Ημίχρονο

15:21 18/6/2026 - Πηγή: Τα Νεα

Για να κατανοήσει κανείς γιατί το Ιράν συναίνεσε στο μνημόνιο κατανόησης (MOU) με τις ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου, πρέπει πρώτα να καταλάβει πώς θεωρούν οι ιρανοί ηγέτες ότι εξήλθαν από τη σύρραξη αυτή. Για την ηγεσία του Ιράν, η σύγκρουση δεν ξεκίνησε με τα στρατιωτικά πλήγματα. Ηταν το αποκορύφωμα μιας πολυετούς εκστρατείας κυρώσεων, μυστικών επιχειρήσεων, δολοφονιών, οικονομικής πίεσης και προσπαθειών αποδυνάμωσης και, εν τέλει, ανατροπής της Ισλαμικής

Δημοκρατίας. Ακόμη και τα επεισόδια εσωτερικής αναταραχής, συμπεριλαμβανομένων των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων που κατέληξαν στη φονική καταστολή του Ιανουαρίου, ερμηνεύονται συχνά στην Τεχεράνη ως μέρος αυτής της ευρύτερης μάχης.

Αυτή η αντίληψη αποτελεί κλειδί για την κατανόηση της αυτοπεποίθησης που είναι πλέον εμφανής στην Τεχεράνη. Μία εβδομάδα μετά την έναρξη του πολέμου, ο Ντόναλντ Τραμπ απαιτούσε την «άνευ όρων παράδοση» του Ιράν. Τόσο ο Τραμπ όσο και ο Μπενιαμίν Νετανιάχου καλούσαν ανοιχτά σε αλλαγή καθεστώτος. Η καταστροφή των πυραυλικών ικανοτήτων του Ιράν, ο περιορισμός της περιφερειακής του επιρροής και η συνθηκολόγηση ή κατάρρευση της Ισλαμικής Δημοκρατίας παρουσιάζονταν επανειλημμένα ως τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα. Κανένας από αυτούς τους στόχους δεν επετεύχθη.

Το Ιράν υπέστη σημαντικές ζημιές. Εχασε ανώτατους στρατιωτικούς διοικητές, συμπεριλαμβανομένου του ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, και η οικονομία του δοκιμάζεται σκληρά. Ομως το κράτος επιβίωσε, οι πυραυλικές και άλλες ασύμμετρες δυνατότητές του άντεξαν, η κοινωνική και πολιτική του συνοχή διατηρήθηκε, ενώ το ίδιο απέδειξε ότι μπορεί να επιβάλλει σημαντικό στρατιωτικό, οικονομικό και γεωπολιτικό κόστος στους αντιπάλους του.

Το κεντρικό δίδαγμα που πολλοί ιρανοί αξιωματούχοι θεωρούν ότι αποκόμισαν από τις διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον είναι απλό: ποτέ μην ανταλλάσσεις πραγματικές παραχωρήσεις με μελλοντικές υποσχέσεις.

Το κυρίαρχο κομμάτι του ιρανικού μιντιακού οικοσυστήματος υποστηρίζει ότι ο πόλεμος μετέβαλε ριζικά τις περιφερειακές αντιλήψεις γύρω από την ιρανική ισχύ. Πριν από τη σύρραξη, διατείνονται, Ισραήλ και ΗΠΑ είχαν συνηθίσει σε ένα Ιράν που αντιδρούσε προσεκτικά και έδινε προτεραιότητα στη στρατηγική υπομονή. Αυτό ενίσχυε την εικόνα του ως «χάρτινης τίγρης». Ο πόλεμος, σύμφωνα με τη δική τους ανάγνωση, άλλαξε αυτή την εξίσωση. Το Ιράν επέδειξε τόσο τη βούληση όσο και την ικανότητα να επιφέρει καίρια πλήγματα στους αντιπάλους του.

Στο τέλος της μέρας, η επικρατούσα άποψη μεταξύ των ιρανών ιθυνόντων δεν είναι ότι κατέληξαν σε μια βιώσιμη διευθέτηση με τις ΗΠΑ. Είναι ότι ανάγκασαν την Ουάσιγκτον σε μια προσωρινή διευθέτηση που κατοχυρώνει τα κέρδη του πολέμου, προσφέρει οικονομική ανάσα και τοποθετεί το Ιράν σε πιο πλεονεκτική θέση για οτιδήποτε ακολουθήσει.

Για την Τεχεράνη, το μνημόνιο δεν είναι το τέλος της σύγκρουσης· είναι το τέλος μιας φάσης και η αρχή μιας άλλης. Βρισκόμαστε απλώς στο ημίχρονο.

Ο Σίνα Τούσι είναι ερευνητής στο Center for International Policy – το έργο του επικεντρώνεται στις σχέσεις ΗΠΑ – Ιράν, την πολιτική των ΗΠΑ έναντι της Μέσης Ανατολής και τα πυρηνικά ζητήματα.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο >>

Keywords