Η μεγάλη αποτυχία

Η Πανεπιστημιακή Αστυνομία ήταν μια «προσπάθεια αχρείαστη», παραδέχθηκε ο Πρωθυπουργός στη Θεσσαλονίκη. Πρόσθεσε ότι σπαταλήθηκε πολύτιμο κεφάλαιο σε ένα μέτρο το οποίο «δεν ήταν το πιο κατάλληλο», όπως είπε, μάλλον χαριτολογώντας.

Η αναγνώριση ενός λάθους είναι γενναία πράξη στην πολιτική και, εφόσον είναι έντιμη, ενισχύει την αξιοπιστία εκείνου που προχωρεί σε αυτή. Η Πανεπιστημιακή Αστυνομία ήταν πράγματι αποτυχία, ήταν όμως ένα μικρό μέρος, στα όρια του ασήμαντου, της γενικότερης αποτυχίας των κυβερνήσεων Μητσοτάκη στην Παιδεία. Επειτα από επτά χρόνια, η εικόνα προβάλλει πλέον καθαρά. Αν εξαιρέσουμε τρία πράγματα, δηλαδή την πάταξη των καταλήψεων, τη διαγραφή των αιωνίων φοιτητών και την επιβολή ορίου, καθώς και την επαναφορά των προτύπων σχολείων, τίποτα άλλο δεν έχει γίνει. Οι λιγοστές μεταρρυθμίσεις επιχειρήθηκαν στην επιφάνεια του οικοδομήματος, με την ελπίδα ότι, αν επιβιώσουν, ίσως επιφέρουν κάποια γενικότερη βελτίωση, κάτω από την επιφάνεια όμως η κυβέρνηση δεν τολμά να θίξει έναν μηχανισμό που μάλλον δεν επιδέχεται διόρθωση. Τα αποτελέσματα του PISA έρχονται κάθε φορά να επιβεβαιώσουν τη σταθερά καθοδική πορεία της Παιδείας.

Στην Παιδεία εντοπίζεται, εκτιμώ, η μεγαλύτερη αποτυχία της κυβέρνησης, ακριβώς επειδή στον τομέα αυτόν ήταν μεγάλες οι προσδοκίες των ψηφοφόρων. Και δεν ήταν καθόλου αυθαίρετες, καθώς η ΝΔ ήταν εκείνη που ως αντιπολίτευση τις είχε καλλιεργήσει. Η αποτυχία της κυβέρνησης να ανταποκριθεί σε αυτές τις προσδοκίες φαίνεται στη διαδοχή των προσώπων που πέρασαν από τη θέση του υπουργού Παιδείας. Η Νίκη Κεραμέως ξεκίνησε δυναμικά, με τον πήχη τοποθετημένο ψηλά, τον οποίο πέρασε, αλλά από κάτω. Οσο φιλόδοξα ξεκίνησε η κ. Κεραμέως τόσο διακριτικά υποχώρησε.

Ο διάδοχός της, Κυριάκος Πιερρακάκης, ως έξυπνος άνθρωπος (και εξίσου φιλόδοξος με την προκάτοχό του), δεν τόλμησε να ακουμπήσει τα σημεία εκείνα στα οποία η κ. Κεραμέως είχε ζεματιστεί. Για ένα ικανό διάστημα, έμενε μάλλον αδρανής στον ρόλο του, έχοντας αντιληφθεί σε τι ναρκοπέδιο τον είχε ρίξει ο συνονόματός του. Διέσωσε την εικόνα του, όμως, χάρη στον νόμο, με τον οποίο άνοιξε ο δρόμος για την ιδιωτική Ανώτατη Παιδεία στην Ελλάδα. Ο συγκεκριμένος νόμος για ένα διάστημα γέννησε την αισιοδοξία ότι το κρίσιμο βήμα είχε πραγματοποιηθεί και, επιτέλους, μια νέα εποχή ξεκινούσε για την Ανώτατη Παιδεία στη χώρα. Ο κ. Πιερρακάκης στάθηκε τυχερός, γιατί πήρε προαγωγή σε υπουργό Οικονομικών και έτσι δεν είχε την ευθύνη της οικτρής αποτυχίας στην εφαρμογή του νόμου, που ίσως ο ίδιος να την είχε αποτρέψει.

Το πρόσωπο που επέλεξε ο Πρωθυπουργός για να διαδεχθεί τον κ. Πιερρακάκη ισοδυναμούσε με παραδοχή της κυβερνητικής ήττας και της συνθηκολόγησης στο πεδίο των μεταρρυθμίσεων. Η Σοφία Ζαχαράκη είναι καθηγήτρια Μέσης Εκπαίδευσης, συνδικαλίστρια και διαχρονικά (ακόμη και ως υφυπουργός της κ. Κεραμέως) εκπρόσωπος των συμφερόντων της επαγγελματικής τάξης στην οποία ανήκει. Ο πολιτικός λόγος της είναι απολίθωμα της εποχής του Κώστα Καραμανλή του Ακάματου. Θα μπορούσε να ήταν ΠΑΣΟΚ, άλλωστε η ΔΑΚΕ της ΝΔ με την ΠΑΣΚΕ του ΠΑΣΟΚ, στον τομέα της εκπαίδευσης, δεν διαφέρουν σε τίποτα απολύτως μεταξύ τους. Ο διορισμός της κ. Ζαχαράκη σημαίνει, απλούστατα, πως ό,τι έκανε η κυβέρνηση στην Παιδεία, όπως κι αν το έκανε, αυτό ήταν και πάει τέλειωσε! Μην ανησυχείτε, δεν έχει άλλο. Οι υπάλληλοι διοικούν ξανά το υπουργείο και οδηγούν την Παιδεία στο μέλλον.

Αν ήμουν σαράντα ετών θα με στενοχωρούσε αυτή η αποτυχία, γιατί καταλαβαίνω πόσο σημαντική είναι η Παιδεία για το μέλλον μας. Επειδή όμως είμαι εξήντα επτά, καλώς ή κακώς δεν διαθέτω πλέον ούτε εκατοστό για ψευδαισθήσεις. Μπορώ επίσης να καταλάβω πόσο δύσκολο είναι, αλλά και πόσο επικίνδυνο, να τα βάλεις με μια νοοτροπία εμπεδωμένη επί δεκαετίες, με την οποία οι περισσότεροι έχουν συμβιβαστεί, αν όχι βολευτεί. Επιπλέον, δεν βρίσκω την παραμικρή γοητεία στους μάταιους αγώνες ή τις ηρωικές ήττες. Αν είναι σπάσεις αβγά, κάνε τα τουλάχιστον ομελέτα· διαφορετικά, άφησέ τα στην ησυχία τους. Δύο προβλήματα στον Υπαρκτό Ελληνισμό είναι αυτά που δεν λύνονται: το Κυπριακό και η Παιδεία…