Η Αθήνα στα ζάρια

Η στήλη έχει επανειλημμένα τονίσει πως η λειψυδρία απειλεί σοβαρά την Αθήνα. Χωρίς στρατηγική αντιμετώπισης, κινδυνεύουμε σε λίγα χρόνια να πούμε το νερό νεράκι. Ωστόσο, οι προειδοποιήσεις συναντούν «ώτα μη ακουόντων».

Εννέα κοινοβουλευτικοί αρχηγοί και τρεις εκκολαπτόμενοι κατασκευάζουν στις τηλεοπτικές εμφανίσεις διάφορα θέματα, αλλά δεν μιλούν για τα ουσιώδη. Οι αρμόδιοι αρέσκονται σε παχιά λόγια πως θα «θωρακίσουν»

Τον χειμώνα που πέρασε η ζαριά ήταν κάπως καλή, οι βροχές απομάκρυναν τις ανησυχίες. Η κατάσταση των ταμιευτήρων βελτιώθηκε, παραμένει όμως ανησυχητική. Σήμερα, τα υδάτινα αποθέματα σε Μόρνο, Εύηνο, Υλίκη και Μαραθώνα επαρκούν για την κατανάλωση του επόμενου χρόνου, αλλά υστερούν πολύ σε σχέση με τα αποθέματα προηγούμενων ετών. Η φετινή χιονοκάλυψη των βουνών ήταν πολύ κατώτερη από τον μέσο όρο πολλών χειμερινών περιόδων. Αυτά όμως, δεν εντυπωσιάζουν ως ειδήσεις.

Ορθολογική στρατηγική για το νερό σε όλη τη χώρα θα έπρεπε να είχε εκπονηθεί αμέσως μετά την οικονομική κρίση. Θα έπρεπε να περιλαμβάνει σημαντική αύξηση της τιμής του και έργα κυκλικής οικονομίας, προ πάντων την επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων λυμάτων.

Το μεγαλύτερο «ποτάμι» της χώρας πηγάζει από τον δευτεροβάθμιο βιολογικό καθαρισμό της Ψυττάλειας που παράγει νερό καθαρό κατά 95%. Αυτή η τεράστια ποσότητα μπορεί εύκολα, με πρόσθετη τριτοβάθμια επεξεργασία και απολύμανση, να τροφοδοτεί τουλάχιστον τα γειτονικά παράκτια διυλιστήρια που συμβαίνει να είναι ο μεγαλύτερος καταναλωτής νερού της ΕΥΔΑΠ. Μπορεί να αρδεύει, επιπλέον, παράκτιους δημόσιους χώρους, π.χ. στο Ελληνικό.

Επίσης, να περιλαμβάνονται προβλέψεις για επιθετικές καμπάνιες εξοικονόμησης νερού και αυστηρή τιμωρία των σπάταλων χρήσεων, όταν επανεμφανίζεται απειλητική λειψυδρία. Οι επισκευές διαρροών του δικτύου διανομής – πρόταση δημοφιλής καθότι φιλολαϊκή – είναι χρήσιμη, αλλά όχι σωτήρια παρέμβαση. Η προωθούμενη εκτροπή στην Αττική παραποτάμων του Αχελώου πρέπει να εγκαταλειφθεί, αφού, εκτός των άλλων μειονεκτημάτων, συνεπάγεται και μείωση της παραγωγικής δυνατότητας τριών υδροηλεκτρικών έργων που επιμελώς αποσιωπάται.

Ενα πιο μακροπρόθεσμο μέρος της στρατηγικής θα έπρεπε να περιλαμβάνει σχεδιασμό επικουρικής αφαλάτωσης με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που ίσως γίνει απαραίτητη μελλοντικά. Δεν αποκλείεται, με την επέλαση της κλιματικής αλλαγής, η μοναδική δυνατότητα ικανοποιητικής υδροδότησης της Αθήνας στο τέλος του αιώνα να είναι η αφαλάτωση.

Η ευρεία χρήση πολύτιμου ορεινού νερού από βιομηχανίες είναι αλόγιστη σπατάλη. Θα τη διόρθωνε η χρήση ανακυκλωμένου νερού. Θα εξασφάλιζε, ως πόσιμο για την Αθήνα, μεγαλύτερο ποσοστό νερού άριστης ποιότητας από Μόρνο και Εύηνο και θα μείωνε το ποσοστό νερού χαμηλότερης ποιότητας που δίνεται στην οικιακή κατανάλωση από Υλίκη και γεωτρήσεις του Βοιωτικού Κηφισού.

Λανθασμένες αποφάσεις οφείλονται, είτε σε αντιλήψεις μηχανικών παλαιάς κοπής είτε σε άλλες σκοπιμότητες. Η υδροδότηση της Αθήνας χρειάζεται ανθρώπους που γνωρίζουν ορθολογική διαχείριση, περιβαλλοντικό πλαίσιο, κυκλική οικονομία και νέες τεχνολογικές δυνατότητες. Ανθρώπους που δεν δίνουν επιπόλαιες υποσχέσεις ότι θα υδροδοτήσουν νησιά από τον Μόρνο, δεν προωθούν αναιμικές, άκαρπες ανακοινώσεις περί εξοικονόμησης, δεν καθησυχάζουν παραπλανητικά τον πληθυσμό, δεν ρισκάρουν, αλλά φροντίζουν για την εγρήγορση των πολιτών.