Κρίση νοήματος

Αυτό που ονομάζουμε Δύση και δυτικό κόσμο αποτελεί ως τώρα μια εξαίρεση στην ανθρώπινη διαδρομή. Κάτι που ποτέ δεν συνέβη στο παρελθόν, μια συνθήκη πρωτόγνωρη. Δημοκρατικό πλαίσιο, πρωτάκουστη ευμάρεια. Πολιτισμός. Μετά το 1950, εβδομήντα έξι χρόνια ειρήνης.

Με βαθιές ρίζες η πεποίθηση της εγγυημένης από την πολιτική και κοινωνική συγκρότηση γραμμικής εξέλιξης. Ολα θα είναι έτσι, διαρκώς καλύτερα, ανεμπόδιστα στην κίνηση του χρόνου. Ελαβε για τον δυτικό άνθρωπο στέρεα, ιδεολογικού τύπου χαρακτηριστικά αυτή η προφανώς νέα

Πέρασαν τα χρόνια. Η τομή του 1990, με την κατάρρευση ενός κόσμου και το τέλος ενός κινητήριου μύθου, η φαντασία της τελικής νίκης σε μια σύγκρουση που τροφοδοτούσε την εγρήγορση και έδινε ένα αυτονόητο περιεχόμενο στον ιδεολογικό πόλεμο μεταξύ δύο ριζικά διαφορετικών και θεμελιωδώς ανταγωνιστικών αντιλήψεων εξουσίας και κυριαρχίας, πότισαν την πλάνη της εγγυημένης γραμμικής εξέλιξης και αδρανοποίησαν προοδευτικά, αργά, σταθερά και διαβρωτικά κάθε μέτωπο προβληματισμού και σύγκρουσης πάνω στην εξέλιξη, τις αντιθέσεις, την πολιτική, τις μορφές εξουσίας, τις ανεπάρκειες και τις ανισότητες, ενός συστήματος που στη διαδρομή άφηνε πίσω του ρήγματα, ακύρωνε πεποιθήσεις και ιδέες, στένευε την ατομική και συλλογική προοπτική και ελευθερία και νομοτελειακά έφερνε στο προσκήνιο νέα αιτήματα και νέες συγκρούσεις.

Το τέλος της αστραπής της ευμάρειας, οι αμφιβολίες για αυτό που έρχεται, η αδυναμία κάλυψης αναγκών στο επίπεδο των προηγούμενων χρόνων, από το κοινωνικό κράτος ως το κόστος ζωής, από τη στέγη ως τις σπουδές, από την εργασία ως την αμοιβή της, από τις αλλαγές που σαρωτικά φέρνει η νέα τεχνική επανάσταση ως την αγωνία και τον φόβο για έναν κόσμο εκτός της φαντασίας του παραδοσιακού ελέγχου, όλα αυτά μαζί και άλλα τόσα, ανάλογα πως κάθε ατομική συνείδηση προσλαμβάνει το παρόν, κυοφορούν μεγάλες συγκρούσεις πολιτικού βάθους και υπαρξιακής διάστασης.

Αυτά που βρίσκονται σε εξέλιξη στον δυτικό κόσμο, από τα εκλογικά αποτελέσματα μέχρι τις κινητοποιήσεις στην Ισπανία για τα υψηλά ενοίκια, οι μετακινήσεις δεξιότερα από κατηγορίες πληθυσμού που παραδοσιακά έκαναν αντίθετες επιλογές, οι μεταβολές στο υπόβαθρο για τις αντιλήψεις ως προς την εξουσία, την αποδοχή αυταρχικών λύσεων και όλων των σχετικών ζητημάτων, προαναγγέλλουν μια ευρύτερη σύγκρουση που έρχεται και θα δοκιμάσει όλο τον δυτικό κόσμο.

Οι αναταραχές στην εμβληματική Γαλλία των τελευταίων ημερών, με ανυποχώρητη ένταση, δίκαια τραβάνε την προσοχή και προκαλούν μια συζήτηση που δεν θα αποφύγει το θεμελιώδες. Τη συνάντηση με το πιο δύσκολο, άρρητο και ανομολόγητο στον τρέχοντα πολιτικό και θανάσιμα συμβατικό λόγο, μέτωπο και αίτημα. Το μέτωπο και το αίτημα του νοήματος.

Κατάκοπη η Δύση εξαντλήθηκε. Απέναντι σε αυτή την εξάντληση κατεβαίνουν οι άνθρωποι στους δρόμους, αν παραμένουν ακόμη ζωντανοί και υποψιάζονται ως ζωντανοί, ότι πέρα από την ποσοτική διάσταση και τη θεσμική τυπικότητα, το νόημα, το νόημα της ύπαρξης και του περιεχομένου της συνύπαρξης, το ζήτημα των σημασιών και του περιεχομένου, κάθε τι σχετικό που αποτελεί κίνητρο του βίου, με συνείδηση και ελευθερία, είναι το μέτωπο.

Η μεγάλη σύγκρουση έρχεται. Θα θρέψει τον εαυτό της μέσα από τις μικρές συγκρούσεις που θα φουντώνουν, ακόμη και από το τυχαίο. Θα είναι μια εκρηκτική ενδοσύγκρουση που θα συνταράξει την Ευρώπη. Με την πίστη στο δημοκρατικό πλαίσιο αδιατάρακτο, οι άνθρωποι θα δοκιμάσουν και θα δοκιμαστούν. Η αγωνία του νοήματος δεν αφήνει τίποτα στην ησυχία του.

Ο Λευτέρης Κουσούλης είναι πολιτικός επιστήμονας