Η τραγωδία λαθών του Τραμπ

17:27 28/4/2026 - Πηγή: Τα Νεα

Είναι αλήθεια, όπως είπε κάποτε ο Αλεξάντερ Πόουπ, ότι το να κάνεις λάθη είναι ανθρώπινο. Αλλά ενώ όλοι είναι επιρρεπείς σε λάθη, κάποιοι άνθρωποι είναι πιο επιρρεπείς σε λάθη από άλλους.

Καμία απόφαση δεν είναι πιο σημαντική από τη διεξαγωγή πολέμου εναντίον μιας άλλης χώρας. Οπως οι βασιλιάδες του παρελθόντος, ο ψεύτης, παρορμητικός πρόεδρος της Αμερικής Ντόναλντ Τραμπ παραμένει ανεξέλεγκτος από τη νομοθετική εξουσία και περιτριγυρισμένος από κόλακες που θα

του πουν μόνο ό,τι θέλει να ακούσει. Το καταστροφικό αποτέλεσμα είναι πλέον σαφές: η Αμερική εμπλέκεται για άλλη μία φορά σε έναν πόλεμο στη Μέση Ανατολή που έχει ήδη κοστίσει χιλιάδες ζωές – κυρίως αμάχους – και στον οποίο σχεδόν σίγουρα έχει διαπράξει πολλαπλά εγκλήματα πολέμου.

Κανείς δεν ξέρει πόσο θα διαρκέσει ο πόλεμος με το Ιράν, πόσα ακόμη εγκλήματα πολέμου θα διαπραχθούν ή πόσοι ακόμη αθώοι θα σκοτωθούν. Στα πανεπιστήμιά μας, που συνήθως αποτελούν κέντρα διαμαρτυρίας και διαφωνίας, ο φόβος βασιλεύει. Οπως σε όλα τα καταπιεστικά καθεστώτα, η απειλή οικονομικών συνεπειών ή χειρότερων – απώλεια βίζας ή αντιμετώπιση απέλασης από τη χώρα ή ποινικής έρευνας – επιτυγχάνει το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα.

Ως οικονομολόγο με ρωτούν συχνά τι θα σημαίνει ο πόλεμος του Τραμπ κατά του Ιράν για τις ΗΠΑ και τις παγκόσμιες οικονομίες. Η σύντομη απάντηση είναι ότι όσο περισσότερο διαρκέσει, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η ζημιά. Αλλά ακόμα κι αν ο πόλεμος τελειώσει γρήγορα, οι επιπτώσεις θα παραμείνουν. Αλλωστε, κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού έχουν ήδη διαταραχθεί και εγκαταστάσεις παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου καταστράφηκαν. Οι περισσότερες εκτιμήσεις υποδηλώνουν ότι οι επισκευές θα χρειαστούν χρόνια.

Επιπλέον, δεν είναι μόνο τα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου που έχουν τεθεί σε κίνδυνο. Σε αντίθεση με τα εμπάργκο πετρελαίου της δεκαετίας του 1970, η παραγωγή λιπασμάτων από την οποία εξαρτώνται τα παγκόσμια συστήματα τροφίμων έχει επίσης τεθεί σε κίνδυνο.

Με πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Αμερικής, να αντιμετωπίζουν ήδη κρίση ακρίβειας που οι πολιτικές των ΗΠΑ έχουν επιδεινώσει, ο κίνδυνος τώρα είναι ότι οι κεντρικοί τραπεζίτες παντού είτε θα αυξήσουν τα επιτόκια είτε τουλάχιστον θα επιβραδύνουν τον ρυθμό με τον οποίο τα μείωναν.

Με τις οπισθοδρομικές φορολογικές περικοπές του Τραμπ για τους δισεκατομμυριούχους και τις εταιρείες, οι ΗΠΑ έχουν λιγότερο δημοσιονομικό χώρο για να αντιμετωπίσουν τις διαταραχές που έχει προκαλέσει και εκείνες που μπορεί να φέρει η τεχνητή νοημοσύνη – από την αποδιοργάνωση θέσεων εργασίας έως την κατάρρευση της τεχνολογικής φούσκας.

Σε κάθε περίπτωση, ένα ακόμη καρφί έχει προστεθεί στο φέρετρο του ειρηνικού, χωρίς σύνορα κόσμου που οι πρόγονοί μας προσπάθησαν να χτίσουν μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Υπό τον Τραμπ, η χώρα που έθεσε τα θεμέλια αυτού του κόσμου τώρα τον αποσυνθέτει. Μεταξύ του νέου ψυχρού πολέμου με την Κίνα και της φαινομενικής έλλειψης ανθεκτικότητας στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, υπάρχουν ελάχιστοι λόγοι για αισιοδοξία. Και με τη δημοκρατία στις ΗΠΑ σε τόσο αποδυναμωμένη κατάσταση, τα λάθη και οι συνέπειές τους συσσωρεύονται ραγδαία.

Ο Τζόζεφ Στίγκλιτς είναι νομπελίστας στα Οικονομικά, πρώην επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας και πρώην επικεφαλής της ομάδας οικονομικών συμβούλων του προέδρου των ΗΠΑ. Είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο >>

Keywords