«Ερωτεύτηκες συνάδελφο; Απολύεσαι»

Η είδηση έσκασε σαν βόμβα στην ελβετική επιχειρηματική σκηνή, που δεν είναι συνηθισμένη σε τέτοιες υποθέσεις: η Nestlé απέλυσε τον διευθύνοντα σύμβουλό της Λοράν Φρεξ έπειτα από εσωτερική έρευνα που αποκάλυψε «μυστική ερωτική σχέση» του με υφιστάμενή του. Ο 63χρονος Γάλλος, βετεράνος στην εταιρεία, με πορεία σχεδόν τεσσάρων δεκαετιών, κατείχε το «τιμόνι» του ελβετικού πολυεθνικού κολοσσού μόλις έναν χρόνο. Δεν ήταν οικονομικό σκάνδαλο, ούτε κάποια αποτυχημένη στρατηγική που τον «έριξε». Ηταν ο έρωτας – και κυρίως οι

Η έρευνα άρχισε έπειτα από καταγγελία μέσω του εταιρικού μηχανισμού για αναφορές πιθανών παραβιάσεων: από συγκρούσεις συμφερόντων μέχρι σεξουαλική παρενόχληση και κακή διαγωγή. Αρχικά ο Λοράν Φρεξ αρνήθηκε τα πάντα περί σχέσης. Ομως την τεκμηρίωσε νέα έρευνα, ακόμη και με εξωτερική ανάθεση, έπειτα από νέες καταγγελίες περί ευνοιοκρατίας.

Σύμφωνα με τον ελβετικό ιστότοπο Inside Paradeplatz, η σύντροφός του προήχθη πρόπερσι σε αντιπρόεδρο μάρκετινγκ Αμερικής, 18 μήνες μετά τη γνωριμία τους και ενώ ο Φρεξ ήταν ακόμη επικεφαλής του τμήματος Βόρειας και Νότιας Αμερικής της εταιρείας. Η γυναίκα, αναφέρεται, αποχώρησε τον Ιούνιο από τη Nestlé, έπειτα από 23 χρόνια και με «ελκυστικό πακέτο αποζημίωσης».

Το αποτέλεσμα για τον Λοράν Φρεξ ήταν πάντως αδιαπραγμάτευτο: παραβίαση του αυστηρού εταιρικού κώδικα δεοντολογίας και απόλυση χωρίς αποζημίωση. Ή, όπως το θέτει πιο γλαφυρά η «Repubblica», κάνοντας λογοπαίγνιο με προϊόντα της Nestlé, o CEO «πετάχτηκε σαν χρησιμοποιημένη κάψουλα Nespresso».

Αν και σπάνια για τα ελβετικά δεδομένα, η περίπτωση Φρεξ σαφώς δεν είναι μοναδική. Εντάσσεται αντίθετα σε μια μακρά λίστα κακήν-κακώς απομακρύνσεων CEOs λόγω ερωτικής σχέσης με υπάλληλο, εξωσυζυγικής ή όχι, επιλήψιμης ή μη. Και δη στις ΗΠΑ, όπου η εταιρική κουλτούρα έχει γίνει ιδιαίτερα αυστηρή. Ειδικά μετά το κίνημα #MeToo.

Πιο πρόσφατη και δη viral από… σπόντα είναι η περίπτωση του Αντι Μπάιρον, CEO της τεχνολογικής εταιρείας Astronomer. «Συνελήφθη» τον Ιούλιο από μια «kiss cam» σε συναυλία των Coldplay, στη Βοστώνη, σε δημόσιες περιπτύξεις με την υπεύθυνη ανθρώπινου δυναμικού της εταιρείας Κριστίν Κάμποτ. Αμφότεροι παντρεμένοι, υπέβαλαν μέσα σε λίγα 24ωρα παραιτήσεις. «Περιμένουμε από τα στελέχη μας να αποτελούν πρότυπα συμπεριφοράς» σχολίασε η αμερικανική εταιρεία.

Το φαινόμενο δεν είναι νέο. Παρόμοια τύχη είχε το 2005 ο διευθύνων σύμβουλος της Boeing Χάρι Στόουνσαϊφερ, όταν αναγκάστηκε να παραιτηθεί μετά την αποκάλυψη σχέσης του με γυναίκα υπάλληλο, κατά παράβαση του εταιρικού κώδικα δεοντολογίας. Οι απολύσεις CEOs για παρόμοιους λόγους – όλοι τους άνδρες – έχουν ωστόσο αυξηθεί τα τελευταία χρόνια.

Το 2018, ο διευθύνων σύμβουλος της Intel Μπράιαν Κρζάνικ εξαναγκάστηκε σε παραίτηση όταν αποκαλύφθηκε σχέση του με υφιστάμενή του. Πέρυσι, η αμερικανική σιδηροδρομική εταιρεία Norfolk Southern απέλυσε από διευθύνοντα σύμβουλο τον Αλαν Σο, επειδή είχε σχέση με την επικεφαλής νομικό σύμβουλο της εταιρείας. Φέτος τον Μάιο η αμερικανική αλυσίδα πολυκαταστημάτων Kohl’s απέλυσε τον Ασλεϊ Μπιουκάναν από CEO, μόλις 100 ημέρες αφότου ανέλαβε το πόστο. Αιτία: «ανήθικη συμπεριφορά» και «σύγκρουση συμφερόντων» Το διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας διαπίστωσε, ότι είχε κλείσει παχυλό συμβόλαιο προμηθειών με εταιρεία όπου υπεύθυνη ήταν σύντροφός του από την εποχή που οι δυο τους δούλευαν μαζί στη Walmart.

Από τις πλέον πολύκροτες υποθέσεις είναι πάντως αυτή της απόλυσης του Βρετανού Στιβ Ιστερμπρουκ από CEO των McDonald’s, το 2019, λόγω συναινετικής σχέσης με υπάλληλο. Μετέπειτα αποκαλύφθηκε ότι είχε τρεις σχέσεις με υφιστάμενες, παραχώρησε μετοχικά δικαιώματα σε μία εξ αυτών και αντάλλασσε ερωτικό υλικό μέσω εταιρικού email. Η McDonald’s κατέθεσε αγωγή για να ανακτήσει την παχυλή αποζημίωση που πήρε φεύγοντας ο Ιστερμπρουκ. Τελικά, επέστρεψε 105 εκατομμύρια δολάρια σε μετρητά και μετοχές, ενώ η αμερικανική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς τού επέβαλε πρόστιμο και πενταετή απαγόρευση άσκησης διευθυντικών καθηκόντων.

Σύμφωνα με μελέτες, σχεδόν οι μισές περιπτώσεις παραβιάσεων του εταιρικού κώδικα που καταγράφονται διεθνώς από ανώτερα στελέχη αφορούν σεξουαλικά ζητήματα: από παρενόχληση έως ανάρμοστες σχέσεις με υφισταμένους. Το 96% των παραβατών είναι άνδρες, παρατηρεί το Bloomberg. Οι μέτοχοι, πέρα από την επιχειρηματική ηθική, ανησυχούν πρωτίστως για τις οικονομικές επιπτώσεις. Kάθε τέτοια υπόθεση υπολογίζεται ότι τους κοστίζει κατά μέσο όρο πάνω από 220 εκατομμύρια δολάρια. Παρ’ όλα αυτά, οι αποχωρήσεις CEOs λόγω ενδοεταιρικών μυστικών ειδυλλίων παραμένουν μάλλον εξαίρεση, παρά ο κανόνας, εγείροντας εύλογα ερωτήματα για τους εταιρικούς κώδικες δεοντολογίας, ακόμη και τους πιο αυστηρούς.

Στην Ευρώπη η προσέγγιση είναι συχνά πιο ελαστική. Σε γενικές γραμμές, η εταιρική κουλτούρα στη Γηραιά Ηπειρο δεν απαγορεύει τις σχέσεις μεταξύ συναδέλφων, αρκεί να υπάρχει διαφάνεια και να δηλωθούν εγκαίρως ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων.

Στην περίπτωση της Nestlé εν τω μεταξύ – που φέρεται ότι εστιάζει τη νέα αναπτυξιακή στρατηγική της κυρίως στις ΗΠΑ – έχουν αρχίσει να διατυπώνονται στον ελβετικό Τύπο σοβαρά ερωτήματα για το πόσα και από πότε γνώριζε για την υπόθεση Φρεξ ο βέλγος υπ’ ατμόν πρόεδρος της εταιρείας Πολ Μπούλκε.