Αυτοκατάργηση

Δεν ξεκίνησε έτσι. Ακριβώς αντίθετα ξεκίνησε, εκείνη τη δραματική ώρα που ο Κωνσταντίνος Καραμανλής έφτανε εσπευσμένα στην Αθήνα, με τα πλήθη να παραληρούν στο άκουσμα του ερχομού του και, εν προκειμένω, όχι άδικα.

Έπειτα από επτά χρόνια τυραννίας που τίποτα δεν είχε αποδειχθεί ικανό να την κλονίσει, τελικά, ήταν η ίδια που έγραφε το τελευταίο κεφάλαιο της μαύρης ιστορίας της, το πιο τραγικό από όλα: έστειλε τον Ελληνικό Στρατό να σκοτώσει τον Μακάριο και, βέβαια, να δώσει στην Τουρκία το άλλοθι που έψαχνε επί χρόνια

για να εισβάλει και να πάρει σχεδόν τη μισή Κύπρο. Στην Αθήνα, οι δικτάτορες που μόλις είχαν επιφέρει τη μεγαλύτερη εθνική καταστροφή από το 1922, κυριολεκτικά εξαφανίστηκαν, στέλνοντας και την ίδια μία ανάσα πριν από τη δική της συντριβή.

Αυτή την εφιαλτική κατάσταση βρήκε επιστρέφοντας ο Καραμανλής. Κι όμως, μέσα σε έναν χρόνο, αφού πρώτα είχε αποσοβήσει αυτόν τον κίνδυνο, οικοδόμησε πάλι κράτος μέσα από τα ερείπια: η χώρα απέκτησε το προοδευτικότερο Σύνταγμα της ιστορίας της και διεξήγαγε, αντίστοιχα, τις πιο άμεμπτες εκλογές, η ασφάλειά της κατοχυρώθηκε, η πορεία της προς την Ευρώπη είχε πλέον επανεκκινήσει, το πολίτευμα πέρασε οριστικά σε νέα εποχή, υπόδειγμα τύποις και, εξίσου, ουσία.

Κι όμως, μισό αιώνα αργότερα, αυτή η μοναδική, θεσμικής και πραγματικής μορφής, δημοκρατία δεν υπάρχει πια. Στη θέση της βρίσκεται πλέον ένα σάπιο κουφάρι που όζει. Ενα κουφάρι που υπενθυμίζει πόσο τραγικά μπορεί να καταλήξει ακόμα και η πιο ελπιδοφόρα αρχή. Ενα κουφάρι που δεν δικαιούται πλέον να φέρει αυτόν τον τίτλο: δημοκρατία. Επειδή, πολύ απλά, δεν είναι.

Εντελώς μηχανικά, οι περισσότεροι ταυτίζουν τη δημοκρατία αποκλειστικά με τη διενέργεια εκλογών, χωρίς να έχουν συνείδηση του μεγέθους αυτού του σφάλματος: οι εκλογές είναι αναγκαία, πρώτιστη, αλλά κατά κανένα τρόπο όχι και ικανή, από μόνη της, συνθήκη να εγγυηθεί ότι το δημοκρατικό πολίτευμα λειτουργεί πραγματικά. Στον αντίποδα, η de facto κατάργηση της διάκρισης των εξουσιών και η υπαγωγή τους στην κυβέρνηση συνιστούν εγγύηση ότι η δημοκρατία πεθαίνει.

Ο κατήφορος δεν άργησε να ξεκινήσει: ήταν με την άγρια καπήλευση εθνικών και πολιτικών αγώνων από ανθρώπους που φρόντισαν πάντοτε να λείπουν μακριά όταν αυτοί δίνονταν. Ήταν με τα «έξω» αλλά… «μέσα». Ήταν με το χρήμα που δινόταν ατελείωτα χωρίς να υπάρχει, με το μίσος που γινόταν πολιτική επένδυση, με τα ατελείωτα ψέματα και με τα «δώσ’ τα όλα».

Αν το κακό είχε μείνει εκεί, θα ήταν ένα ζήτημα· όμως όχι – αντίθετα, «δίδαξε» και μπόλιασε σχεδόν τους πάντες: η ευθύνη είναι δύσκολη υπόθεση. Αυτός ο δρόμος ανταμείβει. Εύκολα και γρήγορα. Και η Ελλάδα άλλαξε οριστικά: έγινε όλη έτσι. Ώσπου κατέληξε στην καταστροφή της πτώχευσης. Και από την οποία βγήκε το «καινούργιο». Ποιο; Μια νέα γενιά από ψευδοπροφήτες…

Τώρα λοιπόν ήρθε το πιο βαρύ χτύπημα αυτής της μετάλλαξης. Που έχει τη ρίζα του και αυτό τότε: στο διαβόητο «κανείς θεσμός…». Ναι, δυστυχώς, επικράτησε πλέον και αυτό κατά κράτος. Τόσο δομικά, που μετέτρεψε τη δημοκρατία σε σκέλεθρο, σε κουφάρι που σαπίζει. Σε γράμμα κενό. Αυτό ακριβώς έπραξε προχθές η Εισαγγελία του Αρείου Πάγου: το ανώτατο δικαστήριο της χώρας μπλόκαρε οριστικά τη λογοδοσία για το μακράν βαρύτερο εκτροπικό σκάνδαλο της Μεταπολίτευσης – και όχι μόνο:

για τις αδιανόητες παρακολουθήσεις που στήθηκαν με την ΕΥΠ μέσα στο ίδιο το πρωθυπουργικό γραφείο! Δυστυχώς, η Δικαιοσύνη αυτοκαταργήθηκε ταπεινωτικά, σε κοινή θέα, με τρόπο που δεν κρύβεται. Το ίδιο ακριβώς είχε πράξει πριν η Βουλή. Ομως, όλα αυτά, που υπόσχονται κάποια σανίδα σωτηρίας στην κυβέρνηση, για να το καταφέρουν πρέπει να εκπληρώσουν μία συνθήκη: να θάψουν ζωντανή τη δημοκρατία, με πρώτο το κύριο θεμέλιό της, τη διάκριση των εξουσιών. Παγερά αδιάφοροι, αυτό ακριβώς κάνουν.