γενιές. Και έτσι έμενε ζωντανό το «όραμα». Για να πεθάνει στη συνέχεια και να επιστρέψει ως ζόμπι και ως εφιάλτης.

Το πρόβλημα

Λίγο πριν από τις εκλογές του 2012, ένας πολιτικός αρχηγός περιόδευε στη Θράκη. Επεσε πάνω σε χρυσαυγίτες. Και τρόμαξε. Τηλεφώνησε, λοιπόν, σε γνωστό δημοσιογράφο της τηλεόρασης και του πρότεινε να κάνει μία εκπομπή ώστε να τους δει ο κόσμος και να τρομάξει.

Αυτό δεν πήγε και τόσο καλά. Μισό εκατομμύριο ψηφοφόροι δεν τρόμαξαν. Δεν ίδρωσε καν το αφτί τους όταν δολοφονήθηκε ο Φύσσας. Διότι, παρά τα όσα πίστευε ο πολιτικός αρχηγός, οι ψηφοφόροι αυτό ακριβώς αναζητούσαν: κάτι τρομακτικό. Ο πυρήνας του προβλήματος δεν ήταν ο Μιχαλολιάκος και το υπόλοιπο τσίρκο τεράτων. Αν δεν ήταν αυτοί, θα ήταν κάποιοι άλλοι, ίδιοι ή και χειρότεροι, στη θέση τους. Ετσι και τώρα.

Ο Κασιδιάρης ως πρόσωπο δεν είναι το βασικό πρόβλημα. Είναι όλοι αυτοί που τον περίμεναν να βγει από τη φυλακή.

Ο star της ημέρας

Ο Αλέξανδρος Τσουβέλας. Μάζεψε 20.000 ανθρώπους στο κλειστό του ΟΑΚΑ για παράσταση stand up comedy. Και να φανταστείτε ότι η φόρμα του stand up απαιτεί μικρό χώρο και μεγάλη αμεσότητα του καλλιτέχνη με το κοινό. Ο Τσουβέλας το κατέρριψε αυτό. Και πέτυχε ένα μικρό, ίσως και μεγάλο, θαύμα. Πόσες φορές έχετε ακούσει 20.000 ανθρώπους να γελούν την ίδια στιγμή;