Δεν υπάρχουν απλά κακές στιγμές

Την περασμένη Τρίτη στο Παρκ Ντε Πρενς του Παρισιού είδαμε ένα ποδοσφαιρικό υπερθέαμα. Η Παρί Σεν Ζερμέν επικράτησε της Μπαρτσελόνα με 4-2. Αλλά υπήρχε κι ένα άλλο αποτέλεσμα. Τέσσερις παίκτες έφυγαν από το γήπεδο τραυματίες.

Ο Ντάνι Ολμο της Μπαρτσελόνα θα χάσει το «κλάσικο» ραντεβού με τη Ρεάλ Μαδρίτης. Ο Ντεμπελέ και ο Μαρκίνιος της Παρί θα μείνουν έξω για δύο μήνες: ο πρώτος ίσως και περισσότερο. Και οι τρεις αποχώρησαν με θλάσεις. Ο τέταρτος άτυχος, ο γεωργιανός εξτρέμ Κβαρατσχέλια, άτυπος ηγέτης της πρωταθλήτριας Ευρώπης, έπαθε την πιο μεγάλη ζημιά: ρήξη χιαστών. Που σημαίνει πως θα τον ξαναδούμε την επόμενη σεζόν.

Στη Γαλλία, όταν αναφέρονται σε τραυματισμούς μιλάνε για «σύνδρομο της Παρί Σεν Ζερμέν». Οι γάλλοι αναλυτές τονίζουν ότι η PSG υποφέρει περισσότερο από αυτούς ίσως γιατί οι ποδοσφαιριστές της πληρώνουν περισσότερο από κάθε άλλη γαλλική ομάδα το φαινόμενο της συσσωρευμένης κόπωσης και της ελλιπούς καλοκαιρινής προετοιμασίας.

Οι παίκτες της PSG έχουν δύο χρόνια να κάνουν κανονική δουλειά καλοκαίρι. Πρόπερσι είχαν υποχρεώσεις στο Παγκόσμιο Κύπελλο Συλλόγων. Πέρυσι, επειδή οι περισσότεροι παίκτες της είναι διεθνείς, και πάλι η αγωνιστική σεζόν τους επιμηκύνθηκε και το καλοκαίρι χάθηκε. Οι ποδοσφαιριστές επέστρεψαν στις προπονήσεις έχοντας κάνει μόλις μία εβδομάδα διακοπών. Δεν ήταν δυνατόν φυσικά να κάνουν προπόνηση υψηλής έντασης. Η έλλειψη σωστής προετοιμασίας φαίνεται συνήθως μέσα στο φθινόπωρο. Αρχικά εμφανίζονται μικροτραυματισμοί: τους είχαν πρόσφατα παίκτες όπως ο Ρουίθ και ο Πάτσο. Και μετά θλάσεις. Και ρήξεις χιαστών.

Κάτι ανάλογο συμβαίνει και στην Μπαρτσελόνα. Σε αυτή το πρόβλημα είναι αυτό που η «Mundo Deportivo» ονομάζει «μάστιγα τραυματισμών των νεαρών παικτών» (το BBC το αποκαλεί «La Masia Overload»). Τα στοιχεία δείχνουν ότι υπάρχει μια πρόωρη καταπόνηση των παικτών που βγαίνουν από τις ακαδημίες της Μπάρτσα.

Τα ισπανικά μέσα έχουν καταγράψει αύξηση 150% στους σοβαρούς τραυματισμούς παικτών κάτω των 21 ετών. Οι διασημότερες περιπτώσεις είναι αυτές του Ανσου Φατί (υπέστη 4 διαδοχικούς τραυματισμούς πριν κλείσει τα 20 του χρόνια, χάνοντας συνολικά πάνω από 500 ημέρες αγωνιστικής δράσης) αλλά και του Γκάβι (ρήξη χιαστών πριν γίνει 20 ετών), και του Πέδρι που μετά τη μυθική σεζόν 2020-21 όταν κι έπαιξε 73 αγώνες (σε πρωτάθλημα, Euro και Ολυμπιακούς Αγώνες), το σώμα του εμφάνισε 9 διαφορετικούς μυϊκούς τραυματισμούς στους οπίσθιους μηριαίους!  Τα στατιστικά έδειξαν ότι τη σεζόν 2023-24, το 22% των παικτών που επέστρεψαν από μυϊκό τραυματισμό, ξανατραυματίστηκαν στον ίδιο μυ μέσα σε 6 εβδομάδες. Αυτό οδήγησε τον σύλλογο σε ριζικές αλλαγές στο ιατρικό τιμ και τους γυμναστές το καλοκαίρι του 2024 μετά την έλευση του κόουτς Χάνσι Φλικ.

Φυσικά δεν προβληματίζονται μόνο στο Παρίσι και στη Βαρκελώνη με αυτά. Σύμφωνα με έρευνες της FIFPRO (του ευρωπαϊκού σωματείου αμειβομένων ποδοσφαιριστών) που αναπαράγει ο ιταλικός και ο αγγλικός Τύπος, αν ένας παίκτης ξεπεράσει το φράγμα των 55 επίσημων αγώνων ανά έτος, η πιθανότητα οξείας θλάσης οπίσθιων μηριαίων αυξάνεται κατακόρυφα, καθώς ο μυς χάνει την ελαστικότητά του λόγω συσσωρευμένης κόπωσης. Στην ιταλική Serie A τo μεγαλύτερο πρόβλημα, σύμφωνα με τα στοιχεία της FIFPRO, είναι η βιαστική επιστροφή.

Τα στατιστικά δείχνουν ότι το 18% των ποδοσφαιριστών που παθαίνουν θλάση β’ βαθμού στον μηρό, παθαίνουν υποτροπή μέσα στις πρώτες 30 ημέρες από την επιστροφή τους στους αγώνες. Και τα αγγλικά ΜΜΕ αναδεικνύουν συχνά στατιστικές που συνδέουν τους τραυματισμούς με το εξαντλητικό πρόγραμμα αγώνων.

Έρευνες που παρουσίασε πριν από έναν χρόνο το BBC (και ενόψει του Μουντιάλ των ΗΠΑ) έδειξαν δραστική αύξηση (άνω του 180%) στις ημέρες απουσίας νεαρών ποδοσφαιριστών κυρίως, λόγω της πρώιμης σωματικής καταπόνησης. Τα δεδομένα του BBC δείχνουν ότι λόγω της έντασης των αγώνων, οι θλάσεις γίνονται πιο «βαριές». Πλέον, το 60% των τραυματισμών στους οπίσθιους μηριαίους απαιτεί οι τραυματίες να υποβληθούν σε περισσότερες από 30 ημέρες αποκατάστασης για την πλήρη επιστροφή στα γήπεδα.

Φυσικά η απόλυτη «επιδημία» είναι οι ρήξεις χιαστών. Αν οι θλάσεις είναι ο πιο συχνός τραυματισμός, οι ρήξεις πρόσθιου χιαστού είναι ο πιο σοβαρός: η μέση διάρκεια απουσίας για μια ρήξη χιαστού κυμαίνεται από 6 έως 9 μήνες. Σε πρόσφατες σεζόν (όπως το 2024-25), η Πρέμιερ Λιγκ κατέγραψε διψήφιο αριθμό ρήξεων χιαστού (υπήρξαν 13 σοβαρά περιστατικά, όπως των Ρόδρι, Γκάμπριελ Ζεσούς κ.ά.).

Μάλιστα, κορυφαίοι χειρουργοί δήλωσαν στο BBC τον περασμένο Απρίλιο ότι το 70% αυτών των τραυματισμών συμβαίνει μετά τον Ιανουάριο, μετά την πιο «φορτωμένη» περίοδο των χριστουγεννιάτικων αγώνων στην Αγγλία. Η πλειονότητα των ρήξεων χιαστού συμβαίνει χωρίς επαφή με αντίπαλο, αλλά γιατί το γόνατο γυρίζει εξαιτίας απότομης αλλαγής κατεύθυνσης, κακή προσγείωση στο χορτάρι ή απλή γλίστρα γιατί δεν κόλλησαν οι τάπες στο έδαφος. Το επιβαρυμένο γόνατο σπάει.

Το χειρότερο είναι ότι με βάση τις σχετικές έρευνες που κάνει γνωστές κυρίως η Howden (o ευρωπαϊκός ασφαλιστικός όμιλος που ειδικεύεται σε ασφάλειες επαγγελματιών αθλητών) το 25% των ποδοσφαιριστών που παθαίνουν ρήξη χιαστού, είτε θα υποστούν ξανά ρήξη στο ίδιο γόνατο (15%), είτε έχουν πρόβλημα στον χιαστό στο άλλο πόδι (10%) λόγω υπερπροσπάθειας και κακής ισορροπίας κατά την επιστροφή τους.

Οι δε ομάδες που τερματίζουν στις πρώτες τέσσερις θέσεις των πρωταθλημάτων (και αγωνίζονται συνεχώς στην Ευρώπη) παρουσιάζουν διπλάσιο ποσοστό εμφάνισης ρήξης χιαστού σε σχέση με τις ομάδες που δεν έχουν συνεχόμενους αγώνες. Εχει ενδιαφέρον και ότι με βάση τα στατιστικά στην Ιταλία, στη Γαλλία, στην Ισπανία και στη Γερμανία οι επικίνδυνοι μήνες δεν είναι οι χειμερινοί, όπως στην Αγγλία, αλλά ο Οκτώβριος και ο Μάρτιος.

Τότε καταγράφονται οι περισσότεροι σοβαροί τραυματισμοί στα γόνατα, καθώς συμπίπτουν με τις πρώτες μεγάλες επιβαρύνσεις, αλλά και τις υποχρεώσεις των εθνικών ομάδων. Επίσης τα στατιστικά δείχνουν ότι οι ομάδες που ταξιδεύουν το καλοκαίρι για περιοδείες στην Ασία βγάζουν κατά 30% περισσότερες θλάσεις το πρώτο δίμηνο του πρωταθλήματος. Και ίσως για αυτό έχουν τελευταία περιοριστεί παρότι είναι εξαιρετικά προσοδοφόρες.

Τι θέλω να πω; Οτι είναι καιρός να σταματήσουμε να μιλάμε για «κακές στιγμές» και άλλα τέτοια που έχουν να κάνουν με τύχη και ατυχία. Δεν υπάρχουν αυτά. Υπάρχει απλά το ποδόσφαιρο του καιρού μας. Που μας επιτρέπει να βλέπουμε μεγάλα ματς με κόστος ασταμάτητους τραυματισμούς. Η ερώτηση είναι αν αυτό το τεράστιο κόστος αντέχεται. Οικονομικά από τις ομάδες. Και ηθικά από μας.