Νόβι Σαντ, τα «Τέμπη» της Σερβίας

Τα δικά της «Τέμπη» ζει εδώ και δύο περίπου μήνες η Σερβία, με τις καρέκλες των μελών της κυβέρνησης και του προέδρου, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, να τρίζουν από το κύμα της λαϊκής αγανάκτησης και των κινητοποιήσεων που έχει ξεσπάσει στη χώρα. Αφορμή αποτέλεσε ο θάνατος 15 ανθρώπων και ο τραυματισμός πολλών ακόμη εξαιτίας της κατάρρευσης, την 1η Νοεμβρίου, της οροφής του σιδηροδρομικού σταθμού στην πόλη Νόβι Σαντ, ο οποίος μάλιστα είχε παραδοθεί ανακαινισμένος και «απολύτως ασφαλής» – από τους Κινέζους που έχουν αναλάβει τον εκσυγχρονισμό του δικτύου και των υποδομών – μόλις το

Χθες, χιλιάδες φοιτητές πρόσθεσαν έναν ακόμη κρίκο στην αλυσίδα των μαζικών εκδηλώσεων διαμαρτυρίας, οι οποίες μπορεί να ξεκίνησαν προβάλλοντας ως βασικό αίτημα την πλήρη διαφάνεια και την απόδοση δικαιοσύνης, έχουν όμως καταλήξει να ζητούν την παραίτηση του προέδρου και της κυβέρνησης του Μίλος Βούτσεβιτς, την προκήρυξη πρόωρων εκλογών και την αναμόρφωση του διεφθαρμένου (όπως το χαρακτηρίζουν) πολιτικού και επιχειρηματικού συστήματος της Σερβίας. Εχοντας στο πλευρό τους εκπαιδευτικούς και μαθητές, καθώς και αγρότες που έφτασαν με τα τρακτέρ τους από διάφορες περιοχές της χώρας, προχώρησαν σε 24ωρο αποκλεισμό ενός από τους πιο κεντρικούς οδικούς κόμβους του Βελιγραδίου, προαναγγέλλοντας παράλληλα περαιτέρω κλιμάκωση των αγώνων τους.

Είχε προηγηθεί, την Παρασκευή, μια μεγαλειώδης διαδήλωση στο Βελιγράδι, στην οποία συμμετείχαν δεκάδες χιλιάδες πολίτες, στο πλαίσιο μιας απεργίας η οποία «πάγωσε» κάθε δραστηριότητα στη σερβική πρωτεύουσα. Ηταν μια κινητοποίηση ανάλογης ή και μεγαλύτερης έκτασης με εκείνη της 25ης Δεκεμβρίου, ενώ τηρήθηκε και σιγή 15 λεπτών – όσα ήταν και τα θύματα της τραγωδίας. Μετά δε τον χθεσινό αποκλεισμό και καθώς οι περισσότερες πανεπιστημιακές σχολές και εκατοντάδες λύκεια βρίσκονται υπό κατάληψη, αρκετοί κάνουν λόγο για ένα «μαζικό κίνημα πολιτικής ανυπακοής», το οποίο αποτελεί αναμφίβολα τη μεγαλύτερη απειλή την οποία έχει γνωρίσει ο Βούτσιτς στα 10 και πλέον χρόνια που κυριαρχεί απολύτως στο πολιτικό σκηνικό – αρχικά ως πρωθυπουργός (2014-17) και στη συνέχεια ως πρόεδρος.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στις 30 Δεκεμβρίου και σε μια προσπάθεια να εκτονωθούν η οργή και οι αντιδράσεις, οι εισαγγελικές αρχές άσκησαν δίωξη εις βάρος 13 ατόμων, ανάμεσά τους και του πρώην υπουργού Μεταφορών ο οποίος παραιτήθηκε μετά το δυστύχημα, καθώς και άλλων αξιωματούχων, τόσο του κρατικού μηχανισμού όσο και της εταιρείας σιδηροδρόμων. Μάλιστα, με δήλωση που είχε κάνει τότε ο πρωθυπουργός, δεσμεύτηκε για την απόδοση δικαιοσύνης και την τιμωρία των υπευθύνων – χωρίς, ωστόσο, να πείσει για τις αγαθές προθέσεις του, όπως μαρτυρούν τόσο οι συνεχιζόμενες κινητοποιήσεις όσο και οι κατηγορίες της αντιπολίτευσης για προσπάθεια συγκάλυψης και για «στάχτη στα μάτια» της κοινωνίας.

Διαλλακτικός εμφανίστηκε ο πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς χθες το βράδυ σε συνέντευξη Τύπου για τις φοιτητικές κινητοποιήσεις. Παραδέχτηκε ότι και από την πλευρά της κυβέρνησης έγιναν λάθη και κάλεσε τους φοιτητές και την πανεπιστημιακή κοινότητα να προσέλθουν σε διάλογο «για να επέλθει η ομαλότητα στη χώρα», υποστηρίζοντας ότι όλα τα αιτήματά τους έχουν ικανοποιηθεί. Επίσης ανήγγειλε ανασχηματισμό της κυβέρνησης.