Στο Ιράν τα «κλειδιά» των Στενών του Ορμούζ

Σημαντική μεταβολή στις ισορροπίες ασφαλείας και ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο ενδέχεται να επιφέρει η υπό διαπραγμάτευση συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ομάν για τα Στενά του Ορμούζ.

Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του Reuters, το σχέδιο προβλέπει την παραχώρηση στην Τεχεράνη ελέγχου της εισερχόμενης ναυτιλιακής κυκλοφορίας μέσω του στρατηγικής σημασίας περάσματος, εξέλιξη που θα συνιστούσε μία από τις σημαντικότερες παραχωρήσεις προς το Ιράν μέχρι σήμερα.

Τι προβλέπει

Ανώτερη ιρανική πηγή και δύο περιφερειακοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Reuters ότι το προσχέδιο της συμφωνίας προβλέπει πως το Ιράν θα έχει τον έλεγχο των πλοίων που εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο μέσω των Στενών του Ορμούζ.

«Η παραχώρηση έχει ήδη γίνει όσον αφορά κάποια μορφή ελέγχου επί του Ορμούζ», ανέφερε μία από τις περιφερειακές πηγές.

Ωστόσο, οι ίδιες πηγές διευκρινίζουν ότι δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί τι ακριβώς θα σημαίνει στην πράξη ο όρος «έλεγχος». Οι χώρες του Κόλπου επιμένουν ότι οι επιθεωρήσεις πλοίων θα πρέπει να πραγματοποιούνται υπό περιφερειακή εποπτεία, ενώ οποιαδήποτε καταβολή τελών θα πρέπει να παραμείνει προαιρετική.

Σύμφωνα με την ανώτερη ιρανική πηγή, βασικό σημείο διαφωνίας εξακολουθεί να αποτελεί ο ρόλος που θα διαδραματίζει το Ιράν στα πλοία που εξέρχονται από τον Κόλπο.

Επιφυλάξεις παρά την αισιοδοξία Τραμπ

Παρά τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι οι συνομιλίες εξελίσσονται θετικά, οι εμπλεκόμενες πηγές εκτιμούν ότι απέχει ακόμη μια οριστική συμφωνία.

«Οι συνομιλίες συνεχίζονται, αλλά είναι πολύ νωρίς για να πούμε ότι έχει οριστικοποιηθεί μια συμφωνία με το Ομάν», δήλωσε η ανώτερη ιρανική πηγή.

Μία δεύτερη ιρανική πηγή εμφανίστηκε ακόμη πιο επιφυλακτική, σημειώνοντας πως «ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες. Ένα μόνο tweet από τον Τραμπ θα μπορούσε να οδηγήσει όλη την υπόθεση στην κατάρρευση».

Από την πλευρά της, η Ουάσινγκτον δεν είχε άμεση επίσημη αντίδραση στις πληροφορίες για το περιεχόμενο της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας.

Οι δηλώσεις Τραμπ

Ο Ντόναλντ Τραμπ, μιλώντας στο Fox News, εμφανίστηκε αισιόδοξος για την πορεία των διαπραγματεύσεων.

«Οι συνομιλίες προχωρούν ομαλά» και «μια ολοήμερη διαπραγμάτευση» πραγματοποιήθηκε την Τρίτη, ανέφερε, προσθέτοντας ότι «το Στενό του Ορμούζ θα ανοίξει πολύ σύντομα».

Παράλληλα προειδοποίησε ότι «αν κάνουν ξανά πίσω, θα πληγούν πολύ σκληρά».

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει συνδέσει επανειλημμένα τις συνομιλίες με την απόφασή του να αναστείλει σχεδιαζόμενες στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν.

Το ζήτημα των τελών διέλευσης

Σύμφωνα με τις πληροφορίες του Reuters, η Τεχεράνη ζητεί την επιβολή τελών που θα κυμαίνονται μεταξύ 5% και 7% της αξίας των φορτίων των πλοίων που διέρχονται από τα Στενά.

Το Ομάν φέρεται να προτείνει χαμηλότερη επιβάρυνση, περίπου 3%, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες απορρίπτουν κάθε ενδεχόμενο επιβολής τελών.

Οι περιφερειακές πηγές εκτιμούν ότι η προαιρετική –τουλάχιστον τυπικά– καταβολή τελών θα μπορούσε να αποτελέσει συμβιβαστική λύση, αν και σημειώνουν πως ο φόβος πιθανών ιρανικών ενεργειών ενδέχεται να οδηγήσει πολλές ναυτιλιακές εταιρείες στην καταβολή τους.

Άνοδος στις τιμές του πετρελαίου

Την ίδια ώρα, οι τιμές του πετρελαίου κατέγραψαν άνοδο μετά τη νέα επίθεση των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα.

Οι αντάρτες της Υεμένης ανακοίνωσαν ότι έπληξαν σαουδαραβικό δεξαμενόπλοιο, συνεχίζοντας τις επιθέσεις κατά της ναυσιπλοΐας στην περιοχή. Παράλληλα, Ινδοί αξιωματούχοι γνωστοποίησαν ότι πύραυλος έπληξε πλοίο με ινδική σημαία κοντά στις ακτές της Υεμένης, με όλα τα μέλη του πληρώματος να διασώζονται.

Παρότι η νέα ένταση ενίσχυσε προσωρινά τις τιμές του αργού, αυτές εξακολουθούν να κινούνται κοντά στα χαμηλότερα επίπεδα από τις αρχές Ιουλίου, καθώς οι αγορές εξακολουθούν να αξιολογούν τις εξελίξεις στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και Ομάν.

Στρατηγική σημασία των Στενών

Ενδεχόμενη συμφωνία που θα παρείχε στην Τεχεράνη οποιαδήποτε μορφή ελέγχου στα Στενά του Ορμούζ θα σηματοδοτούσε σημαντική μεταβολή στην περιφερειακή ισορροπία δυνάμεων.

Πριν από την έναρξη της σύγκρουσης, το πέρασμα παρέμενε ανοικτό για τη διεθνή ναυσιπλοΐα χωρίς τέλη διέλευσης, ενώ Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν επανειλημμένα διαμηνύσει ότι δεν θα αποδέχονταν ποτέ συμφωνία που θα επέτρεπε στο Ιράν να ελέγχει την πρόσβαση στη σημαντικότερη θαλάσσια οδό μεταφοράς ενέργειας παγκοσμίως.

Παρά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των τελευταίων μηνών, το Reuters σημειώνει ότι η επιρροή του Ιράν στην περιοχή παραμένει ισχυρή, ενώ οι επιθέσεις των Χούθι συνεχίζουν να προκαλούν αναταράξεις στη διεθνή ναυσιπλοΐα και στις αγορές ενέργειας.