Κυβερνητικό αδιέξοδο στη Γαλλία

Tο μοιραίο πρόσωπο, αυτός που επέφερε άθελά του την παραίτηση του Σεμπαστιάν Λεκορνί χθες το πρωί, ήταν ο Μπρουνό Λεμέρ, ο πρώην υπουργός Οικονομικών (2017-2024) τον οποίο είχε τοποθετήσει ο Λεκορνί υπουργό Αμυνας, ανακοινώνοντας τη σύνθεση της κυβέρνησής του, προχθές το βράδυ, ακριβώς 14 ώρες και 26 λεπτά νωρίτερα: οι Ρεπουμπλικανοί είδαν την επιστροφή αυτή ως διπλή προσβολή, αφού θεωρούν τον Λεμέρ σύμβολο του εκτροχιασμού των δημόσιων οικονομικών, καθώς και της ανακύκλωσης πολιτικών, που τόσο ερεθίζει τη γαλλική κοινή γνώμη. Επιπλέον, ο Λεκορνί δεν φρόντισε να ενημερώσει τον Μπρουνό Ρεταγιό,

τον επικεφαλής των Ρεπουμπλικανών, και υπουργό Εσωτερικών της Γαλλίας από τον Σεπτέμβριο του 2024, για την επιστροφή αυτής της ηγετικής φυσιογνωμίας του μακρονισμού, παρά τη μακρά συνάντηση που είχαν το απόγευμα της Κυριακής. «Η σύνθεση της κυβέρνησης δεν αντικατοπτρίζει την υποσχεθείσα ρήξη», έριξε τα πρώτα πυρά ο Ρεταγιό το ίδιο βράδυ, προαναγγέλλοντας έκτακτη συνεδρίαση του κόμματός του για χθες. Φωνές ενόχλησης για τη νέα 18μελή κυβέρνηση, ωστόσο, που περιελάμβανε μόλις έξι καινούργιους υπουργούς, ακούγονταν και από το μακρονικό στρατόπεδο. Προλαβαίνοντας τις εξελίξεις, ο Σεμπαστιάν Λεκορνί παραιτήθηκε, έπειτα από μόλις 27 ημέρες στο Μέγαρο Ματινιόν. Εγινε έτσι ο πλέον εφήμερος πρωθυπουργός της 5ης Γαλλικής Δημοκρατίας, επικεφαλής της πλέον βραχύβιας κυβέρνησης εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα. Και η Γαλλία βυθίστηκε λίγο βαθύτερα στην κρίση, με τις αγορές να καραδοκούν.

Λίγες ώρες αργότερα, ο Λεκορνί αποδέχτηκε αίτημα του Εμανουέλ Μακρόν να διεξαγάγει μέχρι την Τετάρτη το βράδυ ύστατες συζητήσεις με τις πολιτικές δυνάμεις για τη σταθερότητα της χώρας. Oπως έγραψε όμως η «Figaro», διεμήνυσε στον γάλλο πρόεδρο ότι δεν πρόκειται να παραμείνει πρωθυπουργός ακόμη κι αν ευοδωθούν αυτές οι συζητήσεις.

Ο Λεκορνί ήταν ο πέμπτος πρωθυπουργός του Εμανουέλ Μακρόν μετά την επανεκλογή του, το 2022, ο τρίτος μετά τη μοιραία απόφαση που έλαβε ο γάλλος πρόεδρος το βράδυ των ευρωεκλογών, τον Ιούνιο του 2024, να προκηρύξει πρόωρες κοινοβουλευτικές εκλογές. «Μπορούμε να τα καταφέρουμε»: είχε διαβεβαιώσει τους Γάλλους παραλαμβάνοντας τη σκυτάλη από τον Φρανσουά Μπαϊρού, στις 10 Σεπτεμβρίου. «Δεν μπορεί να είναι κανείς πρωθυπουργός όταν δεν πληρούνται οι συνθήκες», ομολόγησε χθες την ήττα του. Ο ίδιος την απέδωσε σε τρεις παράγοντες: το γεγονός ότι τα πολιτικά κόμματα «συνεχίζουν να συμπεριφέρονται σαν να είχαν όλα απόλυτη πλειοψηφία στην Εθνοσυνέλευση», απαιτώντας από τα υπόλοιπα να υιοθετήσουν πλήρως το πρόγραμμά τους, το γεγονός ότι κάποιοι πολιτικοί σχηματισμοί (βλ. Σοσιαλιστές) έκαναν σαν να μη βλέπουν «τη βαθιά ρήξη που εκπροσωπούσε η εγκατάλειψη του άρθρου 49.3», του άρθρου του Συντάγματος που επιτρέπει στην κυβέρνηση να νομοθετεί παρακάμπτοντας την Εθνοσυνέλευση, και τέλος, την «αφύπνιση κάποιων κομματικών ορέξεων, ενίοτε σχετιζόμενες με τις μελλοντικές προεδρικές εκλογές». «Πρέπει να προτιμάμε πάντα τη χώρα από το κόμμα μας», κατέληξε ο Λεκορνί, μια ξεκάθαρη μομφή προς τους Ρεπουμπλικανούς –κι ας διαβεβαίωσε ο Ρεταγιό πως δεν είναι «καθόλου» υπεύθυνος για την πτώση του.

Σε αυτό το κλίμα, τα κόμματα της αντιπολίτευσης επιδεικνύουν τα γνώριμα πια αντανακλαστικά τους. Η Ανυπότακτη Γαλλία αξίωσε εκ νέου παραίτηση του Μακρόν, με τον επικεφαλής της, Ζαν-Λικ Μελανσόν, να προτείνει στις υπόλοιπες συνιστώσες του Νέου Λαϊκού Μετώπου, της αριστερής συμμαχίας που κατέβηκε ενωμένη στις κοινοβουλευτικές εκλογές του 2024, μια συνάντηση προκειμένου να «εξετάσουν όλες τις πιθανότητες που ανοίγει αυτή η κατάσταση». Ούτε οι Σοσιαλιστές ούτε οι Οικολόγοι έδειξαν ωστόσο την παραμικρή πρόθεση να συμμετάσχουν σε μια τέτοια συνάντηση, και δη υπό τον Μελανσόν. Οσο για την Ακροδεξιά, «αρκετά κράτησε αυτή η φάρσα», διακήρυξε η Μαρίν Λεπέν ζητώντας ξανά διάλυση της Εθνοσυνέλευσης και προκήρυξη πρόωρων κοινοβουλευτικών εκλογών. Αυτή τη φορά, όμως, η Λεπέν δεν απέκλεισε ούτε την πιθανότητα παραίτησης του αρχηγού του κράτους: «Δεν είναι δική μου δουλειά να του ζητήσω να το κάνει. Αν το αποφασίσει, πιστεύω ότι θα είναι μια σοφή απόφαση», σχολίασε.

«Μια σταθερή Γαλλία είναι μια σημαντική συμβολή για την Ευρώπη», αισθάνθηκε χθες την ανάγκη να τονίσει ο εκπρόσωπος της γερμανικής κυβέρνησης, Στεφάν Κορνέλιους, ενώ το ευρώ κατέγραφε πτώση, όπως και το χρηματιστήριο του Παρισιού. Ο ίδιος διαβεβαίωσε πως «στη Γαλλία επικρατεί σταθερότητα». Αλλά στην πραγματικότητα, στη Γαλλία επικρατεί πια χάος – τόσο, που αναγνώστες ρωτούσαν χθες το «live» της Monde ποιοι υπουργοί διαχειρίζονται μέχρι νεωτέρας τις τρέχουσες υποθέσεις, αυτοί που ανακοίνωσε ο Λεκορνί προχθές ή οι προηγούμενοι. Αυτοί που ανακοίνωσε ο Λεκορνί προχθές, τους απαντούσαν οι δημοσιογράφοι, αφού η σύνθεση της κυβέρνησης πρόλαβε να δημοσιευτεί στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης. Ο Μπρουνό Λεμέρ, πάντως, ανακοίνωσε χθες το απόγευμα πως δεν είναι πια υπό παραίτηση υπουργός Αμυνας, μεταβίβασε τις αρμοδιότητές του στον Λεκορνί.