Η διαφήμιση στα χρόνια της Κορέας

Το βίντεο εμφανίζεται ξανά και ξανά, όταν σκρολάρω στην οθόνη του κινητού μου. Φτιαγμένο από τεχνητή νοημοσύνη όπου, όπως καταλαβαίνω, στα χαμηλά της κόστη όλες οι γυναίκες, αλλά αντίστοιχα και όλοι οι άνδρες, έχουν παραπλήσια μορφή.

Δείχνει καθημερινές σκηνές μιας οικογένειας με πρωταγωνίστρια τη μαμά που φροντίζει για τα πάντα. Ακούγεται και ένα τραγούδι, επίσης προϊόν τεχνητής νοημοσύνης. Στην αρχή η «τραγουδίστρια» το λέει ψιθυριστά, αλλά σπαρακτικά.

Λέει για την ηρωική γυναίκα που βάζει τη φροντίδα των παιδιών και του άντρα της πάνω από τη δική της. Με απλοϊκό τρόπο, το θέμα

Η τραγουδίστρια σηκώνει φωνή «…τα χρόνια περνάνε και φαίνονται πια και ο καθρέφτης δεν της δείχνει την ίδια ματιά». Και έχει και τον άντρα της που της λέει ότι αφέθηκε. Και ύστερα έρχεται η κορύφωση. Τέρμα τα γκάζια. Σαν τη Λιόλιου στα καλύτερά της, λέμε. Σαν να χτυπάει καμπάνες ο καψουροκαημός.

Με τη λέξη «ματιά» να ριμάρει με τη «ρυτιδιά» – είπαμε, προέχει η ομοιοκαταληξία. Εκεί, στη μουσική και ερμηνευτική κορύφωση, λέγονται και οι μεγάλες αλήθειες. Για το πώς εκμεταλλεύονται αυτές τις γυναίκες οι εταιρείες καλλυντικών που τους πουλάνε δεκάδες βαζάκια. Διότι αυτό το άσμα, το ηρωικό και πένθιμο, διάρκειας τριών λεπτών και βάλε, καταλήγει σε μια κορεατική κρέμα προσώπου που σβήνει τις «ρυτιδιές».

Εντάξει, οι αλγόριθμοι μου βγάζουν τέτοια βίντεο αφού, γυναίκα είμαι, ψάχνω στο Διαδίκτυο για καλλυντικά. Και επειδή τα τελευταία χρόνια τα κορεατικά προϊόντα έχουν κάνει εισβολή στη βιομηχανία της ομορφιάς, όλες οι διαφημίσεις τους είναι κάτι σαν μικρομηκάδικο κινηματογραφικό story.

Είτε με σενάρια σαν αυτό που περιγράφω παραπάνω είτε με μια γυναίκα που, ύστερα από χρόνια γάμου και αφοσίωσης, ο άντρας της την αφήνει για μια πιτσιρίκα, αλλά μετά εκείνη βάζει το προϊόν, το σωστό το κορεατικό, και φαίνεται πιο νέα από την πιτσιρίκα και ο άντρας της θέλει να ξαναγυρίσει. Το Οσκαρ σε ποιον να το δώσω;

Το θέμα θα ήταν απλώς γραφικό αν δεν δημιουργούσε τάση. Και αυτή η τάση καταγράφεται στις «χειροποίητες» διαφημίσεις που κάνουν οι ινφλουένσερ, αλλά και στα προχειροφτιαγμένα κόνσεπτ ευκαιριακών δημιουργών περιεχομένου.

Σκετσάκια που λέγαμε παλιά, με υστερικές ή χαβαλετζίδικες περσόνες, καταπιεσμένες νοικοκυρές και μανάδες στα πρόθυρα νευρικής κρίσης που, μέσω μιας τάχα αστείας συνθήκης, πλασάρουν το προϊόν που ανακουφίζει και σώζει. Και αναπολώ εκείνες τις τόσο κοντινές αλλά και μακρινές συγχρόνως εποχές, με τις μεγαλειώδεις διαφημιστικές καμπάνιες που αποτυπώνονταν σε ιλουστρασιόν σελίδες και σε τηλεοπτικές υπερπαραγωγές, με τα ευρηματικά σλόγκαν, που γρήγορα ενσωματώνονταν στην καθημερινή γλώσσα μας.

Οχι ότι δεν υπάρχουν και δεν διαπρέπουν στην εποχή μας επαγγελματίες της διαφήμισης που έχουν καλλιτεχνικό και επικοινωνιακό όραμα. Σήμερα, όμως, η αγορά αναζητά εύκολες προσβάσεις. Κλισέ και πρότυπα που θεωρούμε ότι έχουμε ξεπεράσει και που πολλά από αυτά καλλιεργούν τη γυναικεία ανασφάλεια επανέρχονται ύπουλα στο όνομα του εύκολου συνειρμού. Κι εγώ νοσταλγώ εκείνες τις γυναίκες – τίγρεις στα καρέ του Χερμπ Ριτς και του Πίτερ Λίντεμπεργκ.