Μια στροφή με πολλά πρόσωπα

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων έξι μηνών, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει επικεντρωθεί στην Ουκρανία. Είπε ότι θα μπορούσε να τερματίσει τον πόλεμο σε 24 ώρες. Στη συνέχεια, ενώ διαπραγματευόταν με τη Ρωσία, απείλησε να διακόψει την προμήθεια όπλων στο Κίεβο. Ομως, την περασμένη εβδομάδα έδειξε ενθουσιασμό για την υποστήριξη της Ουκρανίας. Η θεαματική στροφή του περιλαμβάνει ασάφεια, θεατρικότητα και κυνισμό, παρατηρούν οι «New York Times». Ωστόσο, δημιουργεί έναν δρόμο για την

Και κάπως έτσι, μέσα σε έξι μήνες ο Βλαντίμιρ Πούτιν από «ιδιοφυΐα», όπως τον είχε χαρακτηρίσει ο Τραμπ όταν κατηγορούσε την Ουκρανία για τον πόλεμο και ταπείνωνε τον Ζελένσκι, μπροστά στον παγκόσμιο Τύπο, έγινε «απογοήτευση» και «όχι ακριβώς δολοφόνος αλλά σκληρός τύπος». Καπάκι ήρθε και μια προειδοποίηση για περιθώριο 50 ημερών προκειμένου να ξεκινήσουν οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, αλλιώς οι ΗΠΑ θα επιβάλουν δευτερογενείς δασμούς στις χώρες που αγοράζουν ρωσικές εξαγωγές – μια απειλή που οι περισσότεροι αναλυτές λένε ότι πολύ δύσκολα θα υλοποιηθεί. Αν υπάρξουν αυστηροί δασμοί ώστε να πνίξουν τις ενεργειακές εξαγωγές του Κρεμλίνου, η τιμή του πετρελαίου θα εκτοξευόταν, προκαλώντας ένα πληθωριστικό σοκ, αφόρητο για τις ΗΠΑ. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι επενδυτές δεν πιστεύουν στις ακροβατικές κινήσεις του αμερικανού προέδρου. Αφού απείλησε να αποκόψει τη Ρωσία, η τιμή του πετρελαίου έπεσε.

Ωστόσο, ένα στοιχείο της νέας στάσης της Αμερικής είναι σημαντικό: η ροή όπλων προς το Κίεβο. Αντί να δίνει αμερικανικά όπλα στην Ουκρανία όπως έκανε ο Τζο Μπάιντεν, ο Τραμπ θέλει οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να τα αγοράζουν και να τα δωρίζουν. Πίσω από αυτό κρύβεται η κυνική λογική της «καλής μπίζνας». Παρ’ όλα αυτά, πληρώνοντας για τέτοια όπλα, η Ευρώπη θα μπορούσε να καλύψει τα στρατιωτικά κενά. Δεν είναι όλοι οι ευρωπαίοι ηγέτες πρόθυμοι, αλλά θα μπορούσαν να καλύψουν το κόστος χρησιμοποιώντας ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία που έχουν «παγώσει». Ηδη η Γερμανία έχει δηλώσει ότι θα αγοράσει συστοιχίες πυραύλων Patriot, τις οποίες απεγνωσμένα χρειάζονται οι Ουκρανοί.

Βέβαια, δεδομένου ότι βασίζεται στον λόγο του Τραμπ, αυτή η νέα ρύθμιση μπορεί να αποδειχθεί αναξιόπιστη. Η περιορισμένη παραγωγή σημαίνει ότι ακόμη και αν η Αμερική είναι πρόθυμη και η Ευρώπη είναι έτοιμη να εκδώσει επιταγές, ορισμένα όπλα μπορεί να εξαντληθούν. Αλλά μπορούν να αγοράσουν χρόνο, επιτρέποντας στην Ευρώπη να αυξήσει την παραγωγή των πάντων, από οβίδες μέχρι δορυφόρους, και στην Ουκρανία να αναπτύξει νέους τρόπους για να αποτρέψει τη Ρωσία από το να βομβαρδίζει τους πολίτες της, ίσως μέσω αμυντικών drones που εξουδετερώνουν τις αεροπορικές επιθέσεις. Εάν η Ουκρανία καταφέρει να βρει έναν τρόπο να προστατεύσει τις πόλεις της από αέρος, ο Πούτιν μπορεί να παγιδευτεί σε έναν εξαντλητικό πόλεμο φθοράς, γράφει η «Washington Post». Τα τελευταία δύο χρόνια, οι χερσαίες δυνάμεις του έχουν σημειώσει μόνο ελάχιστες προόδους, με τεράστιο κόστος.

Ετσι όπως εξελίσσεται η κατάσταση τα ουκρανικά drones σκοτώνουν όλο και περισσότερους ρώσους στρατιώτες. Τα στρατεύματα της Μόσχας καταλαμβάνουν σιγά σιγά κι άλλα εδάφη, όμως πληρώνουν ένα τεράστιο τίμημα. Ο ουκρανός συνταγματάρχης Ντερεβιάνκο εξηγεί τον τρόπο με τον οποίο οι Ρώσοι ερευνούν για αδύναμα σημεία: μικρές ομάδες, με ελάχιστο εξοπλισμό ή εκπαίδευση, στέλνονται σε αποστολές αυτοκτονίας – εκτεθειμένοι στα ουκρανικά drones. «Αν η τεχνολογία πριν από έναν χρόνο σήμαινε ότι «θα μπορούσαμε να σκοτώσουμε 50 Ρώσους», λέει ο Ντερεβιάνκο, «τώρα είναι πέντε φορές περισσότεροι». Πριν από δεκαοκτώ μήνες, τα drones μπορούσαν να στοχεύσουν οποιονδήποτε σε απόσταση 5 χιλιομέτρων από την πρώτη γραμμή. Τώρα αυτό έχει επεκταθεί στα 15 χιλιόμετρα. «Εμείς ελέγχουμε τη γη», προσθέτει ο αξιωματικός, «αλλά οι Ρώσοι ελέγχουν το 90% του ουρανού».

Οι Ουκρανοί προσπαθούν να το αλλάξουν αυτό. Σε ένα καταφύγιο υπάρχει η ομάδα με την κωδική ονομασία Bancomat, ειδικοί που αναπτύσσουν και κατασκευάζουν drones – κάποια από αυτά θα λειτουργούν ως αναμεταδότες του εναέριου σήματος, επιτρέποντας έτσι στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη επιτήρησης να πετούν έως και 40 χιλιόμετρα από τη βάση τους. Η προσθήκη τεχνητής νοημοσύνης θα αυξήσει κι άλλο την αποτελεσματικότητα των drones.

Σε ένα άλλο καταφύγιο, ο υπολοχαγός Βολοντίμιρ Ντεμτσένκο διοικεί το τάγμα μη επανδρωμένων αεροσκαφών Black Raven. Πριν από έναν χρόνο είχε 100 άνδρες – τώρα έχει 400. Αλλά τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, προειδοποιεί ο συνταγματάρχης Ντερεβιάνκο, δεν είναι αρκετά. Αναθάρρησε που είδε τον Τραμπ να αλλάζει γνώμη και να αποφασίζει την αποστολή κρίσιμων όπλων, όπως Patriot και βλήματα 155 χιλιοστών. «Αν πάρουμε τα όπλα», λέει, «μπορούμε να τους σταματήσουμε από το να καταλάβουν τις πόλεις μας».