Μίσος κατά Εβραίων και Δύσης

Η φονική επίθεση δύο φανατικών ισλαμιστών στην παραλία Μποντάι του Σίδνεϊ, στην Αυστραλία, εναντίον Εβραίων της εκεί παροικίας που γιόρταζαν, άφησε άφωνους πολλούς. Προσωπικά, δεν με εξέπληξε. Είναι μια στοχευμένη πράξη ακραίου μίσους κατά της εβραϊκής κοινότητας. Την εμπνέουν τα αντιεβραϊκά στερεότυπα που οδήγησαν στο Ολοκαύτωμα και την επανενεργοποιεί μια ρητορική κατά του εβραϊσμού και κατά του κράτους του Ισραήλ, που την έχουν υιοθετήσει τα ταυτοτικά κινήματα της Δύσης και σε μεγάλο βαθμό η ριζοσπαστική και κινηματική Αριστερά.

Για πολλούς, η επίθεση

στην Αυστραλία ήταν κάτι αναπάντεχο. Για όσους παρακολουθούν τι συμβαίνει στον δυτικό κόσμο, ήταν κάτι αναμενόμενο. Τέτοιες εκδηλώσεις μίσους και φανατισμού κυοφορούνται και προετοιμάζονται σε όλο τον δυτικό κόσμο στις κοινότητες του Ισλάμ, που συχνά λειτουργούν ως εστίες ριζοσπαστικοποίησης. Και είναι παράξενο ότι απέκτησαν ευρύτερο πολιτικό έρεισμα μετά την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ, στις 7 Οκτωβρίου του 2023, επειδή το Ισραήλ απάντησε το αυτονόητο για συντεταγμένο κράτος: επιδίωξε στρατιωτικά να τιμωρήσει τους δολοφόνους των πολιτών του, να απελευθερώσει τους ομήρους που κρατούσαν και να εξουδετερώσει τους θυλάκους, στη Γάζα και σε γειτονικές χώρες, που απειλούσαν και συνεχίζουν να απειλούν την ύπαρξή του.

Γιατί είναι παράξενο; Επειδή δημιουργήθηκε ένα παγκόσμιο κίνημα στην επικράτεια του προοδευτισμού που δεν ελάμβανε υπόψη τα πραγματικά περιστατικά αλλά δρούσε, και συνεχίζει να δρα, αντανακλαστικά, όχι με βάση τη λογική αλλά με βάση την ταυτότητα. Ενα κίνημα συμπάθειας και συμπαράστασης στους τρομοκράτες και όχι στα θύματά τους. Ενα κίνημα που αγνόησε τη φρίκη της τρομοκρατικής ενέργειας και αντιτάχθηκε στην εκδίκησή της και στην προσπάθεια του Ισραήλ να αμυνθεί από τις επιβουλές. Ενα κίνημα «Free Palestine» που άρχισε να καταδιώκει την εβραϊκή εθνοθρησκευτική ταυτότητα επειδή, ακριβώς, είναι ό,τι είναι. Ενα κίνημα συναφές με τον αντισημιτισμό του εθνικοσοσιαλισμού, κι ας αυτοπροσδιορίζεται προοδευτικό. Ενα κίνημα, μάλιστα, που έχει σοβαρή υποστήριξη στον δυτικό κόσμο, όχι μόνο ακτιβιστική αλλά και θεωρητική. Ενα κίνημα τυφλού μίσους.

Περί αυτού του μίσους γράφει ο συστηματικός αναλυτής των σύγχρονων μορφών του ρατσισμού και του αντισημιτισμού, Πιερ-Αντρέ Ταγκιέφ. Περί ενός μίσους «υψηλής έντασης, μίσους λυσσώδους, διακριτού από το συνηθισμένο μίσος, το οποίο δεν διστάζει να προσφεύγει σε μύθους ή ιδεολογικοποιημένα φαντάσματα για να εξαπολύσει τις πιο φανταστικές κατηγορίες τις οποίες πιστεύουν όλο και περισσότεροι εχθροί των Εβραίων. Κυρίως, όμως, ενός μίσους χωρίς γιατί, ενός μίσους το οποίο θα μπορούσαμε να το χαρακτηρίσουμε οντολογικό» («Πώς να ορίσουμε το τελευταίο αντιεβραϊκό κύμα», The Books’ Journal, τχ. 169, Οκτ. 2025).

Αυτό το νέο αντιεβραϊκό μίσος, δεν είναι απλός αντισημιτισμός. Είναι, ταυτόχρονα, και αντιδυτικισμός, επειδή η επίθεση κατά του κράτους του Ισραήλ ενορχηστρώνεται από δυνάμεις που εχθρεύονται τη δημοκρατία – και ο δυτικός κόσμος είναι η δημοκρατική επικράτεια του πλανήτη. Οι εκδηλώσεις μίσους κατά των Εβραίων είναι ταυτόχρονα και εκδηλώσεις μίσους κατά των δυτικών δημοκρατιών. Μάλιστα από δυνάμεις που ζουν στα δημοκρατικά περιβάλλοντα και εκμεταλλεύονται τη δημοκρατική ανοχή που απολαμβάνουν.

Το «προοδευτικό» αντιεβραϊκό μίσος, που είναι και αντιδημοκρατικό μίσος, μου θυμίζει το λεγόμενο ειρηνιστικό κίνημα του Ψυχρού Πολέμου – όταν πίσω από τον πιο ωραίο σκοπό, την παγκόσμια ειρήνη, είχαν κρυφτεί οι εχθροί της δημοκρατικής ελευθερίας. Επίγονοι εκείνων των αντιπάλων της δημοκρατίας, υπό δημοκρατικό προσωπείο, βρίσκονται σήμερα στα προγεφυρώματα του νέου αντισημιτισμού και του αντιδυτισμού – μαζί με τους παραδοσιακούς αντισημίτες συμμάχους τους – τους ριζοσπάστες ακροδεξιούς.

Ολοι αυτοί απειλούν τις ελευθερίες μας – και την κουλτούρα μας της ελευθερίας.

Η εποχή του Πιερρακάκη

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης, που ήδη είναι ο πρώτος εκλεγμένος έλληνας πρόεδρος του Eurogroup, είναι ένας σύγχρονος ευρωπαίος πολιτικός. Μπορεί δηλαδή να σταθεί και εδώ και εκεί. Εχει τα προσόντα. Ποια προσόντα; Ας μη γελιόμαστε, τα βασικά. Εχει καλές σπουδές, άρα βασικές γνώσεις για μια διεθνή παρουσία, απαραίτητη σήμερα στον πολιτικό στίβο. Εχει εμπειρία στο εξωτερικό. Μιλάει γλώσσες. Επιπλέον, έχει μια σοβαρή πορεία στα πολιτικά πράγματα του τόπου του, συνεπή με τις ιδέες του και με τον σκοπό της πολιτικής. Δραστηριοποιήθηκε στον χώρο του δημοκρατικού σοσιαλισμού και προσχώρησε στη ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη όπως έκαναν πολλοί στο όνομα της απαλλαγής από τη λαϊκιστική ρητορική του πολύχρωμου αντιμνημονιακού ρεύματος τη δεκαετία της χρεοκοπίας και της ανάγκης για ευρωπαϊκή ανασυγκρότηση.

Διαβάζω γελοίες και ισοπεδωτικές αντιδράσεις για την παρουσία του Πιερρακάκη στο Eurogroup. Είναι ευνόητες. Βασικό χαρακτηριστικό των περισσότερων, τα συμπλέγματα και το ότι προέρχονται από την επικράτεια ενός αγοραφοβικού επαρχιωτισμού. Πολλοί εξακολουθούν να νομίζουν ότι η πολιτική είναι υπόθεση μιας εθνικής αυτοαναφορικότητας, ενός περίκλειστου χώρου δεδομένων συμφερόντων και διευθετήσεων, κάτι σαν την εποχή του Κώστα Καραμανλή, του Σαμαρά, του Τσίπρα. Αλλά αν επαναλαμβάνονταν η ιστορία, χωρίς νέο αίμα και τη δυναμική που φέρνει, δεν θα ήταν φάρσα, θα ήταν καταστροφή.

Ευτυχώς, έχει ανατείλει η εποχή των Πιερρακάκηδων.