Η Ευρώπη και ο Φάλσταφ

Ο Φάλσταφ, κεντρική φιγούρα της κωμικής όπερας του Βέρντι, είναι ένας τροφαντός και ξεπεσμένος ιππότης που καθίσταται περίγελος στη μικρή τοπική κοινωνία του, καθώς προσπαθεί να αποπλανήσει δύο παντρεμένες γυναίκες για να αποκτήσει πρόσβαση στον πλούτο των συζύγων τους.

Ως άλλος Φάλσταφ, ο Τραμπ αναστάτωσε το ήδη σύνθετο γεωπολιτικό σκηνικό. Επιβράβευσε τον γεωπολιτικό αναθεωρητικό επεκτατισμό του Πούτιν κι επιχείρησε να εγκλωβίσει την Ευρώπη σε μια επικίνδυνη συμφωνία με τη Ρωσία.

Επιχείρησε να αρπάξει από την Ευρώπη τη Γροιλανδία και να αναγκάσει κράτος – μέλος του ΝΑΤΟ και της ΕΕ να υποχωρήσει σε ζητήματα εδαφικής κυριαρχίας και ακεραιότητας. Μας ζήτησε να υποχωρήσουμε έναντι του διεθνούς δικαίου.

Θέλει μια Ευρώπη διαιρεμένη που θα αγοράζει αμερικανική τεχνολογία. Μια Ευρώπη, όπου τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης θα είναι εκτός ελέγχου και στα οποία οι ακροδεξιές θεωρίες συνωμοσίας θα κυριαρχούν. Με την αλλοπρόσαλλη ηγεσία του οδηγεί σε δημοκρατική οπισθοδρόμηση μια χώρα του οικονομικού και γεωπολιτικού μεγέθους των ΗΠΑ.

Οι ΗΠΑ πορεύονται σήμερα με τεράστια κοινωνικά προβλήματα, με ποσοστό αναλφαβητισμού στους νέους 16-24 ετών που πέρασε από το 17% το 2017 στο 25% το 2026 και με την κοινή γνώμη να διαφωνεί πλέον ξεκάθαρα με όλες τις επιλογές του Τραμπ.

Ομως, μέχρι να μάθουμε τι είναι αυτός ο τύπος που μπήκε στον Λευκό Οίκο κερδίζοντας τις εκλογές για δεύτερη φορά, θα τον βλέπουμε να διευθύνει τη μεγαλύτερη πολιτική απάτη στην ιστορία της Αμερικής.

Προκάλεσε ένα «σχίσμα» στη Δύση. Αν και περάσαμε σε μια προσωρινή αποκλιμάκωση της κρίσης μετά τις συναντήσεις στο Νταβός, οι διατλαντικές σχέσεις δεν θα είναι πλέον όπως τις γνωρίζαμε.

Από την εδώ πλευρά του Ατλαντικού, όντως η Ευρώπη μοιάζει αδύναμη γιατί είναι προβλέψιμη καθώς όλοι γνωρίζουν πώς λειτουργεί και πώς αντιδρά. Είναι αργή, με πολλές διαδικασίες και γραφειοκρατία. Ομως, αν θέλει να αποφύγει την «ταπείνωση της αδράνειας», αν θέλει να υπερασπιστεί τον εαυτό της, πρέπει να διαχειριστεί με στρατηγική ψυχραιμία τη βίαιη γεωπολιτική της «ενηλικίωση». «Η Ευρώπη έχει πλέον ξυπνήσει», δηλώνει ο γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς. Αρα, και η Γερμανία έχει πλέον «ξυπνήσει», θα προσθέταμε εμείς, ακούγοντας τον Φρίντριχ Μερτς να ζητάει την οικονομική και στρατιωτική ενίσχυση της Ευρώπης.

Η Ευρώπη κατάλαβε πως ο Τραμπ αντιλαμβάνεται μόνο τη γλώσσα της ισχύος. Είναι πλέον υποχρεωμένη να δημιουργήσει ένα δικό της στέρεο περίγραμμα γύρω από την ασφάλεια και τη δημοκρατία με σεβασμό των συνόρων, των θεμελιωδών δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου.

Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, η Ευρώπη που μας αφορά, γιατί αποτελεί τη στρατηγική επιλογή της χώρας μας, θα πρέπει να σταθεί κυρίως με οικονομική ισχύ και έξυπνη διπλωματία.

Η πρόσφατη ιστορική συμφωνία της ΕΕ με την Ινδία κινείται προς αυτή την κατεύθυνση καθώς αντιπροσωπεύει το 1/3 του παγκόσμιου εμπορίου και είναι η μεγαλύτερη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου στην Ιστορία, όπως τόνισε και ο ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι.

Οσο για τον πρωταγωνιστή της σημερινής πολιτικής και οικονομικής παγκόσμιας αναστάτωσης, να του θυμίσουμε πως στο τέλος της όπερας του Βέρντι, ύστερα από διάφορες κωμικοτραγικές καταστάσεις, οι χαρακτήρες του έργου τραγουδούν όλοι μαζί «Ολα στον κόσμο είναι μια φάρσα… γελάει όμως καλύτερα όποιος γελάει τελευταίος».