Αντισημιτική Αριστερά;

Κάθε φορά που οι (κατά κανόνα δεξιές) κυβερνήσεις του Ισραήλ διαπράττουν εγκλήματα κατά του παλαιστινιακού λαού, φουντώνει η συζήτηση περί αντισημιτισμού σε ολόκληρο τον κόσμο. Επιχειρείται να χαρακτηριστεί ρατσιστική κάθε διαμαρτυρία για τα πεπραγμένα του Μπέιτ Αγκιόν· το αντίστοιχο «Μέγαρο Μαξίμου» στο Ισραήλ.

Ειδικώς η κυβέρνηση Νετανιάχου σκυλεύει χωρίς αιδώ την τραγική ιστορία ενός λαού, που δεισιδαιμονίες τον έφεραν ως πρόξενο κάθε κακού, κυνηγήθηκε επί αιώνες, και υπέστη το χειρότερο έγκλημα στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Τον Απρίλιο του 2024 ο ισραηλινός πρωθυπουργός χαρακτήρισε «αντισημιτικούς όχλους» τους φοιτητές που είχαν καταλάβει κορυφαία πανεπιστήμια των ΗΠΑ. Παρομοίασε την κατάσταση με τα γερμανικά πανεπιστήμια της δεκαετίας του 1930 και ζήτησε να σταματήσουν οι διαμαρτυρίες.

Τρεις μήνες νωρίτερα, ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ χαρακτήρισε «αντισημιτικό» το Διεθνές Δικαστήριο, όταν εκείνο επέβαλε προσωρινά μέτρα στο Ισραήλ. Πέρυσι ο Μπενιαμίν Νετανιάχου κατηγόρησε τον γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν ότι τροφοδοτεί τη «φωτιά του αντισημιτισμού» στη Γαλλία με την αναγνώριση του παλαιστινιακού κράτους κ.λπ.

Οπως είναι φυσικό, η συζήτηση μεταφέρθηκε και στη χώρα μας, όπου η Αριστερά πρωτοστατεί σε παντός είδους διαμαρτυρίες. Η κατηγορία περί αντισημιτισμού εξαπολύεται εύκολα, όπως γίνονται όλα τα πράγματα στην Ελλάδα. Πρώην γνήσιοι αντισημίτες, που παραμένουν για άλλες ομάδες του πληθυσμού συγκεκαλυμμένοι ρατσιστές, κατηγορούν την Αριστερά (πολλές φορές συλλήβδην) για αντισημιτισμό.

Η αλήθεια είναι πως η Αριστερά στην Ελλάδα είναι επιλεκτική στις διαμαρτυρίες. Δεν έγινε ούτε μία παράσταση διαμαρτυρίας για τις σφαγές που έκαναν τα ρωσικά στρατεύματα στην Μπούτσα και σε άλλες ουκρανικές πόλεις τις πρώτες εβδομάδες της εισβολής το 2022. Υπάρχουν φαινόμενα, όπως το κυνήγι των ισραηλινών τουριστών, που μπορούν να χαρακτηριστούν αντισημιτικές εκδηλώσεις, αφού στρέφονται εναντίον ανθρώπων με μόνο κριτήριο την καταγωγή τους.

Υπάρχει όμως κι ένα νοητικό τεστ που μας επιτρέπει να διακρίνουμε πόσο αντισημιτική είναι η Αριστερά στην Ελλάδα. Ας αναρωτηθούμε: αν ο Νετανιάχου ήταν αριστερός, αντιαμερικανός, «αντιιμπεριαλιστής» (ή ό,τι άλλο κουβαλά το φαντασιακό της Αριστεράς), θα διαδήλωνε κανείς εναντίον των εγκλημάτων της κυβέρνησής του; Μάλλον όχι, για να μην πούμε πως αν ήταν κομμουνιστής παλιάς κοπής, το ΚΚΕ θα διαδήλωνε υπέρ του. Αυτό από μόνο του δείχνει ότι τα κίνητρα της Αριστεράς δεν είναι ρατσιστικά· ο αντισημιτισμός είναι μορφή ρατσισμού και οι μισαλλόδοξοι… μισούν τους άλλους ανεξαρτήτως κυβερνήσεων.

Τα παραπάνω δεν σημαίνουν πως ο αντισημιτισμός εξαλείφθηκε στην Ελλάδα, ασχέτως αν οι παλιοί πολιτικοί του εκφραστές αγαπούν σήμερα το Ισραήλ, με την ίδια θέρμη που προ μηνών λάτρευαν την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ. Ο ελληνικός αντισημιτισμός είναι πιο ύπουλος και δυστυχώς βαθιά ριζωμένος, όπως γίνεται σε πολλές χριστιανικές κοινωνίες. Οφείλεται σε θρησκευτικο-λαϊκές διηγήσεις για τους «Εβραίους που σταύρωσαν τον Χριστό», ασχέτως αν ο Ιησούς ήταν Εβραίος και, κατά τον ίδιο, δεν ήρθε να καταλύσει τον μωσαϊκό νόμο, αλλά να τον συμπληρώσει (Κατά Ματθαίον 5,17). Επιβιώνουν και κυκλοφορούν σε όλα τα καφενεία οι δοξασίες περί «Εβραίων που κυβερνούν όλο τον κόσμο» και η (ελπίζουμε γνήσια) μεταστροφή πρώην αντισημιτών είναι «απόδειξη» περί του λόγου τους το αληθές.

Αυτός ο υφέρπων ρατσισμός πρέπει να καταπολεμηθεί, αλλά η πολιτική χρήση του αντισημιτισμού δεν το επιτρέπει.

Κάθε ρατσισμός είναι επικίνδυνος, αλλά ο αντισημιτισμός υπήρξε ιστορικώς ο φονικότερος. Eξι εκατομμύρια άνθρωποι χάθηκαν εξαιτίας προκαταλήψεων και δίχως να υπάρχει πολιτικός σκοπός. Oχι πως το τελευταίο θα ήταν συγχωρητέο, αλλά το Ολοκαύτωμα δείχνει το μέγεθος του παραλογισμού στον οποίο οι προκαταλήψεις μπορούν να οδηγήσουν τις κοινωνίες, ακόμη και τις πιο εξελιγμένες.

Το 1930 η Γερμανία είχε 33 Νoμπέλ και οι ΗΠΑ μόλις 10. Μέχρι την άνοδο των ναζί στην εξουσία, ο γερμανόφωνος χώρος ήταν κέντρο του δυτικού πολιτισμού. Αρκεί να σκεφτούμε τα ονόματα επιστημόνων (Αϊνστάιν, Φρόιντ, Χάιζενμπεργκ κ.ά.), κοινωνικών επιστημόνων και φιλοσόφων (Βέμπερ, Χάιντεγκερ, σχολή της Φρανκφούρτης κ.ά.), λογοτεχνών και καλλιτεχνών (Τόμας Μαν, Ρίλκε, Μπρεχτ, Φριτζ Λανγκ, Πολ Κλε, σχολή Μπάουχαους κ.ά.). Πολλοί δε από τους προαναφερθέντες ήταν εβραϊκής καταγωγής.

Το Ολοκαύτωμα είναι ένα μοναδικό στίγμα στην ανθρώπινη Ιστορία, όχι μόνο εξαιτίας του αριθμού των θυμάτων, αλλά εξαιτίας του μεγέθους τού παραλογισμού του. Γι’ αυτό είναι θεμιτή η συζήτηση περί ευτελισμού του (trivialization), η ανησυχία ότι αποδυναμώνεται η σημασία του διά των καταχρηστικών συγκρίσεων και του πληθωρισμού χρήσης του (Holocaust inflation), να χαρακτηρίζονται, δηλαδή, όλα τα δεινά πληθυσμών, κάθε έγκλημα πολέμου, κάθε καταστροφή «Ολοκαύτωμα».

Κατά τον ίδιο τρόπο υπάρχει ο κίνδυνος ευτελισμού (trivialization) του αντισημιτισμού, όταν η κυβέρνηση του Ισραήλ – και όψιμοι χειροκροτητές της – εκφέρουν πληθωριστικώς τον ψόγο περί αντισημιτισμού σε οποιονδήποτε ασκεί κριτική στο κράτος του Ισραήλ και στα πεπραγμένα του. Οπως λέγαμε και παλιότερα «αν όλα θεωρηθούν αντισημιτισμός, στο τέλος τίποτε δεν θα είναι αντισημιτισμός».

Είναι μια αδύναμη απάντηση από έναν ισχυρό εταίρο. Ο ουκρανός πρόεδρος σχολιάζει την απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να άρει κάποιες από τις κυρώσεις των ΗΠΑ κατά της Ρωσίας.