Ευρωζώνη: Γίνεται ολοένα και πιο «cashless»

Η μετάβαση σε μια οικονομία με λιγότερα μετρητά και περισσότερες ψηφιακές πληρωμές επιταχύνεται με εντυπωσιακούς ρυθμούς στην Ευρωζώνη. Τα νεότερα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) για το πρώτο εξάμηνο του 2025 επιβεβαιώνουν μια τάση που έχει ήδη αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο καταναλωτές και επιχειρήσεις πραγματοποιούν τις καθημερινές τους συναλλαγές: οι κάρτες, οι ανέπαφες πληρωμές και τα ψηφιακά μέσα κυριαρχούν πλέον.

Σύμφωνα με την ΕΚΤ, το σύνολο των μη μετρητών πληρωμών στην Ευρωζώνη ανήλθε σε 77,7 δισ. συναλλαγές το πρώτο εξάμηνο του 2025, καταγράφοντας αύξηση 7,7% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024. Η συνολική αξία αυτών των συναλλαγών έφτασε τα 116 τρισ. ευρώ, ενισχυμένη κατά 2,9%, γεγονός που αποτυπώνει τόσο την αύξηση του όγκου όσο και τη σταθερή σημασία των ηλεκτρονικών πληρωμών στην ευρωπαϊκή οικονομία.

Οι πληρωμές με κάρτα αποτελούν πλέον τον βασικό πυλώνα των συναλλαγών, καθώς αντιστοιχούν στο 57% του συνολικού αριθμού μη μετρητών πληρωμών. Ακολουθούν τα εμβάσματα (credit transfers) με 22%, οι άμεσες χρεώσεις (direct debits) με 14% και οι πληρωμές με ηλεκτρονικό χρήμα (e-money) με 6%. Τα μετρητά, αν και εξακολουθούν να υπάρχουν στην καθημερινότητα, υποχωρούν σταδιακά, καθώς ολοένα και περισσότεροι καταναλωτές επιλέγουν την ευκολία και την ταχύτητα των ψηφιακών μέσων.

Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η άνοδος των ανέπαφων πληρωμών (contactless), οι οποίες έχουν πλέον εδραιωθεί ως ο κυρίαρχος τρόπος πληρωμής με κάρτα στα φυσικά καταστήματα. Το πρώτο εξάμηνο του 2025 πραγματοποιήθηκαν 29,6 δισ. ανέπαφες συναλλαγές, σημειώνοντας αύξηση 12,8% σε ετήσια βάση. Η συνολική αξία αυτών των πληρωμών ανήλθε στα 0,8 τρισ. ευρώ, αυξημένη κατά 13,9%. Πρακτικά, περισσότερες από 8 στις 10 φυσικές συναλλαγές με κάρτα γίνονται πλέον χωρίς επαφή, γεγονός που δείχνει πόσο γρήγορα οι καταναλωτές υιοθετούν τη συγκεκριμένη τεχνολογία.

Τα στοιχεία αποκαλύπτουν επίσης ότι η Ευρωζώνη κινείται προς ένα περιβάλλον όπου οι κάρτες πολλαπλασιάζονται και τα παραδοσιακά σημεία ανάληψης μετρητών μειώνονται. Στο τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2025 κυκλοφορούσαν 879,3 εκατ. κάρτες πληρωμών, αυξημένες κατά 12,2% σε σχέση με ένα χρόνο πριν. Αυτό μεταφράζεται σε μέσο όρο 2,5 κάρτες ανά κάτοικο της Ευρωζώνης, με τη μέση αξία κάθε συναλλαγής να διαμορφώνεται περίπου στα 38 ευρώ.

Την ίδια ώρα, ο αριθμός των ΑΤΜ μειώθηκε κατά 2,9%, ενώ τα τερματικά POS αυξήθηκαν εντυπωσιακά κατά 24%. Σχεδόν το 93% των POS δέχεται πλέον ανέπαφες πληρωμές, γεγονός που διευκολύνει ακόμη περισσότερο τη μετάβαση σε ένα πιο ψηφιακό περιβάλλον συναλλαγών. Η εικόνα αυτή αποτυπώνει μια σαφή αλλαγή προτεραιοτήτων: λιγότερη έμφαση στις αναλήψεις μετρητών και περισσότερη επένδυση σε υποδομές που υποστηρίζουν άμεσες, γρήγορες και ηλεκτρονικές πληρωμές.

Παράλληλα, αυξάνεται και η σημασία των instant payments, δηλαδή των άμεσων μεταφορών χρημάτων σε πραγματικό χρόνο. Στα συστήματα λιανικών πληρωμών της Ευρωζώνης, σχεδόν το 23% των συναλλαγών αφορά πλέον άμεσες πιστώσεις, στοιχείο που δείχνει ότι τόσο οι επιχειρήσεις όσο και οι καταναλωτές στρέφονται σε λύσεις που προσφέρουν ταχύτητα και διαθεσιμότητα 24/7.

Για χώρες όπως η Ελλάδα, όπου τα τελευταία χρόνια η χρήση POS και καρτών έχει ενισχυθεί σημαντικά λόγω θεσμικών αλλαγών και φορολογικών κινήτρων, τα ευρωπαϊκά αυτά στοιχεία επιβεβαιώνουν μια πραγματικότητα που ήδη βιώνουν οι πολίτες: το «πλαστικό χρήμα» και τα ψηφιακά πορτοφόλια τείνουν να αντικαταστήσουν το πορτοφόλι με χαρτονομίσματα. Η Ευρωζώνη, με βάση τα στοιχεία της ΕΚΤ, βαδίζει πλέον σταθερά προς ένα μέλλον όπου τα μετρητά δεν εξαφανίζονται, αλλά παύουν να είναι ο πρωταγωνιστής των καθημερινών συναλλαγών.