Πρόληψη Καρδιακών Συμβάντων σε αθλητές

Η φυσική άσκηση αποτελεί σημαντικότατο παράγοντα πρόληψης καρδιαγγειακής νόσου σε επίπεδο γενικού πληθυσμού.

Έτσι, όλες οι κατευθυντήριες συστάσεις για την πρόληψη των ιατρικών εταιρειών συνιστούν μέτριας έντασης αερόβια σωματική άσκηση για τουλάχιστον 150 λεπτά ανά εβδομάδα με στόχο την μείωση καρδιακών συμβάντων. Πράγματι, από έγκυρες στατιστικές, γνωρίζουμε ότι η τακτική άσκηση μειώνει κατά 20-30% την καρδιαγγειακή και την ολική θνητότητα σε άτομα με παράγοντες κινδύνου για στεφανιαία νόσο αλλά και σε ασθενείς με ήδη διαγνωσθείσα καρδιοπάθεια.

Τι συμβαίνει με τους αθλητές

Ηπερίπτωση

των αθλητών είναι κάπωςδιαφορετική. Ως αθλητής/αθλήτρια ορίζεταιένα νεαρό ή ενήλικο άτομο που σεερασιτεχνικό ή επαγγελματικό επίπεδοέχει ενασχόληση με τακτική έντονη άσκησηκαι συμμετέχει σε ανταγωνιστικά ατομικάή ομαδικά αθλήματα. Η πρόληψη καρδιακώνσυμβάντων σε αθλητές έχει ιδιαίτερησημασία καθώς η έντονη άσκηση μεεπακόλουθη αφυδάτωση, μεγάλη αύξησητης αδρεναλίνης ή ηλεκτρολυτικέςδιαταραχές, ενώ είναι ανεκτά σε έναυγιές άτομο που αθλείται έντονα, μπορείνα πυροδοτήσουν ένα καρδιακό επεισόδιοεάν υπάρχει μια υποκείμενη μη διαγνωσμένηνόσος.

Ησυχνότητα εμφάνισης αιφνίδιου καρδιακούθανάτου σε αθλητές είναι δύσκολο ναυπολογισθεί με ακρίβεια, καθώς οιδιάφορες καταγραφές αναφέρονται σεδιαφορετικούς πληθυσμούς αθλητών. Γιαπαράδειγμα, σε 20χρονους πρωταθλητέςυπολογίζεται σε 7 ανά 100.000 ανά έτος,δηλαδή 0,0007%. Η ηλικία, το άρρεν φύλο καιη μαύρη φυλή είναι παράγοντες πουπροσαυξάνουν τον κίνδυνο. Παρά την μικρήπιθανότητα, η εμφάνιση καρδιακούεπεισοδίου σε αθλητή, ιδίως κατά τηνδιάρκεια του αγώνα, είναι μια συνταρακτικήεμπειρία για συναθλητές και θεατές.

Ηπρόληψη βασίζεται στην παρατήρηση ότιτα καρδιακά επεισόδια σε αθλητέςοφείλονται σε υποκείμενο νόσημα. Ηηλικία 35 ετών είναι ένα συμβατικό όριοπου ξεχωρίζει κάπως τα αίτια αιφνίδιουκαρδιακού θανάτου. Στους νεότερουςαθλητές τα συχνότερα αίτια είναι ηυπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια, οι συγγενείςανωμαλίες των στεφανιαίων αρτηριών, οιπαθήσεις των καναλιών μεταφοράςηλεκτρολυτών στο μυοκάρδιο που οδηγούνσε απειλητικές αρρυθμίες. Η τραυματικήπλήξη του θώρακα με την μπάλα αν αυτήσυμπέσει χρονικά με μια ευάλωτη φάσητου καρδιακού κύκλου είναι επίσης μιααιτία καρδιακής ανακοπής. Μετά τηνηλικία των 35 ετών τα παραπάνω αίτιααναλογικά γίνονται σπανιότερα καθώς ηεπίκτητη αθηροσκληρυντική στεφανιαίανόσος επικρατεί ως αιτία σε ποσοστό 80%των περιπτώσεων.

Μεβάση τα παραπάνω, η κύρια στρατηγικήπρόληψης καρδιακών συμβάντων στοχεύειστην αναγνώριση των συνήθων αιτιώνανάλογα με την ηλικία του αθλητή. ΗΕυρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία συνιστάως προαθλητικό έλεγχο (screening)τρεις βασικές ενέργειες:

Λήψηλεπτομερούς οικογενειακού και ατομικούιστορικού, με επικέντρωση σε αιφνίδιοθάνατο νέων σε ηλικία συγγενών και σεσυμπτώματα κατά την άθληση.Φυσικήεξέταση και Διενέργειααπλού καρδιογραφήματος καθώς αυτόπιστεύεται ότι αποκαλύπτει περίπου το60% των καρδιοπαθειών που σχετίζονταιμε αιφνίδιο θάνατο.

Τουπερηχοκαρδιογράφημα προσφέρειπερισσότερες πληροφορίες αλλά δενθεωρείται απαραίτητη εξέταση για όλουςτους εξεταζόμενους. Η δοκιμασία κοπώσεωςέχει σημαντική θέση για την εκτίμησηστεφανιαίας νόσου στις μεγαλύτερεςηλικίες αθλητών.

Τονοσοκομείο ΥΓΕΙΑ, παρέχει στο τμήμαπροσυμπτωματικού ελέγχου (check-up)προαθλητικό έλεγχο για άτομα και αθλητέςκάθε κατηγορίας άσκησης.

Πέραόμως από την διαδικασία προαθλητικούελέγχου και της συμβουλής σχετικά μετην δυνατότητα συμμετοχής σε ανταγωνιστικάαθλήματα, σημασία έχει η ευαισθητοποίησητων ίδιων των αθλητών που θα πρέπει ναδώσουν σημασία σε συμπτώματα όπωςθωρακική δυσφορία ή μη αναμενόμενηδύσπνοια, ζάλη ή λιποθυμική τάση κατάτην διάρκεια της άσκησης ή λίγο μετά,και να τα αναφέρουν στον ιατρό. Επίσης,να μην συμμετέχουν σε αγώνες εάν υπάρχειενεργός ίωση, καθώς πολλοί ιοί προκαλούνμυοκαρδίτιδα που μπορεί να επιφέρεισημαντικές αρρυθμίες. Έχει βρεθεί ότιστο 1/3 των καρδιακών επεισοδίων στηνάθληση είχαν προηγηθεί συμπτώματα ταοποία αγνοήθηκαν.

Τέλος,μεγάλη σημασία έχει η υγειονομικήοργάνωση για αντιμετώπιση εφόσον υπάρξειένα ατυχές συμβάν. Σε αθλητικούς χώρους,σε σχολεία, στάδια και γήπεδα, είναιαναγκαία η ύπαρξη αυτόματων εξωτερικώναπινιδωτών σε συνδυασμό με εκπαίδευσηγυμναστών, προπονητών και γενικούπληθυσμού στην βασική καρδιοαναπνευστικήαναζωογόνηση, ώστε να αντιμετωπισθείμε υψηλή πιθανότητα επιτυχίας μίαανακοπή. Ο Δανός ποδοσφαιριστής ΚρίστιανΈρικσεν κατά την διάρκεια αγώνα στοEuro2020 υπέστη καρδιακή ανακοπή η οποίααντιμετωπίσθηκε άμεσα με επιτυχία μέσαστον αγωνιστικό χώρο χάρη στην άριστηοργάνωση της ιατρικής ομάδας του γηπέδουκαι σήμερα αγωνίζεται κανονικά.

Η καρδιάμας είναι η πηγή της ζωής μας. O Σεπτέμβριοςείναι αφιερωμένος στην ΠαγκόσμιαΗμέρα Καρδιάς,ας θυμηθούμε πόσο σημαντικό είναι ναφροντίζουμε την καρδιά μας καθημερινά.Μια υγιής καρδιά συμβάλλει σε περισσότερεςστιγμές ευτυχίας και ευημερίας με τααγαπημένα μας πρόσωπα.

Γράφει ο
Αθανάσιος Γ. Πιπιλής,
Καρδιολόγος
Διευθυντής Α’ Καρδιολογικής Κλινικής ΥΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα στο iefimerida.gr