Η Ευρώπη καίγεται – ο Τραμπ δεν θα πληρώσει;

Eχουμε άραγε καταλάβει το πρόβλημα; Καθώς η Ευρώπη καίγεται στη δύση, στον νότο και στον βορρά, αντιλαμβανόμαστε ότι οι οικονομίες μας, τα συστήματα παραγωγής τροφίμων, η πολιτική σταθερότητα και ακόμη και η ικανότητά μας να σχεδιάζουμε το μέλλον θα γίνουν όλα στάχτη σε έναν κόσμο που φλέγεται;

Το Παρίσι πήρε μια πρώτη γεύση από αυτό που επιφυλάσσει το μέλλον για εμάς τους Ευρωπαίους, όταν πριν από λίγες εβδομάδες η φωτιά σάρωσε το δάσος του Φοντενεμπλό, ένα από τα πρώτα φυσικά καταφύγια του κόσμου. Στην περιοχή Ζιρόντ, δεκάδες χιλιάδες εκτάρια έχουν καεί, δημιουργώντας

Περισσότεροι από 200.000 άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί στη μεγαλύτερη επιχείρηση εκκένωσης σε καιρό ειρήνης στην ιστορία της Γαλλίας. Μόνο η γενναιότητα των πυροσβεστών, δεκάδες από τους οποίους έχουν τραυματιστεί, κρατά τις πυρκαγιές σε απόσταση λίγων μόλις χιλιομέτρων από το Μπορντό.

Στην Ισπανία, πολλαπλές πυρκαγιές ενώθηκαν στα περίχωρα της Μαδρίτης, δημιουργώντας «τη μεγαλύτερη πυρκαγιά στην ιστορία της χώρας», καθώς ακόμη ένα κύμα καύσωνα απειλεί τη χώρα. Από τη Σικελία στον νότο μέχρι τη Νορβηγία στον βορρά, η ιστορία είναι σχεδόν η ίδια: ένα καλοκαίρι αφόρητης ζέστης έχει οδηγήσει σε θύελλες φωτιάς. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ο πυκνός καπνός που μεταφέρεται προς τα νότια από τις πυρκαγιές στα 270 εκατομμύρια εκτάρια των βόρειων δασών του Καναδά σκέπασε, για ακόμη μία φορά, τον ουρανό πόλεων στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Μια καταστροφή τέτοιας κλίμακας είναι αναπόφευκτο να λάβει πολιτικές διαστάσεις. Ο ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ καταδίκασε την παραπληροφόρηση και τις θεωρίες συνωμοσίας γύρω από τις πυρκαγιές. Προσωπικότητες της γαλλικής αντιπολίτευσης επέκριναν την κυβέρνηση επειδή καθυστέρησε την αγορά δύο επιπλέον πυροσβεστικών αεροσκαφών Canadair, ενώ η κυβέρνηση κατηγορεί την αντιπολίτευση ότι χρησιμοποιεί την τραγωδία για να αποκομίσει πολιτικά οφέλη.

Για να παραφράσουμε μια φράση από τη «Φάρμα των ζώων», όλοι είμαστε υπεύθυνοι, αλλά ορισμένοι είναι περισσότερο υπεύθυνοι από άλλους. Στην προκειμένη περίπτωση, οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι το «θηρίο» που είναι περισσότερο υπεύθυνο από όλους τους υπόλοιπους: έχουν εκπέμψει περισσότερο από το ένα πέμπτο όλων των εκπομπών και παραμένουν, μαζί με τη Σαουδική Αραβία, ο μεγαλύτερος κατά κεφαλήν ρυπαντής μεταξύ των μεγάλων οικονομιών.

Η Κίνα, παρά τις δικές της προβληματικές εκπομπές, τουλάχιστον προωθεί μια εντυπωσιακή ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και είναι κυρίαρχη πλέον στον κόσμο στις πράσινες βιομηχανίες. Αντίθετα, οι Ηνωμένες Πολιτείες υπήρξαν σχεδόν πάντοτε απρόθυμες για την αντιμετώπιση της κρίσης.

Οι αμερικανικές εταιρείες ορυκτών καυσίμων, ενέργειας και οι αυτοκινητοβιομηχανίες απέκρυπταν στοιχεία και παρεμπόδισαν τη λήψη μέτρων επί δεκαετίες, ενώ η αμερικανική κυβέρνηση υπονόμευσε και αποσύρθηκε από το Πρωτόκολλο του Κιότο επί Τζορτζ Μπους του νεότερου, προώθησε την έκρηξη της υδραυλικής ρωγμάτωσης (fracking) επί Μπαράκ Ομπάμα και αποχώρησε από τη Συμφωνία του Παρισιού κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Ντόναλντ Τραμπ.

Κατά τη δεύτερη θητεία του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ξεπεράσει τόσο πολύ το στάδιο της απλής απροθυμίας, ώστε αυτό μπορεί πλέον να περιγραφεί μόνο ως οικολογικός πόλεμος.

Καθώς οι ουρανοί γεμίζουν καπνό και τα δάση γίνονται στάχτη, δεν θα έπρεπε οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο πιο ένοχος από όλους τους ενόχους, να υποχρεωθούν να πληρώσουν; Καμία μεμονωμένη χώρα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνη της την καταστροφή που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη αλλά δεν μπορεί να υπάρξει συλλογική λύση αν κάθε επιμέρους χώρα δεν μειώσει τις εκπομπές της.

H Ευρώπη πρέπει να αποδεχθεί ότι ο περιβαλλοντικός πόλεμος των Ηνωμένων Πολιτειών πρέπει να αντιμετωπιστεί με μια οικονομική απάντηση – συντονισμένη με άλλους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας.

Ας επεκτείνουμε το ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής (ETS) σε όλους τους τομείς, ας ενισχύσουμε τον «φόρο άνθρακα στα σύνορα», ας επιβάλουμε δασμούς σε τελικά προϊόντα και υπηρεσίες από τις Ηνωμένες Πολιτείες που μπορούν εύκολα να αντικατασταθούν και ας επιβάλουμε εξαγωγικούς φόρους σε υλικά και εξαρτήματα που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή εντός των ΗΠΑ. Ολα αυτά τα έσοδα θα μπορούσαν στη συνέχεια να συγκεντρωθούν, να κατανεμηθούν και να δεσμευθούν για την απανθρακοποίηση και την προσαρμογή.