Η κατάρρευση των μεταφορών

Για ό,τι συμβεί σε αυτή την κυβέρνηση φταίνε οι «διαχρονικές παθογένειες». Τα σκάνδαλα δεν είναι σκάνδαλα. Είναι συμπτώματα αυτών των παθογενειών (που κανείς δεν αρνείται την ύπαρξή τους), τα οποία απλώς έτυχε να εκδηλωθούν κατά τη διάρκεια της θητείας της. Αλλά πότε μια «διαχρονική παθογένεια» παύει να είναι μόνο διαχρονική και η πολιτική ευθύνη που αναλογεί πρέπει να καταλογιστεί ακέραιη στην κυβέρνηση

που διαχειρίζεται τις επιπτώσεις της; Για τις υποκλοπές φταίει η διαρκής θεσμική καχεξία του κράτους που έφερε τον πειρασμό μέσα στο πρωθυπουργικό γραφείο. Για τον ΟΠΕΚΕΠΕ φταίει η δομή του πρωτογενούς τομέα στην Ελλάδα – άρα πιθανότατα η Τουρκοκρατία. Αλλά όσα αποθέματα καλής διάθεσης κι αν έχει κανείς, για τον τομέα των μεταφορών η τελευταία εξαετία αποδεικνύεται απολύτως καταστροφική – σε όλους τους τομείς, σε όλα τα επίπεδα, σε όλη τη χώρα.

Για τους σιδηροδρόμους, η υπόθεση των Τεμπών τα είπε όλα με τον πιο οδυνηρό τρόπο. Παρά τις σποραδικές δημόσιες προειδοποιήσεις το τελευταίο διάστημα, υποθέταμε ότι τουλάχιστον στις αεροπορικές μεταφορές η κατάσταση ήταν καλύτερη και τα περί κινδύνου «αεροπορικών Τεμπών» ήταν φραστικές υπερβολές. Η καθολική συσκότιση στο FIR Αθηνών, πέρα από την εξαιρετικά σημαντική διάσταση της διαχείρισης των διεθνών δικαιοδοσιών, ανέδειξε όμως μερικές αποκρουστικές ομοιότητες με την τραγωδία του 2023. Η πολυσυζητημένη σύμβαση 717 της ΕΡΓΟΣΕ είχε υπογραφεί το 2014, τροποποιήθηκε το 2018 – δύο χρόνια μετά την αρχική ημερομηνία υλοποίησης – και έχει συχνά υποστηριχθεί ότι, εάν είχε προλάβει να ολοκληρωθεί, το δυστύχημα θα είχε αποτραπεί. Αυτό θα έπρεπε να είναι το ευαγγέλιο μιας κυβέρνησης στιγματισμένης από τα Τέμπη. Αλλά από την ανακοίνωση που εξέδωσε το υπουργείο Μεταφορών μαθαίνουμε πως τίποτα δεν μαθαίνουμε. Υπάρχει μία σύμβαση για το σύστημα επικοινωνίας και καταγραφής φωνής που υπογράφτηκε λίγο πριν έρθει στην εξουσία η ΝΔ, τον Μάρτιο του 2019. Εξι χρόνια αργότερα, πού βρισκόμαστε; «Εχει κατατεθεί προσφυγή ενώπιον του έβδομου τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου κατά της αρνητικής Πράξης 300/2025 του ΣΤ’ Κλιμακίου. Η απόφαση αναμένεται εντός Ιανουαρίου 2026 και, σε περίπτωση θετικής έκβασης, η υπογραφή της τροποποίησης της Σύμβασης και οι εργασίες θα ξεκινήσουν άμεσα». Ετσι ακριβώς, από το ενημερωτικό δελτίο του υπουργείου. Και όχι μόνον. Υπάρχει το σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας για το οποίο «ενεργοποιήθηκαν οι διαδικασίες επιτάχυνσης της έναρξης του έργου» και μέσα στον μήνα «θα αποσταλεί» μια πρόσκληση διαπραγμάτευσης σε εταιρεία χωρίς προκήρυξη διαγωνισμού. Κι άλλα παρόμοια για άλλα συστήματα ασφαλείας.

Ταυτοχρόνως, τα νησιά εξακολουθούν να εξυπηρετούνται από πλοία μέσης ηλικίας 30 ετών, ενώ μόνο ένα στα πέντε είναι κάτω των 20 ετών. Για τις λιμενικές υποδομές μιλούν τα διασκεδαστικά (για μη επιβαίνοντες) βίντεο στο YouTube.

Και, τέλος, οι επιδόσεις στις αστικές συγκοινωνίες, δηλαδή η πλήρης κατάρρευση του συστήματος δημόσιων μεταφορών τουλάχιστον στην Αττική. Αρκεί κανείς να δει τα στίφη των δυστυχών που περιμένουν το ακριβοθώρητο λεωφορείο στη στάση ή τη χρονική απόσταση των δρομολογίων του μετρό ακόμη και σε ώρες αιχμής που μετατρέπει τις αποβάθρες σε συγκεντρώσεις. Για τον ίδιο λόγο, όλοι οι άλλοι χρειάζονται, κάθε μέρα, μισή εργάσιμη μέρα για να πάνε με το ΙΧ στη δουλειά τους και να γυρίσουν.

Ο υπουργός Μεταφορών κ. Δήμας υπερασπίστηκε όσα έκανε από τον Μάρτιο που ανέλαβε. Δεν κατάλαβε τι έλεγε. Οι υπουργοί αλλάζουν. Οταν ο υπουργός επικαλείται τον χρόνο ανάληψης του χαρτοφυλακίου, μεταθέτει αναγκαστικά την ευθύνη στο μόνο πρόσωπο που είναι αμετακίνητο σε όλη τη διάρκεια μιας κυβερνητικής θητείας.