Λερωμένα χέρια

Την περασμένη Παρασκευή, ο πρόεδρος του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Πολωνίας τέθηκε σε αναστολή από μια συνάδελφό του, εκλεγμένη από τη σημερινή κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Το ίδιο βράδυ οι υποστηρικτές του έκοψαν τον φράχτη για να τον βάλουν στο κτίριο και η αστυνομία τον κράτησε έξω. Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Καρόλ Ναβρότσκι μίλησε για «βίαιη κατάληψη» συνταγματικού θεσμού, ενώ η κυβέρνηση Τουσκ μιλάει για αποκατάσταση της νομιμότητας. Ποιος έχει δίκιο; Η τίμια απάντηση είναι ότι δεν υπάρχει πια καθαρή απάντηση.

Η προηγούμενη κυβέρνηση της Πολωνίας, υπό το κόμμα PiS, κυβέρνησε από

το 2015 έως το 2023 κι εγκατέστησε τον μηχανισμό της με περηφάνια. Πήρε τον έλεγχο της εκλογής δικαστών, αρνήθηκε να δημοσιεύσει αποφάσεις που δεν άρεσαν και αμφισβήτησε ανοιχτά το ενωσιακό δίκαιο. Το 2023 έχασε τις εκλογές, αλλά ο μηχανισμός έμεινε, με χιλιάδες δικαστές που είχαν διοριστεί με πολιτικά κριτήρια, με το 60% του Ανώτατου Δικαστηρίου δικό τους, έναν Πρόεδρο με δικαίωμα βέτο και ένα Συνταγματικό Δικαστήριο να κρίνει και να απορρίπτει τους νόμους που θέλουν να το μεταρρυθμίσουν.

Η κυβέρνηση Τουσκ είχε δύο δρόμους. Κάνεις δεν είναι όμορφος, ούτε καθαρός. Μπορεί να σεβαστεί τους κανόνες που έγραψαν οι δημοκρατικά εκλεγμένοι καταπατητές της φιλελεύθερης δημοκρατίας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Μπορεί και να τους παρακάμψει, με τη λαϊκή εντολή που ο ίδιος, πλέον, ερμηνεύει κι υπηρετεί. Και να ακούσει ότι κάνει πραξικόπημα.

Το μόνο βέβαιο, λοιπόν, είναι ότι η κατάλυση του κράτους δικαίου δεν τελειώνει όταν φεύγει αυτός που την έκανε.

Η Ελλάδα δεν είναι Πολωνία. Εδώ δεν είχαμε επίσημες καθεστωτικές διακηρύξεις. Είμαστε πιο ευγενικοί. Την ηγεσία της Δικαιοσύνης την επιλέγει η κυβέρνηση. Αυτή η ηγεσία μπορεί να παίρνει φακέλους και να τους «κλείνει». Οπως έκανε με τις υποκλοπές, αν και σε αυτό μάλλον είμαστε ίδιοι με τους Πολωνούς. Η Βουλή μπορεί να ψηφίζει διατάξεις που επηρεάζουν, αναδρομικά, δικαιώματα κι ανοιχτές υποθέσεις.

Μπορεί να αλλάζει συνθέσεις ενοχλητικών ανεξάρτητων Αρχών με πέτσινες πλειοψηφίες. Μπορεί να δηλώνει πίστη στο ενωσιακό δίκαιο ενώ το καταπατά. Η Ελλάδα είναι μια χώρα όπου όλα γίνονται νόμιμα και ήσυχα. Μόνο που το άθροισμά τους αφήνει πίσω του θεσμούς και καταστάσεις που κανείς δεν θα μπορεί να αγγίξει χωρίς να λερωθεί.

Keywords
Τυχαία Θέματα