Η Κασπία ενώνει τους δύο πολέμους

Κάποιοι παρατηρητές έκαναν, πιο προσεκτικά, λόγο για τη διάνοιξη ενός νέου μετώπου σε δύο πολέμους που γίνονται όλο και πιο αλληλένδετοι. Και άλλοι μίλησαν ευθαρσώς για σύγκλιση των δύο πολέμων, εκείνου που διεξάγει η Ρωσία εναντίον της Ουκρανίας εδώ και περισσότερα από τέσσερα χρόνια και εκείνου που ξεκίνησαν ΗΠΑ και Ισραήλ με τις επιθέσεις τους στο Ιράν τον περασμένο Φεβρουάριο, παρότι εκτυλίσσονται σε απόσταση περίπου 2.500 χιλιομέτρων μεταξύ τους.

Η αφορμή ήταν,

σε κάθε περίπτωση, ένα ουκρανικό πλήγμα το Σάββατο εναντίον ιρανικού φορτηγού πλοίου στην Κασπία Θάλασσα – ή περίπου, γιατί αυτή που έχει υιοθετηθεί από τα περισσότερα Μέσα είναι στην πραγματικότητα η ιρανική εκδοχή.

Πολλαπλοί στόχοι

Η Ουκρανία υποστηρίζει ότι η επιχείρηση που πραγματοποίησε με drones στην Κασπία Θάλασσα είχε πολλαπλούς στόχους – μία ρωσική πυραυλάκατο, δύο ρωσικά ή ρωσικής σύνδεσης πλοία που χρησιμοποιούνται στη διακίνηση ιρανικού στρατιωτικού υλικού προς τη Ρωσία καθώς και μία ρωσική πετρελαϊκή εγκατάσταση, μία πλατφόρμα, για να είμαστε πιο συγκεκριμένοι.

Το Κίεβο λέει, λοιπόν, ότι έπληξε πλοία που χρησιμοποιούνταν για τη μεταφορά στρατιωτικού υλικού από το Ιράν προς τη Ρωσία. Και έχει λόγους να το λέει. Ιράν και Ρωσία, θυμίζουν οι «New York Times», διατηρούν στενή στρατιωτική σχέση εδώ και δεκαετίες. Από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, το Ιράν έχει προμηθεύσει τη Ρωσία με χιλιάδες drones Shahed για τις επιθέσεις της εναντίον της Ουκρανίας. Μαζί, της έστειλε μέλη των Φρουρών της Επανάστασης, οι οποίοι εκπαίδευσαν ρώσους στρατιωτικούς στις βάσεις τους στην κατεχόμενη Κριμαία, καθώς και άδειες παραγωγής που επιτρέπουν σήμερα στο Κρεμλίνο να τα κατασκευάζει πλέον το ίδιο, εκσυγχρονίζοντάς τα.

Αυτή η ευρεία χρήση drones, ιδιαίτερα των σχετικά φτηνών τύπων που παρείχε το Ιράν, άλλαξε ριζικά και τον πόλεμο στην Ουκρανία, και τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούν οι στρατιωτικοί σχεδιαστές τις ανάγκες των σύγχρονων στρατών – παράλληλα, ανάγκασε την Ουκρανία να αναπτύξει και δικά της drones και τεχνολογίες αντιμετώπισης drones, οι οποίες, σύμφωνα με αναλυτές, ανταγωνίζονται πλέον τα συμβατικά συστήματα αεράμυνας. Οι ΗΠΑ έχουν κατηγορήσει το Ιράν ότι προμήθευσε τη Ρωσία και με βαλλιστικούς πυραύλους μικρού βεληνεκούς.

Επιστρέφοντας όμως στο συμβάν του Σαββάτου στην Κασπία, την πιο άμεση οδό του Ιράν προς τη Ρωσία, η Τεχεράνη υποστήριξε πως η Ουκρανία χτύπησε στην περιοχή ένα ιρανικό εμπορικό πλοίο, το οποίο έπλεε προς το Ιράν, με αποτέλεσμα να σκοτωθεί ένας ναυτικός και να τραυματιστεί ένας δεύτερος. Εκανε μάλιστα λόγο για μία ενέργεια «απολύτως παράνομη, αδικαιολόγητη», που «αντίκειται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών» και «σε καμία περίπτωση δεν θα μείνει αναπάντητη». Από κοντά και η Μόσχα, που διακήρυξε χθες ότι η επίθεση της Ουκρανίας εναντίον «ιρανικού πλοίου» στην Κασπία Θάλασσα θα πρέπει να θεωρηθεί επίθεση εναντίον του ίδιου του Ιράν και καταδεικνύει «πόσο σημαντικό είναι να εξαλειφθεί η απειλή που εγείρει το Κίεβο». «Από τον πρώτο κιόλας χρόνο του πολέμου», είχε ήδη απαντήσει και στους δυο τους ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, «το Ιράν παρείχε στη Ρωσία νέες τεχνολογίες», μεταξύ των οποίων «χιλιάδες drones Shahed, ενώ στη συνέχεια της παραχώρησε και άδειες παραγωγής τους. Μας επιτέθηκαν; Πιστεύω πως ναι. Το έχουν ήδη κάνει».

Ο πόλεμος στην Ουκρανία είχε ήδη διασταυρωθεί με τον πόλεμο του Ιράν: μετά την έναρξη του τελευταίου, όταν ο ιρανικός στρατός εξαπέλυσε κύματα drones εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών στόχων σε χώρες του Κόλπου, η Ουκρανία αξιοποίησε την ευκαιρία προκειμένου να παρουσιάσει και να εξαγάγει τα χαμηλού κόστους συστήματα αντιμετώπισης drones που έχει αναπτύξει. Ο Ζελένσκι δήλωσε τον Μάρτιο ότι περισσότεροι από 200 ουκρανοί στρατιωτικοί ειδικοί είχαν σταλεί στη Μέση Ανατολή προκειμένου να βοηθήσουν στην προστασία συμμάχων απέναντι στα ιρανικά drones. «Δεν θέλουμε αυτή η τρομοκρατία του ιρανικού καθεστώτος εναντίον γειτόνων του να επιτύχει», είχε δηλώσει σε ομιλία του στο βρετανικό κοινοβούλιο. Με επίκεντρο, ακριβώς, την αντιμετώπιση των ιρανικών απειλών, η Ουκρανία έχει επίσης συνάψει αμυντικές συμφωνίες με τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα ΗΑΕ.

Αλληλένδετες συγκρούσεις

Παράλληλα, η Ουκρανία παρουσιάζει ολοένα και περισσότερο τον πόλεμό της με τη Ρωσία και τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ως αλληλένδετα. Μήνες τώρα προειδοποιεί ο Ζελένσκι ότι η Ρωσία παρέχει στην Τεχεράνη δορυφορικές εικόνες στη Μέση Ανατολή, προκειμένου να της επιτρέψει να πλήττει αμερικανικούς στόχους στην περιοχή.

Η στοχοποίηση της Κασπίας, στο πλαίσιο της ευρύτερης ουκρανικής εκστρατείας πληγμάτων μεγάλης εμβέλειας με drones εναντίον ρωσικών στόχων, προσφέρει στο Κίεβο την ευκαιρία να διαταράξει τους δεσμούς της Μόσχας με την Τεχεράνη. Η Κασπία έχει αποκτήσει αυξημένη σημασία ως στρατιωτικός διάδρομος μεταξύ των δύο χωρών, καθώς παρακάμπτει θαλάσσιες οδούς περισσότερο εκτεθειμένες σε δυτικές παρεμβάσεις και κυρώσεις.

Οι επιθέσεις θα μπορούσαν επίσης να βοηθήσουν την Ουκρανία να εξασφαλίσει μεγαλύτερη στήριξη εντός της κυβέρνησης Τραμπ. Οπως δήλωσε χαρακτηριστικά στη «Wall Street Journal» η αναλύτρια Χάνα Νότε, λίγο πριν από τη χθεσινή συνάντηση του ουκρανού προέδρου με τον αμερικανό ομόλογό του, «όσο περισσότερο μπορεί ο Ζελένσκι να δείξει στον Τραμπ ότι βρίσκεται στο πλευρό του απέναντι στο Ιράν, τόσο το καλύτερο».

Η Βόρεια Κορέα

Ο ουκρανός πρόεδρος υποστηρίζει επίσης ότι η Βόρεια Κορέα ετοιμάζεται να στείλει επιπλέον 30.000 στρατιώτες για να βοηθήσει τη Ρωσία, μετά τις 10.000 που της είχε διαθέσει το 2024. Η ανακοίνωση αυτή όπως και οι απειλές του Ιράν ότι θα απαντήσει στο ουκρανικό πλήγμα στην Κασπία υπενθυμίζουν πως, την ώρα που το δυτικό στρατόπεδο εμφανίζεται, επί Τραμπ 2.0, αποδυναμωμένο, ο αντιαμερικανικός και αντιδυτικός άξονας που έχουν συγκροτήσει η Μόσχα, η Τεχεράνη, το Πεκίνο και η Πιονγκγιάνγκ γίνεται όλο και πιο συμπαγής.

Παρά τις περιφερειακές τους διαστάσεις και παρότι πλέον αλληλεπικαλύπτονται σε πολλές ηπείρους, σημειώνει η γαλλική «Le Figaro», ο πόλεμος στην Ουκρανία, αναμφίβολα ο πιο αιματηρός μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, και ο πόλεμος του Ιράν, η πιο εκτεταμένη σύγκρουση μεταξύ των σύγχρονων πολέμων, με συνολικά 12 χώρες εμπλεκόμενες στη Μέση Ανατολή, δεν διαμορφώνουν ακόμη το περίγραμμα ενός νέου παγκόσμιου πολέμου. Ομως η τελευταία εξέλιξη στην Κασπία Θάλασσα υπενθυμίζει ότι όσο περισσότερο διαρκούν οι πόλεμοι της Ουκρανίας και του Ιράν, τόσο περισσότερο δημιουργούνται γέφυρες διασύνδεσης μεταξύ τους.