Ανανοηματοδοτώντας την 3η Σεπτέμβρη

Δεν είναι τυχαίο ότι η 3η του Σεπτέμβρη είναι η μοναδική ημερομηνία ίδρυσης κόμματος που θυμάται ο ελληνικός λαός. Η ίδρυση του ΠΑΣΟΚ αποτύπωσε ηγεμονικά το πνεύμα της Γ΄ Ελληνικής Δημοκρατίας και, μαζί με τη νίκη του 1981, αποτέλεσε μία από τις κορυφαίες δημοκρατικές στιγμές της Μεταπολίτευσης. Ενωσε το δημοκρατικό πνεύμα της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, την εθνική διάσταση που ανέδειξε η τραγωδία της Κύπρου και το σοσιαλιστικό όραμα στην ελληνική του εκδοχή.

Το ΠΑΣΟΚ συμπύκνωσε τρεις μεγάλες δημοκρατικές παραδόσεις: τον βενιζελισμό, την εαμική παράδοση της Εθνικής Αντίστασης και την προοδευτική αντιδεξιά κουλτούρα που σφυρηλατήθηκε στους αγώνες του 114, κατά της Αποστασίας και της αντίστασης στη δικτατορία. Συναρμόζοντας τον μεταρρυθμισμό του Κέντρου, το κοινωνικό πρόσημο της Αριστεράς με τον πατριωτισμό, συγκρότησε μια αυτοδύναμη δημοκρατική παράταξη με βαθιές κοινωνικές ρίζες.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου κατόρθωσε να μετασχηματίσει αυτή την ιστορική και κοινωνική δυναμική σε πολιτικό κίνημα. Η πορεία προς την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ αποδεικνύει ότι τα κινήματα που αλλάζουν τους συσχετισμούς δεν δημιουργούνται στο κενό ούτε επιβάλλονται από πάνω. Δεν αρκεί μια προσωπική φιλοδοξία. Είναι λαογέννητα, προϊόντα αγώνων και κοινωνικής ωρίμανσης. Γι’ αυτό και η δημοκρατική παράταξη δεν μπορεί να είναι σημαία ευκαιρίας. Ερχεται από μακριά για να πάει μακριά και βασική προϋπόθεση της αντοχής της είναι η πολιτική αυτονομία.

Στην ιστορική του διαδρομή, το ΠΑΣΟΚ μετέτρεψε τα ιδρυτικά οράματα σε μεγάλες κοινωνικές και θεσμικές αλλαγές: το Εθνικό Σύστημα Υγείας, την εθνική συμφιλίωση, την ισονομία των πολιτών, την αναδιανομή υπέρ της κοινωνικής πλειοψηφίας, τη στήριξη των δικαιωμάτων των γυναικών, την ενίσχυση της δημόσιας παιδείας, το ισχυρό κοινωνικό κράτος, τις υποδομές, τις μεταρρυθμίσεις για την αξιοκρατία, την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας, την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ενωση και της Ελλάδας στην ευρωζώνη. Ακόμη και στις δυσκολότερες στιγμές, το ΠΑΣΟΚ ανέλαβε το βάρος και πλήρωσε το τίμημα για να παραμείνει η χώρα όρθια.

Σήμερα, οι αρχές της 3ης του Σεπτέμβρη δεν χρειάζονται επετειακή επανάληψη, χρειάζονται επανανοηματοδότηση. Σε ένα περιβάλλον υποβάθμισης των θεσμών και της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, αποσταθεροποίησης του διεθνούς συστήματος ασφαλείας, συμπίεσης των εργατικών στρωμάτων, απαξίωσης της μισθωτής εργασίας και διεύρυνσης της απήχησης ακροδεξιών και κοινωνικά αντιδραστικών θέσεων, η πολιτική πρόκληση είναι συγκεκριμένη.

Αυτό το περιεχόμενο αποκτά σήμερα συγκεκριμένη πολιτική έκφραση με το πολιτικό σχέδιο του ΠΑΣΟΚ, όπως το έχει αναπτύξει ο Νίκος Ανδρουλάκης: με την επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων, τη μείωση του χρόνου εργασίας, την προστασία της πρώτης κατοικίας, μια δίκαιη λύση για το ιδιωτικό χρέος, την ενίσχυση των αγροτών, των μικρομεσαίων, των δημοσίων υπαλλήλων και των συνταξιούχων. Η κοινωνική δικαιοσύνη δεν είναι σύνθημα, είναι επιλογή σύγκρουσης με ένα μοντέλο που διευρύνει ανισότητες, συμπιέζει τη μεσαία τάξη και επιτρέπει σε λίγους ισχυρούς να καθορίζουν τους όρους της αγοράς εις βάρος της κοινωνικής πλειοψηφίας.

Με το πρόγραμμά μας για μια παραγωγική Ελλάδα, αποκαθιστούμε την αξιοπρέπεια της εργασίας, την αξιοπιστία των θεσμών, τη διεθνή αξιοπιστία της χώρας και τη στιβαρότητα της εξωτερικής μας πολιτικής. Εχουμε την πολιτική βούληση να συγκρουστούμε με τα ολιγοπώλια, τον πελατειασμό, τη διαφθορά και την αναξιοκρατία. Και να εδραιώσουμε ξανά την πεποίθηση ότι, σε μια Ελλάδα αξιοκρατίας, ανοιχτών οριζόντων, κοινωνικής δικαιοσύνης και εθνικής αυτοπεποίθησης, κάθε πολίτης μπορεί να προκόψει με τη δουλειά του, να δημιουργήσει και να συμβάλει ουσιαστικά στην εθνική πρόοδο. Με το ΠΑΣΟΚ, για την ισχυρή και δίκαιη Ελλάδα του μέλλοντος που αξίζει στους Ελληνες και τις Ελληνίδες. Για να γίνει το όραμα της δικαιοσύνης και της ευημερίας χειροπιαστή πραγματικότητα για όλους.

Ο Κώστας Τσουκαλάς είναι εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ