Ψάχνουν λεφτά για τα ηλεκτρικά

Η μετάβαση προς την ηλεκτροκίνηση παρουσιάστηκε τα τελευταία χρόνια ως μία μεγάλη ευκαιρία για τον εκσυγχρονισμό του στόλου αυτοκινήτων στην Ελλάδα. Το πρόγραμμα «Κινούμαι Ηλεκτρικά 3» αποτέλεσε τον βασικό μηχανισμό στήριξης της αγοράς.

Ωστόσο, τα διαθέσιμα κονδύλια φαίνεται ότι φτάνουν πλέον στα όριά τους, δημιουργώντας νέο τοπίο για όσους ενδιαφέρονται να αποκτήσουν ηλεκτρικό αυτοκίνητο.

Το σημερινό πρόγραμμα ξεκίνησε το 2024 και αποτέλεσε την τρίτη φάση του κρατικού σχεδίου για την ενίσχυση της ηλεκτροκίνησης. Ο αρχικός προϋπολογισμός διαμορφώθηκε περίπου στα 33 εκατ. ευρώ, ποσό που στη συνέχεια αυξήθηκε σταδιακά, ξεπερνώντας τα 57 εκατ. ευρώ μετά από επιπλέον χρηματοδότηση.

Η επιδότηση κάλυπτε ένα σημαντικό μέρος του κόστους αγοράς ηλεκτρικού αυτοκινήτου. Για παράδειγμα, οι ιδιώτες μπορούσαν να λάβουν οικονομική ενίσχυση για αγορά ή μίσθωση ηλεκτρικού Ι.Χ., ενώ υπήρχαν επιπλέον μπόνους για απόσυρση παλιού οχήματος, εγκατάσταση οικιακού φορτιστή ή για συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες όπως νέοι έως 29 ετών, οικογένειες με πολλά παιδιά ή άτομα με αναπηρία.

Το πρόγραμμα κάλυπτε επίσης ηλεκτρικά δίκυκλα, ποδήλατα αλλά και εταιρικούς στόλους, καθώς στόχος της πολιτείας ήταν να αυξηθεί η διείσδυση των ηλεκτρικών οχημάτων στο σύνολο των μετακινήσεων. Η επιδότηση αφορούσε οχήματα με λιανική τιμή έως 50.000 ευρώ προ φόρων, ώστε να ενισχυθεί κυρίως η αγορά πιο προσιτών ηλεκτρικών μοντέλων.

Ωστόσο, καθώς οι αιτήσεις αυξήθηκαν και η ζήτηση για επιδότηση μεγάλωσε, τα διαθέσιμα κονδύλια άρχισαν να μειώνονται αισθητά. Σε αρκετές κατηγορίες οχημάτων το διαθέσιμο ποσό εξαντλήθηκε γρήγορα, ενώ σε άλλες παρέμειναν μόνο περιορισμένα υπόλοιπα για νέες αιτήσεις. Η πίεση στο πρόγραμμα είναι τέτοια ώστε αρκετοί ενδιαφερόμενοι που υπέβαλαν αιτήσεις βρέθηκαν να περιμένουν την έγκριση ή την πληρωμή της επιδότησης για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η κυβέρνηση προσπάθησε να διατηρήσει το πρόγραμμα ενεργό με μικρές ενισχύσεις του προϋπολογισμού και με παρατάσεις στην υποβολή αιτήσεων. Σε μία από τις τελευταίες αποφάσεις, εγκρίθηκε επιπλέον χρηματοδότηση περίπου 3 εκατ. ευρώ, ανεβάζοντας το συνολικό διαθέσιμο ποσό κοντά στα 60 εκατ. ευρώ και δίνοντας νέα χρονική παράταση στη διαδικασία αιτήσεων.

Παρά τις ενισχύσεις αυτές, η πραγματικότητα είναι ότι τα κονδύλια δεν επαρκούν για να καλύψουν τη συνολική ζήτηση. Εκτιμάται ότι αιτήματα επιδότησης ύψους αρκετών εκατομμυρίων ευρώ έχουν ήδη υποβληθεί χωρίς να έχουν ακόμη καλυφθεί από διαθέσιμους πόρους.

Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών εξετάζει ήδη το επόμενο βήμα. Στόχος είναι να εξασφαλιστούν νέα κεφάλαια από ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία και από κονδύλια της πράσινης μετάβασης της Ε.Ε., ώστε να συνεχιστεί η στήριξη της ηλεκτροκίνησης στην Ελλάδα. Η αναζήτηση νέων πόρων αποτελεί βασική προτεραιότητα, καθώς η χώρα βρίσκεται ακόμη πολύ πίσω σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο όσον αφορά τη διείσδυση ηλεκτρικών αυτοκινήτων.

Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την αγορά αυτοκινήτων αλλά και τη συνολική ενεργειακή μετάβαση. Η ανανέωση του γερασμένου ελληνικού στόλου θεωρείται κρίσιμη τόσο για τη μείωση των εκπομπών όσο και για την ενίσχυση της τεχνολογικής αναβάθμισης των μεταφορών.

Για τον λόγο αυτόν, η συνέχιση των επιδοτήσεων θεωρείται σχεδόν βέβαιη, όμως το ερώτημα είναι πότε θα εξασφαλιστούν τα νέα κονδύλια και με ποιους όρους θα συνεχιστεί το πρόγραμμα. Μέχρι τότε, όσοι ενδιαφέρονται για επιδότηση ηλεκτρικού οχήματος βρίσκονται αντιμέτωποι με μια πραγματικότητα όπου τα διαθέσιμα χρήματα έχουν σχεδόν εξαντληθεί και η συνέχιση του προγράμματος εξαρτάται από την επόμενη χρηματοδότηση που θα προκύψει από ευρωπαϊκούς πόρους.