Το ρευστό μέλλον της Ευρωζώνης

Η Σύνοδος της Πέμπτης θα γίνει χωρίς την Ελλάδα στο επίκεντρο. Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν έχει αρμοδιότητα για διαπραγμάτευση, έστω και αν χωρίς αυτόν ελάχιστα θα είχαν κινηθεί στη χώρα τους τελευταίους μήνες. Το Βερολίνο φρόντισε ούτως ή άλλως να μην συζητηθεί το ελληνικό ζήτημα, από τη στιγμή που δεν θα είναι παρών ο Αντώνης Σαμαράς. Έτσι ή αλλιώς πάντως, αυτό που γίνεται στις Βρυξέλλες μας αφορά άμεσα, ακόμα και αν δεν θα ασχοληθούν όλοι πάλι μαζί μας. Την Τετάρτη, όπου είναι προγραμματισμένη μια συνάντηση της Μέρκελ με τον Ολάντ θα μάθουμε, αν θα υπάρξει και κάποιο αποτέλεσμα.    Η ελληνική διαπραγμάτευση είναι ούτως ή άλλως μια δευτερεύουσα πτυχή στο έργο που ανεβαίνει στις Βρυξέλλες την Πέμπτη, στην ημερησία διάταξη βρίσκονται πολύ πιο σημαντικά θέματα. Το ένα έρχεται  σε συνέχεια της συνάντησης των τεσσάρων (Μερκελ, Μοντι, Ραχόι, Ολάντ)  στην Ιταλία την περασμένη εβδομάδα και αφορά συγκεκριμένα μέτρα με στόχο την ανάπτυξη. Πιθανόν να ήταν το θέμα που θα κυριαρχούσε στη σύνοδο, αν η Ισπανία και η Κύπρος δεν αποφάσιζαν να προσφύγουν την ίδια μέρα στο μηχανισμό στήριξης για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν με τις τράπεζες τους.    Το δεύτερο θέμα που είναι εγγεγραμμένο στην ατζέντα της συνόδου είναι οι τέσσερεις πυλώνες που εισηγούνται τα υπερεθνικά όργανα της ΕΕ (Κομισιόν και Πρόεδρος, Eurogroup και ΕΚΤ) για τη σωτηρία του ευρώ: τραπεζική ένωση και εγγύηση καταθέσεων, φόρος συναλλαγών, ταμείο εξόφλησης του δημοσίου χρέους και ή ευρωομόλογο ισχυρότερη δημοσιονομική ένωση. Η Σύνοδος ενδέχεται να καταλήξει σε επί μέρους αποφάσεις, όπως π.χ. να θεσμοθετήσει  τη δυνατότητα του EFSF να χρηματοδοτεί απευθείας τις τράπεζες, για να αντιμετωπιστεί η ισπανική και η κυπριακή κρίση. Στο μεγάλο ζήτημα πάντως, που είναι η κοινή εγγύηση του ευρωπαϊκού χρέους - αυτό θα συνεπάγεται η θεσμοθέτηση του ταμείου εξόφλησης του δημόσιου χρέους αλλά και το ευρωομόλογο – οι Γερμανοί αναμένεται να παραμείνουν αμετακίνητοι. Το θέμα πάντως εδώ είναι, ποιές είναι οι αντοχές της Ευρωζώνης. Μέσα στο χρόνο θα πρέπει να έχει αποφασιστεί, αν το ευρώ θα στηριχθεί ή ο καθένας θα πάρει το δρόμο του και με αυτή την έννοια, η Σύνοδος της Πέμπτης θα αποτελέσει το σημείο καμπής για την πορεία που θα πάρουν τα πράγματα. Ακόμα και στις εισηγήσεις πάντως  των θεσμικών οργάνων της Ένωσης που γίνονται κατ’ εντολήν του Συμβουλίου αρχηγών, φαίνεται ότι η Γερμανία – και όχι μόνον αυτή - δεν θα αποφύγει το πικρό ποτήρι, να αρχίσει να εγγυάται το χρέος των κρατών μελών της Ευρωζώνης , αν θέλει να κρατήσει το ευρώ. Αν δεν θέλει αλλάζει το πράγμα, και αυτό όμως θα φανεί ήδη από την Πέμπτη. Το μέλλον είναι απολύτως ρευστό και ενδεχομένως όλα αυτά που συζητάμε εδώ σε μερικούς μήνες να μην έχουν καμιά σημασία…  Θέμης Δαγκλής