Απώθηση

16:45 19/8/2026 - Πηγή: Τα Νεα

Στη θεωρία της ψυχανάλυσης, η απώθηση είναι ένας μηχανισμός με τον οποίο το άτομο αποκλείει από το συνειδητό σκέψεις, συναισθήματα και αναμνήσεις που το απειλούν. Η απειλή αυτή σχετίζεται με την ασθένεια, τον θάνατο, την ευαλωτότητα γενικά της ανθρώπινης ύπαρξης. Σήμερα παρατηρούμε έναν ανάλογο μηχανισμό που απορρέει όμως από πολιτικά άγχη. Η τεράστια απόσταση ανάμεσα σε αυτό που μπορούμε να κάνουμε σε ατομικό επίπεδο και στο μέγεθος των προβλημάτων που αντιμετωπίζουμε προκαλεί μια πρωτοφανή παραίτηση.

Αυτά λέει σε συνέντευξή του που δημοσιεύτηκε στη χθεσινή Repubblica

ο ιταλός φιλόσοφος Μάουρο Τσερούτι, διευθυντής του ερευνητικού κέντρου για τα πολύπλοκα συστήματα στο πανεπιστήμιο Iulm του Μιλάνου. Tα προβλήματα στα οποία αναφέρεται είναι βασικά δύο: η πυρηνική απειλή και η κλιματική αλλαγή. Το δεύτερο, μάλιστα, είναι γι’ αυτόν το μόνο μεγάλο πρόβλημα, καθώς περικλείει όλα τα άλλα, από τη μετανάστευση μέχρι τους πολέμους.

Ειδικά αυτό το καλοκαίρι, οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής είναι συγκρίσιμες μ’ εκείνες της πανδημίας: μέσα σε μία μόνο εβδομάδα, τον περασμένο Ιούνιο, πέθαναν στην Ευρώπη από τους καύσωνες 10.000 επιπλέον άνθρωποι. Κι όμως, τα δεξιά κόμματα αντιμετωπίζουν αυτή την κρίση σαν να μην υπάρχει, ενώ η Αριστερά δεν μπορεί να κρύψει την αμηχανία της καθώς διακρίνει ότι η μάχη για το κλίμα δεν είναι δημοφιλής.

Ο μηχανισμός της απώθησης απέναντι στην κλιματική αλλαγή είναι ιδιαίτερα αισθητός και στην Ελλάδα, όπου βλέπουμε την κυβέρνηση να θυσιάζει την «πράσινη μετάβαση» στην προνομιακή μας σχέση με την Αμερική, την αντιπολίτευση να εντάσσει το θέμα στην κομματική αντιπαράθεση και τους αρνητές να εξακολουθούν να ισχυρίζονται προκλητικά ότι δεν τρέχει και τίποτα. Από τα δάση ως τα αυθαίρετα, κι από τον χαρακτήρα της ανάπτυξης ως την οργάνωση της προστασίας του περιβάλλοντος, δεν υπάρχει σχέδιο ούτε στρατηγική.

Το ίδιο συμβαίνει με τα ελληνοτουρκικά. Η κυβέρνηση εμφανίζεται συνεχώς να αιφνιδιάζεται από τις εξελίξεις, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης ανταγωνίζονται ποιο θα πει τη μεγαλύτερη κοινοτοπία: με αφορμή την τελευταία κρίση για τα θαλάσσια πάρκα, ακούσαμε το ΠΑΣΟΚ να ζητά «προσεκτική ανάλυση και αποφασιστική δράση», την ΕΛΑΣ να απαιτεί «άμεση αλλαγή πλεύσης» καθώς τα τουρκικά πάρκα εκτείνονται «και εντός τμημάτων της ελληνικής υφαλοκρηπίδας» (sic), τον ΣΥΡΙΖΑ να μιλάει για «έλλειψη συνεκτικής εθνικής στρατηγικής» και τον Αντώνη Σαμαρά να επαναλαμβάνει τα περί «πειρατείας».

Η «απώθηση» εφαρμόζεται και στους δύο πολέμους της εποχής, με τη χώρα μας να στηρίζει επισήμως την Ουκρανία, χωρίς όμως και να της παρέχει τους πυραύλους που χρειάζεται για την ενίσχυση της αεράμυνάς της, και να «μαλώνει» το Ισραήλ για κάποιες «υπερβολές» εδώ κι εκεί, χωρίς να θέτει υπό αμφισβήτηση την πρόσδεσή της στην κυβέρνηση Νετανιάχου. Το κυρίαρχο δόγμα φαίνεται πως είναι ότι στο τέλος όλα θα πάνε καλά. Δεν διαφαίνεται κάτι τέτοιο.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο >>

Keywords