Μια νέα στρατηγική

Ο πόλεμος που εξαπέλυσαν πριν από πεντέμισι μήνες οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ κατά του Ιράν και των περιφερειακών του συμμάχων μπορεί να έχει φτάσει σε αδιέξοδο, καθώς εξαρχής οι στρατηγικές ήταν θολές και οι στόχοι αλληλοσυγκρουόμενοι, έχει αλλάξει όμως ριζικά την αρχιτεκτονική της Μέσης Ανατολής. Το Ιράν έχει περιέλθει στον έλεγχο των σκληροπυρηνικών.

Ορισμένοι σύμμαχοί του, όπως η Χεζμπολάχ και η Χαμάς, έχουν αποδυναμωθεί, άλλοι όμως, όπως οι Χούθι, εξακολουθούν να κάνουν κάθε τόσο επίδειξη ισχύος. Το Ισραήλ βρίσκεται σε μια κρίσιμη φάση και πολλά θα εξαρτηθούν από τις εκλογές του Οκτωβρίου. Η Σαουδική Αραβία και άλλες χώρες της περιοχής διαπιστώνουν ότι η αμερικανική προστασία δεν είναι πλέον ούτε δεδομένη ούτε αξιόπιστη.

Υπό το φως αυτών των αλλαγών θα πρέπει να αναλυθεί το αμυντικό σύμφωνο συνεργασίας που υπέγραψαν στις 7 Αυγούστου η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν. Η Αγκυρα διαβεβαιώνει ότι το σύμφωνο έχει αμυντικό χαρακτήρα και στόχος του είναι η αποτροπή. Την ίδια στιγμή, όμως, δεν μπορεί να αγνοηθεί ότι σε αυτό το σουνιτικό «μίνι ΝΑΤΟ», που σύντομα θα ξεκινήσει και κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, συμμετέχουν μια πυρηνική δύναμη (το Πακιστάν) και μια χώρα που έχει στρατηγική σχέση με την Ελλάδα (η Σαουδική Αραβία), ενώ δεν αποκλείεται στο προσεχές μέλλον να ενταχθεί και μια χώρα στην οποία έχουμε επενδύσει πολλές ελπίδες για την αντιμετώπιση του τουρκικού αναθεωρητισμού (η Αίγυπτος).

Η Ελλάδα δεν έχει λόγο να ανησυχεί. Είναι ένα ισχυρό μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης, έχει εξαιρετικές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και αποτελεί παράγοντα σταθερότητας στη Μεσόγειο. Πρέπει να καταλάβει όμως ότι οι προσπάθειες διεθνούς απομόνωσης της Τουρκίας με επιχειρήματα όπως το casus belli στο Αιγαίο ή η κατοχή μέρους της Κύπρου δεν φέρνουν αποτελέσματα.

Πρέπει να καταλάβει επίσης ότι στην εκρηκτική πραγματικότητα της Μέσης Ανατολής, η «διαρκής και στρατηγική» σχέση της με τα αραβικά κράτη δεν σημαίνει πολλά πράγματα. Απέναντι στον πολλαπλασιασμό των κινήσεων της Τουρκίας, απαιτείται η χάραξη μιας νέας στρατηγικής που δεν θα εξαντλείται στη δημιουργία «τριγώνων» και «μετώπων», αλλά θα σταθμίζει τα νέα δεδομένα για να θέτει μεσοπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους στόχους.

Keywords