Η… πρωτότυπη εθιμοτυπία της ΔΕΘ γίνεται 90!

Ντέφια, νταούλια, κρόταλα χτυπολογούν στο βάθος, ανηφορίζουνε πομπές, όπως έλεγε κι ο Διονύσης, που γεννήθηκε στη Σαλονίκη Δεκέμβρη του ’44· να δει τους ποιητές πρόλαβε αυτός.

Εκατό χρόνια τώρα, από τον Οκτώβριο του 1926, ανηφορίζουνε στη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης στρατιές κυβερνητικών – και όχι μόνο – με μια συγκεκριμένη κατεύθυνση για την οποία δουλεύουν μήνες ολόκληρους· να εξαγγείλουν ελαφρύνσεις για τον λαό, να δώσουν παροχές, να τάξουν λαγούς με πετραχήλια, να φέρουν θάλασσες στα βουνά και χιόνια στις θάλασσες, να κάνουν τετράγωνα τα νομίσματα!

Ολοι οι πρωθυπουργοί περίμεναν τη ΔΕΘ για τις εξαγγελίες, θεωρώντας ότι μ’ αυτές – ειδικά τις προεκλογικές περιόδους – μπορούν να επηρεάσουν τους αναποφάσιστους και τους μετακινούμενους. Πάντα οι χάντρες και τα καθρεφτάκια έπιαναν τόπο! Ο μόνος που δεν εξήγγειλε το παραμικρό ήταν ο πρώτος πρωθυπουργός που επισκέφτηκε την (τρίτη κατά σειρά) Εκθεση, ο Ελευθέριος Βενιζέλος, που δίχως να λαϊκίσει και να τάξει, είπε ότι πρωτίστως πρέπει να γίνουμε σοβαρό κράτος. Πιθανόν να έλεγε ακριβώς το ίδιο και σήμερα, παρότι κλείνει ένας αιώνας ΔΕΘ. Για τις περίφημες παροχές είχε μιλήσει κάποτε κι ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, τονίζοντας ότι ο λαός ζει, για να του τάζεις και να του δίνεις, «και πολύ φοβάμαι ότι αυτό δεν θα σταματήσει».

Μπορεί όντως να «τσιμπάει» κόσμος από διάφορες εξαγγελίες; Οι ειδικοί λένε «αναφανδόν ναι»! Ετσι κατά καιρούς, οι κυβερνώντες στόχευαν συγκεκριμένους κλάδους, για να τους πάρουν με το μέρος τους – δημοσίους υπαλλήλους, στρατιωτικούς και αστυνομικούς, συνταξιούχους -, όπου τέλος πάντων μπορούν να προσδοκούν αποτελέσματα· κι αυτό πράγματι έχει συμβεί. Η αντιπολίτευση διαχρονικά αμφισβητεί τις εξαγγελίες και φέρνει σε πρώτο πλάνο τα εκάστοτε μεγάλα προβλήματα, ώστε να φρενάρει τους αναποφάσιστους.

Η ΔΕΘ έχει μια τεράστια ιστορία, που διακόπηκε δέκα χρόνια λόγω της κατοχής και του εμφυλίου. Και πέρα από τις εξαγγελίες των πολιτικών, παρουσιάστηκαν όντως σοβαρές καινοτομίες, ακόμα και εφευρέσεις! Εκεί παρουσιάστηκε ο πρώτος ραδιοφωνικός σταθμός από τον Χρήστο Τσιγκιρίδη το 1926, η ζυθοποιία του Καρόλου Φιξ, τα μακαρόνια ΜΙΣΚΟ, ο καφές Λουμίδη, τα μπισκότα Παπαδοπούλου, εκεί αναγγέλθηκε διπλό καθημερινό δρομολόγιο Αθήνας – Θεσσαλονίκης – με το εισιτήριο μετ’ επιστροφής να κοστίζει 1.253 δραχμές. Μάλιστα προπολεμικά, στις 6 Σεπτεμβρίου 1936, παρουσιάστηκαν οι πρώτες μάσκες προστασίας σε περίπτωση χημικού πολέμου, αφού ο Χίτλερ είχε αρχίσει να αγριεύει στην Ευρώπη.

Αλλά αυτό που έγινε δεκτό με τεράστιο ενθουσιασμό (1957) ήταν η έλευση ενός καινούργιου καφέ, του φραπέ, τον οποίο παρουσίασε ο Δημήτριος Βακόνδιος, υπάλληλος της εταιρείας «Δρίτσα». Το πείραμά του σε ένα σέικερ της σοκολάτας αγκαλιάστηκε από όλους τους Ελληνες κι έκανε πάταγο!

Το γεγονός ότι μαζευόταν πλήθος κόσμου στη Θεσσαλονίκη για την Εκθεση, έκανε τους καταστηματάρχες νυχτερινών κέντρων να ανεβάζουν τεράστιους καλλιτέχνες όπως ο Βασίλης Τσιτσάνης, ο Στέλιος Καζαντζίδης κι η Μαρινέλλα, ο Μανώλης Χιώτης και η Μαίρη Λίντα, ενώ στη ζωή των Θεσσαλονικέων (1960) μπήκε κι η εβδομάδα ελληνικού κινηματογράφου, με την Αλίκη Βουγιουκλάκη και τη «Μανταλένα» να σαρώνουν τα βραβεία. Εξι χρόνια αργότερα, με απόφαση του νομάρχη, μπήκε πλαφόν στις τιμές των κυλικείων της ΔΕΘ. Σάντουιτς με λουκάνικον βραστόν ή τηγανιτόν δρχ.4, σάντουιτς ασχέτως περιεχομένων δρχ.3,50, μπογάτσα εκ φύλλων κρούστας τιμή μερίδος δρχ. 4,50 οπουδήποτε προσφερόμενη, είτε μεσολαβεί σερβιτόρος είτε όχι!

Το 1971 στον εκθεσιακό χώρο της ΔΕΘ, ξεπρόβαλε ένα αριστοτεχνικό κατασκεύασμα υψηλής τεχνολογίας για την εποχή του, ο Πύργος του ΟΤΕ, όπου στην κορυφή υπήρχε αναψυκτήριο εκατόν εξήντα ατόμων με περιστρεφόμενο δάπεδο, που εκτελούσε μια περιστροφή ανά είκοσι λεπτά.

Ακόμα… περιστρεφόμαστε! Ετσι στις 5 Σεπτεμβρίου, εκατό χρόνια μετά, φτάνουμε αισίως στην ενενηκοστή Εκθεση. Και, ω του… θαύματος, όλοι περιμένουν τις νέες εξαγγελίες της κυβέρνησης. Τι… πρωτότυπο!