Κλέβοντας στο Facebook

Αν έχετε σελίδα στο κοινωνικό δίκτυο που λέγεται Facebook, τότε είμαι βέβαιος ότι θα τα έχετε δει. Στο Messenger, δεκάδες μηνύματα αγνώστων έρχονται κυριολεκτικά από το πουθενά και ζητούν λογιών λογιών πράγματα, λες και οι αποστολείς τους σε γνωρίζουν επί σειρά ετών.

Εντάξει, ας αφήσουμε στην άκρη τα προφανή που όλοι καταλαβαίνουμε, τα κορίτσια και τα αγόρια που ζητούν «παρέα» και που με τις φωτογραφίες στο προφίλ τους, εύκολα καταλαβαίνει κανείς για τι είδους παρέα μιλάμε – φυσικά με το αζημίωτο. Εκεί δεν μπορείς να πεις κάτι, αν οι βιολογικές ανάγκες ή η μοναξιά σού τρώνε τα σωθικά.

Αλλά βρε παιδί μου, πώς είναι δυνατόν κάποιοι τους οποίους δεν γνωρίζεις καθόλου, κάποιοι που δεν έχεις δει ποτέ στη ζωή σου, κάποιοι των οποίων την ύπαρξη δεν ήξερες καν πριν επικοινωνήσουν μαζί σου, να πιστεύουν ότι μπορούν να σε πιάσουν «κότσο», προτείνοντάς σου με το καλημέρα τρόπους, π.χ. για να κερδίσεις χρήματα;

Πώς γίνεται να μη φαντάζονται ότι μόνο κάποιος με εξαιρετικά χαμηλή νοημοσύνη θα μπορούσε να πέσει σε μια τόσο προφανή παγίδα, να πατήσει την μπανανόφλουδα την οποία βλέπει μπροστά του και να ακολουθήσει οδηγίες που ζητούν πολύ σοβαρά πράγματα· μιλάμε για προσωπικά δεδομένα, όπως τον Αριθμό Φορολογικού Μητρώου, τον ΑΜΚΑ, ή ακόμα και τον αριθμό τραπεζικού λογαριασμού. Ποιος λογικός άνθρωπος θα έδινε ποτέ ΑΦΜ, ΑΜΚΑ και αριθμούς λογαριασμών τραπέζης σε παντελώς αγνώστους μέσω Διαδικτύου; Ειλικρινά τώρα…

Ε λοιπόν, έπεσα από τα σύννεφα, μαθαίνοντας ύστερα από συζητήσεις γύρω από το θέμα με γνωστούς, ότι όντως υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που το έχουν κάνει, και βεβαίως αργότερα το έχουν μετανιώσει οικτρά. Με το δέλεαρ της αύξησης κεφαλαίου, μέσω «εύκολων» τρόπων, όπως όλα αυτά τα μηνύματα με γαλαντομία υπόσχονται, άνθρωποι έχουν χάσει, αν όχι περιουσίες, το λιγοστό κομπόδεμα των μερικών χιλιάδων ευρώ που είχαν φυλαγμένο στην τράπεζα (και που για εκείνους είναι περιουσία)· και δεν είναι λίγοι.

Πραγματικά όταν το άκουσα, δεν μπορούσα να το πιστέψω. Εχοντας λάβει δεκάδες τέτοιου τύπου μηνύματα σε όλα αυτά τα χρόνια που συμμετέχω στο συγκεκριμένο κοινωνικό δίκτυο (ένα από τα ελάχιστα με τα οποία ασχολούμαι), το πρώτο πράγμα που πάντα έκανα ήταν αυτό που εξακολουθώ ακόμα να κάνω: διαγράφω αμέσως τα μηνύματα χωρίς καν να απαντήσω και εν συνεχεία διακόπτω τη «φιλία» (unfriend) του χρήστη, τον οποίο ούτως ή άλλως κακώς είχα κάνει φίλο χωρίς πρώτα να ελέγξω, έστω στοιχειωδώς, το προφίλ του.

Με έκπληξή μου έμαθα για μια απάτη που θεωρείται κλασική· μάλιστα ξεκίνησε από email τη δεκαετία του 2000, και εν συνεχεία «μόλυνε» και το Facebook. O απατεώνας άλλαζε κάθε φορά μάσκα – στρατιωτικός, τραπεζικός, επιχειρηματίας, όπως και νιγηριανός πρίγκιπας, ο οποίος έλεγε ότι είχε εκατομμύρια παγιδευμένα σε λογαριασμό τράπεζας ξένης χώρας και ότι χρειαζόταν να του στείλεις ένα μικρό ποσό για να τα ξεμπλοκάρει. Και κάποιοι όντως το έκαναν, έστελναν χρήματα! Ο πρίγκιψ, λοιπόν, τους ξεφούρνιζε μετά δικαιολογίες για καινούργια έξοδα ή εξαφανιζόταν από προσώπου γης.

Σε κάπως διαφορετικό πλαίσιο, κάποιοι άλλοι κάνουν δημόσιο έρανο για το άρρωστο παιδί τους, που αν υπάρχει, δεν ήταν καθόλου άρρωστο. Μετά την εκταμίευση των  χρημάτων, το προφίλ εξαφανίζεται σαν το τζίνι με το λυχνάρι και ο λογαριασμός στο FB κλείνει διά παντός. Στο ίδιο «συναισθηματικό μοτίβο», υπάρχουν περιπτώσεις που μάγκες του Διαδικτύου δημιουργούν ψευδοπροφίλ στο FΒ και εμφανίζονται ως ηλικιωμένοι με σωληνάκια στο πρόσωπο στέλνοντας μηνύματα… ζωής και θανάτου. Στα μηνύματα λένε ότι πεθαίνουν και ότι έχουν περιουσία που δεν έχουν πού να την αφήσουν. Ζητούν τραπεζικό λογαριασμό για να κάνουν την κατάθεση, κάποιοι τους τον δίνουν και ιδού το ξάφρισμα, χωρίς δεύτερη κουβέντα…

Το λυπηρό βέβαια είναι, ότι αυτό το τελευταίο προέρχεται από καταστάσεις που στ’ αλήθεια συμβαίνουν, έτσι όπως επίσης πληροφορήθηκα από ανθρώπους που τις έχουν βιώσει. Μαθαίνω ότι ηλικιωμένοι άνθρωποι οι οποίοι δεν έτυχε να έχουν απογόνους και κατά συνέπεια κληρονόμους, επισκέπτονται δημόσιες υπηρεσίες, αναζητώντας, στους διαδρόμους παρακαλώ, πρόσωπα που αν τα θεωρήσουν έμπιστα και «καλά παιδιά», θα τους αφήσουν την περιουσία τους αφότου πεθάνουν· και με αυτό τον τρόπο, προσφέρουν ιδέες στους επιτήδειους, για να το κάνουν μπίζνα με στόχο την απάτη.