Να ανασυγκροτηθεί η Δύση

Η πολιτική συντριβή του Ντόναλντ Τραμπ και της πολιτικής του στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ νομίζω ότι κρύβει ένα μήνυμα σημαντικό· ένα μήνυμα που επισκιάζει όλες τις επιμέρους κριτικές, οι οποίες ήδη ακούγονται ή θα διατυπωθούν ευκρινέστερα τις επόμενες ημέρες για τα χαρακτηριστικά μιας αριστερής ριζοσπαστικής αντεπίθεσης που έχει η επιτυχία μερικών από τους νεοεκλεγέντες βουλευτές ή και γερουσιαστές των Δημοκρατικών, για την έμφαση που έδωσαν κάποιοι με την καμπάνια τους στον δικαιωματισμό ή για την ανοχή κάποιων σε συνθήματα τύπου «Από το ποτάμι στη θάλασσα».

Οι ψηφοφόροι παρέβλεψαν όλες αυτές τις διαφορές και με την ψήφο τους έδειξαν σαφέστατα ότι δεν ανέχονται η Αμερική να είναι άθυρμα ενός προέδρου που δρα αυθαιρέτως, προσπαθεί να παρακάμψει τους θεσμούς, περιφρονεί τη δημόσια κριτική, προσβάλλει τους ανθρώπους… Ακόμα κι αν η βασική αιτία της ήττας του προέδρου Τραμπ, των κολάκων του, των πλούσιων υποστηρικτών του, του κινήματος ΜΑGA και των Ρεπουμπλικανών είναι η ακρίβεια που εκτινάχθηκε με τις επιλογές του προέδρου, και ιδίως με την επίθεση στο Ιράν, η ουσία είναι ότι οι ψηφοφόροι του αποδοκίμασαν τις πολιτικές του. Κι έδειξαν ότι, αν μπορούσαν, θα γύριζαν πίσω τον χρόνο – πριν από την εποχή που οι επιλογές του επιτάχυναν την παγκόσμια αταξία.

Αν μπορεί να διαφανεί μια τάση στο αποτέλεσμα των εκλογών, αυτή δεν είναι η έναρξη της κατάρρευσης του καπιταλισμού από την Αμερική, όπως ενδεχομένως έχει πιστέψει μια ριζοσπαστική αριστερή ιδεοληψία. Η ήττα του Τραμπ, ωστόσο, δημιουργεί την πολιτική δυνατότητα επανένωσης του δυτικού κόσμου, χωρίς υποσημειώσεις. Την ανάγκη, δηλαδή, η Αμερική να στοιχηθεί εκ νέου, χωρίς αμφιταλαντεύσεις, στο στρατόπεδο της Δύσης – ένα στρατόπεδο δημοκρατικών δυνάμεων, κρατών δικαίου, που υπηρετούν κοινές αξίες, ιδίως μετά τον πόλεμο, έχοντας κοινά συμφέροντα.

Το στρατόπεδο που νίκησε ειρηνικά το αντίπαλον δέος του κομμουνισμού, επιτυγχάνοντας την προσχώρηση σε αυτό των περισσότερων δορυφορικών κρατών της Σοβιετικής Ενωσης. Το στρατόπεδο που κυριάρχησε τα χρόνια της παγκοσμιοποίησης, την ηγεσία του οποίου κατείχε η Αμερική και την ενίσχυσε χάρη στην τεχνολογική υπεροχή της. Το στρατόπεδο της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτιστικής ελευθερίας.

Το στρατόπεδο αυτό δύσκολα μπορεί να διεκδικήσει μετά τον Ιανουάριο την άμεση διόρθωση των τραμπικών δογμάτων. Η δυνατότητά τους να ανατρέψουν την εξωτερική πολιτική του Τραμπ θα περιορίζεται από τις προεδρικές εξουσίες και το δικαίωμα βέτο. Μπορούν, βεβαίως, να προωθήσουν χρηματοδότηση για την Ουκρανία, να ασκήσουν κοινοβουλευτικό έλεγχο, να προσπαθήσουν να μην αρθούν οι κυρώσεις κατά του καθεστώτος Πούτιν και να επιχειρήσουν να εμποδίσουν συγκεκριμένες αποφάσεις.

Αλλά το δυστύχημα για την Ουκρανία είναι ότι ο Τραμπ θα συνεχίσει να είναι πρόεδρος για ακόμα δύο χρόνια – και οι συνέπειες της πολιτικής του, η υπονόμευση των αμερικανικών συμμαχιών, και ουσιαστικά η παράταση του πολέμου της Ρωσίας εναντίον της Ουκρανίας, δεν θα εξαλειφθούν ούτε μετά το δυσμενές γι’ αυτόν εκλογικό αποτέλεσμα.

Ατυχώς, η κατάσταση στην Ευρώπη, η οικονομική και η τεχνολογική της στασιμότητα και η ανάδυση των Ακρων δεν επιτρέπουν την ανάληψη σημαντικών πρωτοβουλιών για την ανασυγκρότηση του δυτικού κόσμου στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Η ανασυγκρότηση της Δύσης, όμως, απαιτεί όχι μόνο να επιστρέψει η Αμερική στη Δύση, αλλά και να πάψει η Ευρώπη να εξαρτά την ύπαρξή της από αυτή την επιστροφή.

Δεν θέλω να φαντάζω εμμονικός, αλλά δεν νομίζω ότι είναι εμμονή η συχνή ενασχόλησή μου με τη βία στα πανεπιστήμια – όταν τουλάχιστον εμπίπτει στην αντίληψή μου κάποιο σοβαρό περιστατικό. Ενα τέτοιο περιστατικό συνέβη χθες στο Τμήμα Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Οι φοιτητές του είχαν συνέλευση, όταν ξαφνικά εισέβαλλαν στον χώρο περί τα 50 άτομα, με καλυμμένα πρόσωπα και κεφάλια με κράνη – κατά αυτόπτες, ήταν πρόσωπα που δηλώνουν αναρχικοί.

Φώναξαν συνθήματα, πέταξαν μολότοφ, δάρθηκαν με κάποιους και, στο τέλος, αφού διέλυσαν τη συνέλευση, έφυγαν. Κατά μαρτυρίες, κάποιος χρησιμοποίησε ακόμα και τσεκούρι. Ο απολογισμός είναι τρεις τραυματίες.

Το ότι η συνέλευση ήταν μειοψηφική, οι περισσότεροι φοιτητές δηλαδή απείχαν, ή το ότι οι αφέλειες που λέγονται εκεί αφορούν κυρίως τα μπλοκ των κομματικών στρατών, δεν είναι λόγος που θα μπορούσε να επιτρέψει τις βιαιοπραγίες. Η βία

δεν έχει θέση στο πανεπιστήμιο.

Προσπαθώ να μη σκέφτομαι την πιθανότητα ενός σοβαρού τραυματισμού σε μια τέτοια αψιμαχία και τις συνέπειές της. Αν αυτή η πιθανότητα απασχολεί τις πανεπιστημιακές Αρχές και το κράτος, αυτό σημαίνει ότι θα έπρεπε να έχουν καταφέρει να αντιμετωπίζουν τη βία στα πανεπιστήμια.

Οσο δεν το κάνουν, είναι εκτεθειμένοι στην «κακή στιγμή». Μακάρι να μην έλθει. Αλλά…