Αντίρροπες διεκδικήσεις

15:37 10/6/2026 - Πηγή: Τα Νεα

Η εισαγωγή εσωτερικού νόμου για τη «Γαλάζια Πατρίδα» δεν αποτελεί εσωτερική υπόθεση της Τουρκίας. Αφορά άμεσα την Ελλάδα, την Κυπριακή Δημοκρατία και την Ευρωπαϊκή Ενωση (ΕΕ). Αν μετουσιωθεί σε νόμο, θα εξελιχθεί σε διαρκές, θεσμοθετημένο casus belli και μόνιμη πρόκληση. Στερείται ερείσματος επί του Διεθνούς Δικαίου. Μπορεί, όμως, να παραγάγει πολιτικά τετελεσμένα επί του πεδίου. Γι’ αυτό, άλλωστε, γίνεται.

Εάν η Τουρκία εφαρμόσει τη «Γαλάζια Πατρίδα»,

το γεωπολιτικό κόστος θα το επωμιστεί ολόκληρη η Ευρώπη. Η εξέλιξη αυτή θα επιτρέψει στην Αγκυρα να διαπραγματεύεται από θέση ισχύος με το σύνολο της Ενωσης. Αυτό ακριβώς συνιστά μείζονα απειλή για την Ευρώπη. Γι’ αυτό το πρόβλημα δεν είναι διμερές. Είναι, κατ’ εξοχήν, ευρωπαϊκό. Η Ελλάδα οφείλει να αντιδράσει προληπτικά, πριν από την ψήφιση του νομοσχεδίου, σε απόλυτο συντονισμό με την Κυπριακή Δημοκρατία.

Η αντίδραση αυτή πρέπει να αποτυπωθεί στα συμπεράσματα του επόμενου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 18-19 Ιουνίου 2026, έστω και ως γενική διατύπωση αρχών. Η άμεση διεθνοποίηση του ζητήματος είναι μονόδρομος, καθώς μόνον έτσι θα αυξηθεί το πολιτικό και διπλωματικό κόστος για την Αγκυρα. Ο στόχος είναι, ακόμη και αν το νομοσχέδιο υπερψηφιστεί, η Τουρκία να μην το εφαρμόσει στην πράξη.

Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα χρειάζεται μια νέα στρατηγική αντίρροπων διεκδικήσεων («countervailing claims strategy») για την αποκατάσταση της γεωστρατηγικής ισορροπίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Η προσέγγιση αυτή δεν εξαντλείται στην παθητική επίκληση του Διεθνούς Δικαίου. Αντίθετα, επιβάλλει να εγείρουμε τις δικές μας νόμιμες αξιώσεις έναντι της Αγκυρας, μετατρέποντάς τες σε ενεργό, θεσμικό αντίβαρο. Η στρατηγική αυτή εδράζεται σε δύο κεντρικούς πυλώνες:

Τμηματική επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια νοτίως της Κρήτης. Η κίνηση αυτή ακυρώνει το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο και εμπεδώνει τα κυριαρχικά μας δικαιώματα. Η ζώνη αυτή βρίσκεται εκτός Αιγαίου. Συνεπώς, η επέκταση παρακάμπτει το casus belli της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης το 1995. Επίσημη έγερση αξιώσεων για την κατάφωρη παραβίαση της Συνθήκης της Λωζάννης. Η Ελλάδα πρέπει να διεθνοποιήσει την ατζέντα των ενεργών τουρκικών παραβιάσεων (Ιμβρος, Τένεδος, περιουσίες ομογένειας, Οικουμενικό Πατριαρχείο). Ετσι, στερούμε από την Αγκυρα το μονοπώλιο των διεκδικήσεων. Το βάρος της πίεσης μετατοπίζεται πλέον και στην άλλη πλευρά.

Η διπλωματία των αντανακλαστικών διαμαρτυριών έχει εξαντλήσει τα όριά της. Δεν επαρκεί, πλέον, για την αναχαίτιση του τουρκικού αναθεωρητισμού. Η Τουρκία πρέπει να πιεστεί επί του πεδίου. Τα ήρεμα νερά και η ειρήνη δεν διασφαλίζονται με τη διαρκή υποχωρητικότητα. Προϋποθέτουν αυτοπεποίθηση, διεθνοποίηση και αποτροπή. Αυτό, πράγματι, συνιστά εξωτερική πολιτική.

O Παναγιώτης Παυλόπουλος είναι πρώην γενικός γραμματέας Ευρωπαϊκών Υποθέσεων του υπουργείου Εξωτερικών

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο >>

Keywords