Αρχάγγελος της κάθαρσης

H χθεσινή μέρα με βρήκε συντονισμένο με το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, όπου θα εμφανιζόταν η ευρωπαία εισαγγελέας, Λάουρα Κοβέσι. Δεν συμβαίνει οι εισαγγελείς να κάνουν προγραμματικές δηλώσεις ή να μιλάνε δημόσια για δικαστικές έρευνες που οι ίδιες έχουν περατώσει και πλέον βρίσκονται στη δικαιοσύνη, γι’ αυτό ήμουν ιδιαίτερα περίεργος τι θα έλεγε.

Διαπίστωσα, όμως, ότι η ευρωπαία εισαγγελέας δεν είχε πρόβλημα με τη δημόσια έκθεσή της ούτε πρέπει να σκέφτηκε ιδιαίτερα τι και πώς θα πει. Με έναν πολύ ιδιαίτερο για δικαστή αυθορμητισμό, μιλούσε για τα πάντα, εμφανίζοντας τον εαυτό της σαν αρχάγγελο της κάθαρσης με ρομφαία μιας, κατά τη γνώμη της, ενδημικής διαφθοράς. Κάποια στιγμή ξεχάστηκα και νόμιζα ότι ο ρόλος της ήταν κομμένος και ραμμένος για τηλεοπτικό σόου καταγγελίας, από αυτά που ήταν πολύ διαδεδομένα στη ζώνη του μεσονυκτίου, πριν οι τηλεεισαγγελείς οικοδεσπότες τους κλωνοποιηθούν και εγκατασταθούν στα σόσιαλ μίντια.

Επειδή μπορεί όσα γράφω να ακούγονται υπερβολικά, απομαγνητοφωνώ ένα απόσπασμα της συνέντευξης της Λάουρα Κοβέσι στον Παύλο Τσίμα, που έχει δημοσιευτεί στην ηλεκτρονική σελίδα των «ΝΕΩΝ». Λέει η ευρωπαία εισαγγελέας:

«Κουράστηκα να ακούω ότι “έτσι κάνουμε τα πράγματα στην Ελλάδα”. Πραγματικά. Δεν το νομίζω. Συνάντησα πολλούς Ελληνες. Εχω λάβει πολλά παράπονα, πολλές επιστολές από τον ελληνικό λαό (a lot of letters from the Greek people). Ελαβα ακόμα και μια επιστολή από μια πολύ ειλικρινή (a very honest) αγρότισσα. Οταν αρχίσαμε να ερευνούμε τον ΟΠΕΚΕΠΕ, έστειλε και φωτογραφίες από το αγρόκτημά της και έγραφε: “Κυρία Kοβέσι, δεν μπόρεσα να πάρω επιδοτήσεις, γιατί δεν ήξερα κανέναν σε πολιτικό επίπεδο. Κάποιοι άλλοι πήραν επιδοτήσεις και πήγαν πολυτελείς διακοπές, αγόρασαν πολυτελή αυτοκίνητα. Κι εγώ είμαι εδώ, με αυτό το αγρόκτημα, με το μικρό μου παιδί, και θέλω πραγματικά να κάνω κάτι”».

Είναι εντυπωσιακό ότι η ευρωπαία εισαγγελέας στηρίζει την πεποίθηση την οποία έχει διαμορφώσει και σε επιστολές που λαμβάνει «από τον ελληνικό λαό» ή στην επιστολή μιας αγρότισσας την οποία η ίδια χαρακτηρίζει very honest. Φοβερό κριτήριο δικαστή: very honest, που τεκμαίρεται από μια επιστολή μιας άγνωστης. Συγγνώμη κιόλας, αλλά αυτά είναι παιδαριώδη – και πλήττουν το κύρος της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Ολοι ξέρουμε ότι η εισαγγελική έρευνα χρειάζεται αποδείξεις κι όχι πεποιθήσεις. Κι επίσης όλοι ξέρουμε ότι δουλειά των εισαγγελέων, στην Ευρώπη και στην Ελλάδα, δεν είναι να κουτσομπολεύουν στα φόρα και να λένε τις εντυπώσεις τους, αλλά να ερευνούν υποθέσεις και να ντύνουν τις διώξεις που ασκούν με νομικά επιχειρήματα.

Επίσης, στην Ευρώπη και στην Ελλάδα δεν υπάρχουν Αρχές που δεν λογοδοτούν ούτε προσωπικότητες αριστίνδην που εξαιρούνται των κανόνων. Η Λάουρα Κοβέσι είναι ενταγμένη σε ένα πλέγμα θεσμικών λειτουργιών. Δεν είναι πολιτικός· η δουλειά της δεν είναι να βγάζει ενόχους από καθέδρας. Η δουλειά της είναι να τεκμηριώνει δικογραφίες· την ενοχή όσων διώκει την αποφασίζουν τα δικαστήρια σύμφωνα με τους νόμους. Κι είναι ανεπίτρεπτο να μιλάει δημόσια για υποθέσεις, η δικαστική εξέλιξη των οποίων αναμένεται.

Τέλος, η δημοκρατική Ευρώπη κι η δημοκρατική Ελλάδα δεν περιμένουν από μια εισαγγελέα να ορίζει ποιοι είναι ένοχοι και ποιοι αθώοι. Δεν χρειαζόμαστε αρχαγγέλους καμίας κάθαρσης. Οι δημοκρατίες θωρακίζονται μέσω της διάκρισης των εξουσιών. Το τεκμήριο της αθωότητας εμπλεκομένων σε νομικές υποθέσεις είναι η μεγάλη δημοκρατική μας κατάκτηση.

Εκπλήσσομαι ειλικρινά που η ευρωπαία εισαγγελέας μπορεί να παρακάμπτει την αλφαβήτα της δημοκρατίας.

Εγραφα τις προάλλες για τη σχετική αξία των πτυχίων που δίνουν τα ελληνικά πανεπιστήμια, ιδίως εκτός του δημόσιου τομέα (όπου χρησιμεύουν κυρίως για τις μοριοδοτήσεις των εργαζομένων) και επιχειρηματολογούσα υποστηρίζοντας ότι «τα πτυχία είναι τύποις μεν επιβεβαιωτικά μιας εκπαιδευτικής πορείας, αλλά δεν πιστοποιούν πάντα γνώσεις» («ΤΑ ΝΕΑ», 21/4/2026). Επειτα απ’ αυτό, πολλοί αναγνώστες έστειλαν στο email μου μηνύματα και, κυρίως, φωτογραφίες, τεκμηριώνοντας πέραν πάσης αμφιβολίας ότι έχουν στηθεί μηχανισμοί εκπόνησης εργασιών ακόμα και για υποψήφιους διδάκτορες. «Υπάρχει μια ολόκληρη επιχείρηση ανάθεσης των εργασιών των φοιτητών σε writers», εξηγεί καλός φίλος που ξέρει «την αγορά». «Γι’ αυτόν τον λόγο αρκετοί απόφοιτοι, παρότι πτυχιούχοι, δεν μπορούν να γράψουν σωστά ούτε μια αράδα. Βέβαια το θέμα δεν λύνεται με αφορισμούς των ιδρυμάτων, αλλά με την εφαρμογή της νομοθεσίας και της ηθικής, δεδομένου ότι είναι πολύ εύκολο να εντοπιστούν οι επιχειρήσεις κι οι ιδιώτες που κάνουν αυτή τη δουλειά, αφού βάζουν άφοβα αγγελίες παντού».

Βέβαια, όλα αυτά δεν είναι καινούργια. Ολοι τα ξέρουν. Και πάντα το θέμα είναι τι κάνουν – και πρώτα απ’ όλα, τα ίδια τα πανεπιστήμια.