Αστοιχείωτοι και απτυχίωτοι

16:43 20/4/2026 - Πηγή: Τα Νεα

Τα τελευταία τουλάχιστον είκοσι και χρόνια τα περισσότερα νεοελληνικά σπίτια απασχολούνται, επιδίδονται στην ενίσχυση των παιδιών τους για αλυσιδωτές σπουδές. Πτυχία στα δημόσια πανεπιστήμια, μεταπτυχιακά, διδακτορικά, post doc. Οι οικογένειες και, πολλές φορές, οι ίδιοι οι φοιτητές και φοιτήτριες, ως εργαζόμενοι, διανύουν έναν μαραθώνιο συνεχόμενων πτυχίων. Ούτε από κάποιο διανοητικό μεράκι το κάνουν ούτε άπλετο χρόνο έχουν προφανώς.

Τα απανωτά πτυχία, η διά βίου εκπαίδευση έρχονται ως αποτέλεσμα μιας προσπάθειας ο κόσμος να τοποθετηθεί όσο καλύτερα μπορεί στη σημερινή δύσκολη αγορά

εργασίας και με τις περισσότερες δεξιότητες που μπορεί να έχει να διεκδικήσει και κάτι καλύτερο οικονομικά για τον ίδιο. Ετσι έχει διαμορφωθεί γύρω από τις σπουδές μία νέα βιομηχανία στο δημόσιο πανεπιστήμιο αλλά και στην ιδιωτική εκπαίδευση.

Στη δεύτερη, πολλές φορές, με αμφισβητούμενο τρόπο. Παρ’ όλα αυτά μία νέα πραγματικότητα σε αυτό που λέγεται εκπαίδευση στην Ελλάδα ή παλιότερα κοινωνική κινητικότητα – η οποία εγκαθιδρύθηκε κυρίως μεταπολιτευτικά – έδωσε τη δυνατότητα σε πολύ κόσμο, απλώς και μόνον με ένα δημόσιο πανεπιστήμιο ή με ένα μεταπτυχιακό, να έχει για χρόνια μια καλή εργασία, μια θέση και βάσει αυτής ακόμα και να συνταξιοδοτείται.

Αυτό πια δεν είναι ακριβώς τόσο αυτονόητο κυρίως μετά το σοκ των μνημονίων και μία είδους ρευστοποίηση της αγοράς, η οποία οδήγησε και σε μία διανοητική εκροή στο εξωτερικό με νέους οι οποίοι με εξαιρετικές σπουδές αναγκάζονται να εκχωρούν τον εαυτό τους σε ξένες αγορές εργασίας. Το λέμε και brain drain και μία «μεγάλη στρατηγική», για πολλές πολιτικές δυνάμεις, είναι απλώς να το περιγράφουν, ως τάση, και όχι να διαμορφώνουν τους όρους μιας επιστροφής των νέων.

Οι εγκύκλιες σπουδές, εκείνες που περικλείουν δεξιότητες ή ειδικεύσεις, προφανώς δεν ταυτίζονται ή δεν εφάπτονται πάντα με τους όρους αυτομόρφωσης, συγκρότησης και πνευματικότητας που ένας άνθρωπος μπορεί να έχει μοχθήσει και να έχει κατακτήσει. Ετσι κι αλλιώς, δεκάδες άνθρωποι γύρω μας είναι μορφωμένοι, απλώς ως αυτομορφωμένοι ή ως διαμορφωμένοι μέσα από κοινωνικές και άλλες εμπειρίες. Εξού και πολιτικοί μεταπολιτευτικά – και όχι μόνον – ξεχώρισαν ή είχαν μία καλή πορεία, χωρίς ταυτόχρονα να έχουν υψηλές σπουδές. Αυτό, βέβαια, δεν ισχύει και δεν πρέπει να ισχύει όταν έχουμε βάλει όρους πρόσληψης σε θέσεις κι εκεί μπαίνει, ως προϋπόθεση, αυστηρά ένα συγκεκριμένο κομμάτι σπουδών.

Οι σημερινές σκέψεις του σημειώματός μας, προφανώς, αγγίζουν την κρίση που δημιουργήθηκε γύρω από τον Μακάριο Λαζαρίδη, την παραίτησή του και μία είδους κοινωνική δυσφορία για τον τρόπο που η υπόθεση εξελίχθηκε. Βέβαια, και για το πόσο άστοχα εκείνος επιχειρηματολόγησε. Το βασικότερο ρήγμα και η δυσφορία δεν ήταν απλώς και μόνο στην Αριστερά ή στην αντιπολίτευση· ήταν στο εσωτερικό της λαϊκής καθημερινής οικογένειας που κι εκείνη καταλαβαίνει και αντιλαμβάνεται πως όλη η ιστορία αποτέλεσε μία κοροϊδία για την ίδια και τον αγώνα των δικών της παιδιών. Ας το έχει υπόψη της η κυβέρνηση.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο >>

Keywords