Επίθεση σε Ερντογάν και… αποχωρήσαντες

Η ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα, η μαζική αποχώρηση διπλωματών και το σκληρό πολιτικό μήνυμα του Μπενιαμίν Νετανιάχου, από το βήμα της 81ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, συνέθεσαν χθες το σκηνικό μιας από τις πιο πολωτικές στιγμές της σύγχρονης διπλωματίας. Ο ισραηλινός πρωθυπουργός, αντιμέτωπος με τη διεθνή απομόνωση και τις έντονες πιέσεις, επέλεξε για ακόμα μία φορά τον δρόμο της μετωπικής σύγκρουσης. Καθώς ο Νετανιάχου πλησίαζε στο βήμα, δεκάδες διπλωματικές αντιπροσωπείες από όλο τον κόσμο σηκώθηκαν και αποχώρησαν μαζικά από την αίθουσα, με κάποιους να φωνάζουν συνθήματα υπέρ της Παλαιστίνης. Ο ισραηλινός ηγέτης απάντησε χαρακτηρίζοντάς τους «ηθικά δειλούς».

Ηταν η πρώτη σαφής ένδειξη ότι η συγκεκριμένη ομιλία δεν θα ακολουθούσε τη συνήθη διπλωματική πεπατημένη, αλλά θα αποτελούσε μια σκληρή αντεπίθεση προς πάσα κατεύθυνση. Το κεντρικό κομμάτι της ομιλίας του Νετανιάχου επικεντρώθηκε στην υπαρξιακή, όπως τη χαρακτήρισε, απειλή του Ιράν και των πληρεξουσίων του.

Ανέφερε ότι το να πλήξει το Ιράν «ήταν μία από τις ευκολότερες αποφάσεις» που έπρεπε να λάβει ποτέ, ενώ αναφερόμενος στην τρομοκρατική επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023, τόνισε ότι η Χαμάς περίμενε την κατάρρευση του Ισραήλ, αλλά «εμείς σηκωθήκαμε και πολεμήσαμε σαν λιοντάρια». Για να ενισχύσει το αφήγημα της εθνικής επιβίωσης, υπενθύμισε μάλιστα στο κοινό την ιστορική επιχείρηση διάσωσης στο Εντέμπε το 1976, όπου έχασε την ζωή του ο αδελφός του, Γιόνι. Ο Νετανιάχου δεν παρέλειψε να ευχαριστήσει θερμά τον πρόεδρο Τραμπ, λέγοντας ότι «δεν έχουμε μεγαλύτερο σύμμαχο».

Ακόμα, προσπάθησε να υποβαθμίσει τη βία των ισραηλινών εποίκων στη Δυτική Οχθη, περιγράφοντας τους δράστες ως «νεαρούς ανήλικους παραβάτες, περίπου 150 σε αριθμό». Μάλιστα, εξαπέλυσε δριμεία επίθεση εναντίον χωρών που επικρίνουν την κυβέρνησή του για την εποικιστική της πολιτική, στρέφοντας ιδιαίτερα τα βέλη του κατά της Γαλλίας και της Βρετανίας.

«Κατηγορούν το Ισραήλ, το μικροσκοπικό Ισραήλ, για αποικιοκρατία. Ποια αποικιοκρατία;», διερωτήθηκε. Επισημαίνοντας πως μεταξύ των επικριτών του Ισραήλ είναι Βρετανοί και Γάλλοι, αναφώνησε: «Για όνομα του Θεού, αυτοί είναι που εφηύραν τον όρο» και συμπλήρωσε πως «οι αποικίες τους κάλυπταν ολόκληρο τον πλανήτη».

Ιδιαίτερα έντονος και επιθετικός ήταν απέναντι στην Άγκυρα, αποτυπώνοντας την πλήρη κατάρρευση των διμερών σχέσεων. Εξαπέλυσε δριμύτατη προσωπική επίθεση στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αποκαλώντας τον ευθέως «τύραννο» και κατηγορώντας την Τουρκία ότι έχει μετατραπεί σε «κέντρο διασποράς αντισημιτικών ψευδών» και επίσημο προστάτη των ηγετών της Χαμάς. Απαντώντας στις πρόσφατες δηλώσεις του τούρκου προέδρου από το ίδιο βήμα – όπου ο Ερντογάν παρομοίασε τη Γάζα με «στρατόπεδο συγκέντρωσης» και ζήτησε την τιμωρία της ισραηλινής ηγεσίας – ο Νετανιάχου κατήγγειλε την Αγκυρα για τη σφαγή χιλιάδων Κούρδων, την παράνομη κατοχή της βόρειας Κύπρου, τις απειλές εναντίον της Ελλάδας και τις φυλακίσεις δημοσιογράφων.

Η ρητορική του δεν περιορίστηκε στη Μέση Ανατολή, καθώς στράφηκε και εναντίον εσωτερικών επικριτών στις ΗΠΑ. Επιτέθηκε ευθέως στον δήμαρχο της Νέας Υόρκης, Ζόχραν Μαμντάνι, ο οποίος τον είχε αποκαλέσει «εγκληματία πολέμου», κατηγορώντας τον για υποκίνηση ταραχών κατά των Εβραίων της πόλης.

Για τους έμπειρους πολιτικούς αναλυτές, η παρουσία του Νετανιάχου στον ΟΗΕ είχε έντονο προεκλογικό άρωμα. Με το πολιτικό του μέλλον στο Ισραήλ να παραμένει αβέβαιο και τις εκλογές να πλησιάζουν, ο πρωθυπουργός χρησιμοποίησε τη διεθνή σκηνή ως πλατφόρμα για το εγχώριο ακροατήριο. Προβάλλοντας μια εικόνα ισχύος και ακλόνητης θέσης απέναντι σε έναν «εχθρικό» ΟΗΕ, επιχείρησε να συσπειρώσει τη βάση του. Την ώρα που ο Νετανιάχου μιλούσε σε μια μισοάδεια αίθουσα, στους δρόμους του Μανχάταν, χιλιάδες διαδηλωτές φώναζαν συνθήματα για τον τερματισμό του πολέμου. Η αστυνομία έκανε πολλές συλλήψεις, μεταξύ των οποίων και της ηθοποιού Σούζαν Σάραντον.

Νωρίτερα είχε μιλήσει, μέσω βίντεο, στη Γενική Συνέλευση ο παλαιστίνιος πρόεδρος Μαχμούντ Αμπάς, ο οποίος κατήγγειλε ότι οι ΗΠΑ για δεύτερη χρονιά αρνήθηκαν να χορηγήσουν βίζες στην παλαιστινιακή αντιπροσωπεία. «Ο παλαιστινιακός λαός αντιμετωπίζει μία από τις πιο επικίνδυνες περιόδους στην ιστορία του», ανέφερε ο 90χρονος Αμπάς, από το γραφείο του στη Ραμάλα, παραπέμποντας στην πολυετή ισραηλινή στρατιωτική κατοχή στη Δυτική Οχθη και στον πόλεμο στη Γάζα. Κατηγόρησε, παράλληλα, το Ισραήλ ότι «έχει στοχοποιήσει όλες τις βασικές ανάγκες της ζωής».