Λύση τα οδικά έργα

Οι πρόσφατες εξαγγελίες για τον τριπλό κόμβο Σκαραμαγκά, τον νέο οδικό άξονα Ελευσίνα – Οινόφυτα και την υπόγεια σήραγγα της Ηλιούπολης επαναφέρουν στο προσκήνιο τη συζήτηση για το μέλλον του συστήματος μεταφορών στην Αττική. Πρόκειται αναμφίβολα για σημαντικά οδικά έργα, τα οποία είναι και τα τελευταία προφανή που να μπορούν να βελτιώσουν σε κάποιον βαθμό τη λειτουργία του οδικού δικτύου και να προσφέρουν μικρές ανάσες σε σημεία που σήμερα εμφανίζουν σοβαρά προβλήματα συμφόρησης.

Ο τριπλός κόμβος Σκαραμαγκά έρχεται να αναβαθμίσει ένα από τα σημαντικότερα σημεία σύνδεσης της Δυτικής Αττικής, βελτιώνοντας τις κινήσεις μεταξύ της Λεωφόρου Σχιστού, της Εθνικής Οδού και της Αττικής Οδού. Αντίστοιχα, ο νέος άξονας Ελευσίνα – Οινόφυτα δημιουργεί για πρώτη φορά έναν εξωτερικό διάδρομο μεταφορών που επιτρέπει σε μεγάλο μέρος της διαμπερούς κυκλοφορίας και ιδιαίτερα των βαρέων οχημάτων να παρακάμπτουν το κεντρικό πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας. Βέβαια ταυτόχρονα απαιτείται η διαχείριση των logistics και η διαχείριση φορτηγών και χρόνου διαχείρισης

Η σημασία του έργου αυτού είναι ιδιαίτερα μεγάλη για τον Κηφισό, ο οποίος εδώ και χρόνια λειτουργεί στα όρια της χωρητικότητάς του.

Παράλληλα, μπορεί να μειώσει τα φορτία που σήμερα συγκεντρώνονται στη λωρίδα εξόδου της Αττικής Οδού προς Λαμία, ένα από τα πλέον επιβαρυμένα σημεία του μητροπολιτικού οδικού δικτύου. Με το έργο του νέου κόμβου και όταν σημαντικό μέρος της διαμπερούς κυκλοφορίας αποκτήσει εναλλακτική διαδρομή, η πίεση στο υφιστάμενο δίκτυο αναμένεται να περιοριστεί.

Ανάλογη είναι και η συμβολή της υπόγειας σήραγγας της Ηλιούπολης. Η σύνδεση της Αττικής Οδού με τις νότιες περιοχές της Αθήνας, την ανάπτυξη του νέου πόλου του Ελληνικού και το παραλιακό μέτωπο μπορεί να αναβαθμίσει σημαντικά την προσβασιμότητα, να μειώσει χρόνους μετακίνησης και να αποφορτίσει δρόμους που σήμερα επιβαρύνονται από μετακινήσεις χωρίς εναλλακτικές διαδρομές.

Ωστόσο, είναι απαραίτητο να μην καλλιεργούνται υπερβολικές προσδοκίες. Τα αυτοκίνητα είναι πλέον τόσο πολλά που κανένα οδικό έργο από μόνο του δεν αρκεί. Τα έργα αυτά είναι βέβαια χρήσιμα, αναγκαία και μπορούν να βελτιώσουν αισθητά τη λειτουργία του οδικού συστήματος. Δεν αποτελούν, όμως, τη λύση του κυκλοφοριακού προβλήματος της Αθήνας.

Η Αττική έχει, πλέον, φτάσει σε ένα σημείο όπου τα περιθώρια κατασκευής νέων μεγάλων οδικών υποδομών είναι εξαιρετικά περιορισμένα.

Ουσιαστικά πρόκειται για τα τελευταία μεγάλα οδικά έργα που μπορούν να υλοποιηθούν σε μια τόσο πυκνοδομημένη μητροπολιτική περιοχή.

Η εμπειρία από όλες τις μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις δείχνει ότι ακόμη και αν ήταν δυνατόν να κατασκευάζονται συνεχώς νέοι δρόμοι, δεν μπορεί να καλύπτεται μια ζήτηση μετακινήσεων που διαρκώς αυξάνεται.

Η πραγματική αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού απαιτεί μια διαφορετική προσέγγιση. Απαιτεί ισχυρή ενίσχυση των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς, ταχύτερη ανάπτυξη του μετρό, αναβάθμιση του προαστιακού, περισσότερα και πιο αξιόπιστα λεωφορεία, καλύτερες μετεπιβιβάσεις και ουσιαστική προτεραιότητα στη δημόσια συγκοινωνία.

Ταυτόχρονα, απαιτούνται δεκάδες διαχειριστικά μέτρα που παραμένουν για χρόνια ανενεργά. Καλύτερη διαχείριση των φωτεινών σηματοδοτών, έλεγχος της παράνομης στάθμευσης, διαχείριση των φορτοεκφορτώσεων, οργάνωση των εμπορευματικών μεταφορών, πολιτικές τηλεργασίας και μέτρα διαχείρισης της ζήτησης μπορούν να προσφέρουν σημαντικά οφέλη χωρίς το κόστος μιας μεγάλης υποδομής.

Τα νέα οδικά έργα είναι ένα σημαντικό βήμα για τη βελτίωση της κινητικότητας στην Αττική. Δεν πρέπει όμως να αντιμετωπίζονται ούτε ως θέσφατο ούτε ως η οριστική λύση. Το κυκλοφοριακό πρόβλημα δεν μπορεί να λυθεί μόνο με περισσότερους δρόμους. Θα λυθεί μόνο μέσα από έναν συνδυασμό στοχευμένων υποδομών, ισχυρών δημόσιων συγκοινωνιών και σύγχρονης διαχείρισης της κυκλοφορίας, που μέχρι σήμερα δυστυχώς εξακολουθεί να απουσιάζει από τον δημόσιο σχεδιασμό.

Ο Σταύρος Κωνσταντινίδης είναι πολιτικός μηχανικός – συγκοινωνιολόγος