Γιατί, λοιπόν, τρίτη θητεία;
Αναρωτήθηκε σε μια πρόσφατη συνέντευξή του ο αρχηγός της ΕΛ.Α.Σ, Αλέξης Τσίπρας, ποιος έχει κάνει ποτέ τρίτη θητεία για να κάνει ο Κυριάκος Μητσοτάκης;
Δεν είναι η πρώτη φορά που τίθεται το ερώτημα δημοσίως. Και πιθανολογούμε ότι θα επανέρχεται όλο και συχνότερα ως επιχείρημα από την αντιπολίτευση, όσο πλησιάζουμε στις εκλογές. Ας ξεκινήσουμε από το γεγονός ότι και ο ίδιος ο Τσίπρας τρίτη κυβερνητική θητεία είναι που διεκδικεί. Και όχι μόνο τώρα. Μετά τη νίκη του τον Ιανουάριο του 2015, είχε προκηρύξει νέες εκλογές τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους θεωρώντας -και σωστά- ότι του χρειαζόταν νέα λαϊκή νομιμοποίηση κατόπιν του τρίτου μνημονίου που είχε υπογράψει με τους εταίρους μας, ύστερα από το δικό του δημοψήφισμα εκείνο το καλοκαίρι. Αφού ολοκλήρωσε και την δεύτερη θητεία του, διεκδίκησε ακολούθως και τρίτη, τόσο το 2019 όσο το 2023 (σε δύο απανωτές εκλογές, μάλιστα). Συνέχισε δηλαδή να επιμένει, παρά τις αποτυχίες του. Και υποθέτουμε βάσιμα ότι θα εξακολουθήσει να κυνηγά τον στόχο του ακόμη και αν αποτύχει για τρίτη φορά να επανέλθει στον πρωθυπουργικό θώκο στις βουλευτικές εκλογές του 2027 .
Ποιο το πρόβλημα; Είχε κάθε δικαίωμα να το κάνει όλες τις προηγούμενες φορές όπως έχει και τώρα. Ποιος μπορεί να του το στερήσει σε μια ώριμη δημοκρατία όπως η δική μας; Τρίτη θητεία είχε κάνει εξάλλου στην περίοδο της μεταπολίτευσης και ο Ανδρέας Παπανδρέου (1981-85, 1985-89 και 1993-96), άσχετα αν τον πρόλαβε ο θάνατος πριν την ολοκληρώσει. Είχε πάντως συμπληρώσει 11 χρόνια στο Μαξίμου, πριν φύγει από την ζωή. Δεν ήταν λίγα.
Αλλά και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής έκανε ουσιαστικά τέσσερις πρωθυπουργικές θητείες σε όλη του την πολιτική καριέρα (προδικτατορικά και μεταπολιτευτικά) όπως και δύο προεδρικές. Κανείς σήμερα δεν θα τον κατηγορούσε για “καθεστωτισμό” παρότι βρέθηκε συνολικά για 23 χρόνια στα δύο υψηλότερα αξιώματα του ελληνικού κράτους. Μάλλον ευγνωμοσύνη πρέπει να αισθανόμαστε για την προσφορά του. Ο δε Ελευθέριος Βενιζέλος ανακηρύχθηκε επτά φορές πρωθυπουργός, για συνολικά 13 χρόνια περίπου, και σήμερα μνημονεύεται ως η σημαντικότερη πολιτική φυσιογνωμία του ελληνικού 20ού αιώνα. Ούτε και αυτόν τον αξιολογούμε εκ των υστέρων ως “εξουσιομανή”. Θα ήταν και αφελές. Εκείνο που ήταν ζητούμενο ειδικά στην εποχή του άλλωστε ήταν η σταθερότητα και η διάρκεια των κυβερνήσεων καθώς αυτές έπεφταν διαρκώς είτε λόγω δολίας υπονόμευσης είτε λόγω στρατιωτικών πραξικοπημάτων. Η έγνοια του, με άλλα λόγια, δεν ήταν πόσο θα διαρκούσε η θητεία του αλλά με ποιο τρόπο κινδύνευε να διακοπεί, βιαίως κιόλας.
Δεν είναι προφανώς ίδιον είτε των δεξιών είτε των αριστερών ηγετών η επιδίωξη μακράς παραμονής στην εξουσία. Το ζήτημα δεν έχει να κάνει με τις ιδεολογίες αλλά ξεκάθαρα με τις συγκυρίες. Τρεις θητείες έκαναν μεταπολεμικά στην Αγγλία τόσο η Συντηρητική Μάργκαρετ Θάτσερ (1979-1990) όσο και ο Εργατικός Τόνι Μπλερ (1997-2007). Τέσσερις πρωθυπουργικές θητείες έκανε και ο σοσιαλιστής Φελίπε Γκονζάλεθ στην Ισπανία, από το 1982 ως το 1996, αλλά και η συντηρητική Άνγκελα Μέρκελ στην Γερμανία που έφθασε τα 16 χρόνια και 16 ημέρες στο πόστο της Καγκελαρίου (2005-2021). Ο μακροβιότερος πάντως στην πρόσφατη ιστορία της Γερμανίας ήταν ο ομόσταυλός της Χέλμουτ Κολ που ξεπερνάει την Μέρκελ, έστω για λίγες μέρες. Και είναι ενδιαφέρον ότι η Γερμανία είχε (μέχρι πρόσφατα) διαμορφώσει μια παράδοση μεταπολεμικά όπου η πολιτική σταθερότητα διασφαλιζόταν μέσω της σταθερής ηγεσίας. Ο δε Φρανσουά Μιτεράν μπορεί να έκανε δύο μόνο θητείες στον προεδρικό θώκο καθώς το γαλλικό σύνταγμα απαγορεύει την τρίτη (όπως και το αμερικάνικο) αλλά επειδή οι θητείες ήταν τότε επταετείς, παρέμεινε να κυβερνά την χώρα επί 14 συναπτά έτη.
Όπως βλέπουμε, τόσο οι πιο ώριμες όσο και οι λιγότερο ώριμες Δημοκρατίες μπορούν εξίσου να “ανεχτούν” το φαινόμενο αυτό. Γιατί; Διότι παρά τον επί μακρόν εναγκαλισμό τους με την εξουσία, όσοι ξένοι ή Έλληνες ηγέτες αναφέρθηκαν παραπάνω ήταν επιτυχημένοι ηγέτες. Οι ψηφοφόροι ανανέωσαν την εντολή στο πρόσωπό τους διότι θεωρούσαν ότι κάτι καλό έκαναν στην διάρκειά της. Ή διότι αυτός ή αυτή ήταν ο/η καλύτερος/η διαθέσιμος/η εκείνη την δεδομένη στιγμή. Στην πραγματικότητα, όλοι τους είχαν “ραντεβού με την ιστορία” όπως έχει ειπωθεί επιτυχημένα: η Θάτσερ έδωσε νέα πνοή σε μια Βρετανία που παρέπεε· ο Μπλερ άνοιξε για την χώρα έναν “τρίτο δρόμο” ισορροπώντας ανάμεσα στον νεοφιλελευθερισμό και την σοσιαλδημοκρατία· ο Κολ ενοποίησε και κατέστησε ξανά την Γερμανία ηγέτιδα δύναμη της Ευρώπης· η Μέρκελ διαχειρίστηκε την μεγάλη οικονομική κρίση του Ευρώ· ο Παπανδρέου και ο Μιτεράν εξέφρασαν την πολυπόθητη πολιτική αλλαγή σε δύο χώρες με ισχυρή δεξιά παράδοση· ο Ελ. Βενιζέλος υλοποίησε στην πράξη το όραμα της Μεγάλης Ιδέας· και ο Κ. Καραμανλής πέτυχε την εντυπωσιακή οικονομική αναγέννηση της Ελλάδας μεταπολεμικά, και κατόπιν εγγυήθηκε την βελούδινη μετάβαση στην πρώτη πραγματική δημοκρατία που γνώρισε ποτέ η χώρα. Με άλλα λόγια, αν έμειναν όλοι τους τόσο πολύ στην εξουσία ήταν διότι εκλήθησαν να υπηρετήσουν μια ιστορική αποστολή.
Συνεπώς,το πρόβλημα δεν είναι η τρίτη θητείαεφόσον δεν την απαγορεύει το ελληνικόσύνταγμα. Και παρεμπιπτόντως, σωστά δεντην απαγορεύει διότι ενίοτε μπορεί ναδώσει λύσεις σε καταστάσεις πιθανώναδιεξόδων για την Δημοκρατία μας. Αςέχουν όλοι οι υποψήφιοι πρωθυπουργοίτο σταθερό δικαίωμα της επανεκλογής,και ας αποφασίζει το εκλογικό σώμα γιατα υπόλοιπα, τουλάχιστον όσον αφορά τοπρόσωπο του κορυφαίου της κυβέρνησης.Για τους βουλευτές θα μπορούσανενδεχομένως κάποτε να ισχύσουν περιορισμοίστις θητείες (έχουν ήδη κατατεθεί κάποιεςενδιαφέρουσες προτάσεις δημοσίως),καθώς είναι πάντα ζητούμενο η ανανέωσητου πολιτικού προσωπικού, όπως και ηαποδυνάμωση των πελατειακών σχέσεωνστο κατώτερο επίπεδο. Ωστόσο, για τιςηγεσίες στις υψηλές κορυφές της εξουσίαςδεν θα ήταν συνετό κάτι τέτοιο, μεδεδομένο ότι οι διαθέσιμες καλέςεφεδρείες του πολιτικού μας συστήματοςήταν πάντα περιορισμένες -και ίσωςσήμερα πιο περιορισμένες από ποτέ.
Τοζήτημα της τρίτης πρωθυπουργικής θητείαςείναι συνεπώς ένα μη ζήτημα. Και δενέχει νόημα η επίκλησή του. Διότι κανείςθα μπορούσε να αντιτείνει: και ποιοςέχει τελικά περισσότερο δικαίωμα ναδιεκδικεί την ψήφο των πολιτών; Κάποιοςπου την έχει κερδίσει άνετα στο παρελθόνή κάποιος που αποτυγχάνει επανειλημμένανα την ξανακερδίσει; Μπαίνουμε με άλλαλόγια σε ένα γαϊτανάκι που δεν οδηγείπουθενά.
Τοβασικό θέμα είναι τι θες να κάνεις μεαυτή. Κι εκείνο που έχει σημασία σήμερα,σε μια συγκυρία ταραχώδους μετάβασηςτου πλανητικού συστήματος σε νέα εποχή,γεωπολιτικά, οικονομικά, κοινωνικά καιτεχνολογικά όπου κυριαρχούν οι διαρκείςκρίσεις, είναι η ποιότητα της ηγεσίας.Και αυτό κρίνεται προφανώς από τα σχέδιαπου έχουν αυτές να καταθέσουν πριν τιςεκλογές. Κρίνεται και από τις ατομικέςτους ποιότητες ως ηγέτες: από τηντεχνοκρατική τους κατάρτιση, τηναξιοπιστία, τον οραματικό τους χαρακτήρα,την προνοητικότητα, την υπευθυνότητα,την ψυχραιμία, την πειθώ, την σωφροσύνη,την φαντασία, το συνεργατικό τους πνεύμα,την ενσυναίσθηση, την άνεσή τους νακινούνται στο διεθνές περιβάλλον καινα κατανοούν τις νέες προκλήσειςαναζητώντας ευφυείς λύσεις για τηναντιμετώπισή τους. Από όσα δηλαδή γιααιώνες συγκροτούν το προφίλ του καλούηγέτη. Και είναι τόσες πολλές οι απαιτήσειςπου έχουμε από τους ίδιους που ακριβώςγι' αυτό είναι και λίγοι όσοι μπορούννα συμπεριληφθούν στο κλαμπ τωνεπιτυχημένων αρχηγών κρατών. Για πολλούςκαι διαφορετικούς λόγους (όχι πάντακαλούς), όλο και περισσότεροι πολίτεςσήμερα υποστηρίζουν εκ νέου μιαβοναπαρτική αντίληψη για την εξουσία.Και αυτό είναι η καλή εκδοχή διότι στηνέσχατη συνέπειά της, αυτή η τάση φαίνεταινα οδηγεί στο φλερτ με νέους τύπουςαυταρχικών ηγεσιών που βλέπουμε νααναβιώνουν ξανά στην Δύση. Απέναντι σεαυτά τα νέα-παλιά πρότυπα που ξέρουμεκαλά από την ιστορία του 20ού αιώνα πουκαταλήγουν, υπάρχει υπαρξιακή ανάγκηνα επενδύσουμε σε δημοκρατικές ηγεσίεςπου μπορούν να συνδυάσουν τόσο το σεβασμόστο Κράτος Δικαίου, που είναι η βάση τηςδημοκρατικής διακυβέρνησης, όσο καιτην στιβαρή διοίκηση του κράτους, μερεαλισμό και φαντασία. Απλό στα λόγια,αλλά όχι πάντα εύκολο να το βρεις. Οπότεαν το έχεις, καλύτερο είναι να μην κάνειςτο λάθος να το χάσεις.
Διαβάστε περισσότερα στο iefimerida.gr
Αναρωτήθηκε σε μια πρόσφατη συνέντευξή του ο αρχηγός της ΕΛ.Α.Σ, Αλέξης Τσίπρας, ποιος έχει κάνει ποτέ τρίτη θητεία για να κάνει ο Κυριάκος Μητσοτάκης;
Δεν είναι η πρώτη φορά που τίθεται το ερώτημα δημοσίως. Και πιθανολογούμε ότι θα επανέρχεται όλο και συχνότερα ως επιχείρημα από την αντιπολίτευση, όσο πλησιάζουμε στις εκλογές. Ας ξεκινήσουμε από το γεγονός ότι και ο ίδιος ο Τσίπρας τρίτη κυβερνητική θητεία είναι που διεκδικεί. Και όχι μόνο τώρα. Μετά τη νίκη του τον Ιανουάριο του 2015, είχε προκηρύξει νέες εκλογές τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους θεωρώντας -και σωστά- ότι του χρειαζόταν νέα λαϊκή νομιμοποίηση κατόπιν του τρίτου μνημονίου που είχε υπογράψει με τους εταίρους μας, ύστερα από το δικό του δημοψήφισμα εκείνο το καλοκαίρι. Αφού ολοκλήρωσε και την δεύτερη θητεία του, διεκδίκησε ακολούθως και τρίτη, τόσο το 2019 όσο το 2023 (σε δύο απανωτές εκλογές, μάλιστα). Συνέχισε δηλαδή να επιμένει, παρά τις αποτυχίες του. Και υποθέτουμε βάσιμα ότι θα εξακολουθήσει να κυνηγά τον στόχο του ακόμη και αν αποτύχει για τρίτη φορά να επανέλθει στον πρωθυπουργικό θώκο στις βουλευτικές εκλογές του 2027 .
Ποιο το πρόβλημα; Είχε κάθε δικαίωμα να το κάνει όλες τις προηγούμενες φορές όπως έχει και τώρα. Ποιος μπορεί να του το στερήσει σε μια ώριμη δημοκρατία όπως η δική μας; Τρίτη θητεία είχε κάνει εξάλλου στην περίοδο της μεταπολίτευσης και ο Ανδρέας Παπανδρέου (1981-85, 1985-89 και 1993-96), άσχετα αν τον πρόλαβε ο θάνατος πριν την ολοκληρώσει. Είχε πάντως συμπληρώσει 11 χρόνια στο Μαξίμου, πριν φύγει από την ζωή. Δεν ήταν λίγα.
Αλλά και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής έκανε ουσιαστικά τέσσερις πρωθυπουργικές θητείες σε όλη του την πολιτική καριέρα (προδικτατορικά και μεταπολιτευτικά) όπως και δύο προεδρικές. Κανείς σήμερα δεν θα τον κατηγορούσε για “καθεστωτισμό” παρότι βρέθηκε συνολικά για 23 χρόνια στα δύο υψηλότερα αξιώματα του ελληνικού κράτους. Μάλλον ευγνωμοσύνη πρέπει να αισθανόμαστε για την προσφορά του. Ο δε Ελευθέριος Βενιζέλος ανακηρύχθηκε επτά φορές πρωθυπουργός, για συνολικά 13 χρόνια περίπου, και σήμερα μνημονεύεται ως η σημαντικότερη πολιτική φυσιογνωμία του ελληνικού 20ού αιώνα. Ούτε και αυτόν τον αξιολογούμε εκ των υστέρων ως “εξουσιομανή”. Θα ήταν και αφελές. Εκείνο που ήταν ζητούμενο ειδικά στην εποχή του άλλωστε ήταν η σταθερότητα και η διάρκεια των κυβερνήσεων καθώς αυτές έπεφταν διαρκώς είτε λόγω δολίας υπονόμευσης είτε λόγω στρατιωτικών πραξικοπημάτων. Η έγνοια του, με άλλα λόγια, δεν ήταν πόσο θα διαρκούσε η θητεία του αλλά με ποιο τρόπο κινδύνευε να διακοπεί, βιαίως κιόλας.
Δεν είναι προφανώς ίδιον είτε των δεξιών είτε των αριστερών ηγετών η επιδίωξη μακράς παραμονής στην εξουσία. Το ζήτημα δεν έχει να κάνει με τις ιδεολογίες αλλά ξεκάθαρα με τις συγκυρίες. Τρεις θητείες έκαναν μεταπολεμικά στην Αγγλία τόσο η Συντηρητική Μάργκαρετ Θάτσερ (1979-1990) όσο και ο Εργατικός Τόνι Μπλερ (1997-2007). Τέσσερις πρωθυπουργικές θητείες έκανε και ο σοσιαλιστής Φελίπε Γκονζάλεθ στην Ισπανία, από το 1982 ως το 1996, αλλά και η συντηρητική Άνγκελα Μέρκελ στην Γερμανία που έφθασε τα 16 χρόνια και 16 ημέρες στο πόστο της Καγκελαρίου (2005-2021). Ο μακροβιότερος πάντως στην πρόσφατη ιστορία της Γερμανίας ήταν ο ομόσταυλός της Χέλμουτ Κολ που ξεπερνάει την Μέρκελ, έστω για λίγες μέρες. Και είναι ενδιαφέρον ότι η Γερμανία είχε (μέχρι πρόσφατα) διαμορφώσει μια παράδοση μεταπολεμικά όπου η πολιτική σταθερότητα διασφαλιζόταν μέσω της σταθερής ηγεσίας. Ο δε Φρανσουά Μιτεράν μπορεί να έκανε δύο μόνο θητείες στον προεδρικό θώκο καθώς το γαλλικό σύνταγμα απαγορεύει την τρίτη (όπως και το αμερικάνικο) αλλά επειδή οι θητείες ήταν τότε επταετείς, παρέμεινε να κυβερνά την χώρα επί 14 συναπτά έτη.
Όπως βλέπουμε, τόσο οι πιο ώριμες όσο και οι λιγότερο ώριμες Δημοκρατίες μπορούν εξίσου να “ανεχτούν” το φαινόμενο αυτό. Γιατί; Διότι παρά τον επί μακρόν εναγκαλισμό τους με την εξουσία, όσοι ξένοι ή Έλληνες ηγέτες αναφέρθηκαν παραπάνω ήταν επιτυχημένοι ηγέτες. Οι ψηφοφόροι ανανέωσαν την εντολή στο πρόσωπό τους διότι θεωρούσαν ότι κάτι καλό έκαναν στην διάρκειά της. Ή διότι αυτός ή αυτή ήταν ο/η καλύτερος/η διαθέσιμος/η εκείνη την δεδομένη στιγμή. Στην πραγματικότητα, όλοι τους είχαν “ραντεβού με την ιστορία” όπως έχει ειπωθεί επιτυχημένα: η Θάτσερ έδωσε νέα πνοή σε μια Βρετανία που παρέπεε· ο Μπλερ άνοιξε για την χώρα έναν “τρίτο δρόμο” ισορροπώντας ανάμεσα στον νεοφιλελευθερισμό και την σοσιαλδημοκρατία· ο Κολ ενοποίησε και κατέστησε ξανά την Γερμανία ηγέτιδα δύναμη της Ευρώπης· η Μέρκελ διαχειρίστηκε την μεγάλη οικονομική κρίση του Ευρώ· ο Παπανδρέου και ο Μιτεράν εξέφρασαν την πολυπόθητη πολιτική αλλαγή σε δύο χώρες με ισχυρή δεξιά παράδοση· ο Ελ. Βενιζέλος υλοποίησε στην πράξη το όραμα της Μεγάλης Ιδέας· και ο Κ. Καραμανλής πέτυχε την εντυπωσιακή οικονομική αναγέννηση της Ελλάδας μεταπολεμικά, και κατόπιν εγγυήθηκε την βελούδινη μετάβαση στην πρώτη πραγματική δημοκρατία που γνώρισε ποτέ η χώρα. Με άλλα λόγια, αν έμειναν όλοι τους τόσο πολύ στην εξουσία ήταν διότι εκλήθησαν να υπηρετήσουν μια ιστορική αποστολή.
Συνεπώς,το πρόβλημα δεν είναι η τρίτη θητείαεφόσον δεν την απαγορεύει το ελληνικόσύνταγμα. Και παρεμπιπτόντως, σωστά δεντην απαγορεύει διότι ενίοτε μπορεί ναδώσει λύσεις σε καταστάσεις πιθανώναδιεξόδων για την Δημοκρατία μας. Αςέχουν όλοι οι υποψήφιοι πρωθυπουργοίτο σταθερό δικαίωμα της επανεκλογής,και ας αποφασίζει το εκλογικό σώμα γιατα υπόλοιπα, τουλάχιστον όσον αφορά τοπρόσωπο του κορυφαίου της κυβέρνησης.Για τους βουλευτές θα μπορούσανενδεχομένως κάποτε να ισχύσουν περιορισμοίστις θητείες (έχουν ήδη κατατεθεί κάποιεςενδιαφέρουσες προτάσεις δημοσίως),καθώς είναι πάντα ζητούμενο η ανανέωσητου πολιτικού προσωπικού, όπως και ηαποδυνάμωση των πελατειακών σχέσεωνστο κατώτερο επίπεδο. Ωστόσο, για τιςηγεσίες στις υψηλές κορυφές της εξουσίαςδεν θα ήταν συνετό κάτι τέτοιο, μεδεδομένο ότι οι διαθέσιμες καλέςεφεδρείες του πολιτικού μας συστήματοςήταν πάντα περιορισμένες -και ίσωςσήμερα πιο περιορισμένες από ποτέ.
Τοζήτημα της τρίτης πρωθυπουργικής θητείαςείναι συνεπώς ένα μη ζήτημα. Και δενέχει νόημα η επίκλησή του. Διότι κανείςθα μπορούσε να αντιτείνει: και ποιοςέχει τελικά περισσότερο δικαίωμα ναδιεκδικεί την ψήφο των πολιτών; Κάποιοςπου την έχει κερδίσει άνετα στο παρελθόνή κάποιος που αποτυγχάνει επανειλημμένανα την ξανακερδίσει; Μπαίνουμε με άλλαλόγια σε ένα γαϊτανάκι που δεν οδηγείπουθενά.
Τοβασικό θέμα είναι τι θες να κάνεις μεαυτή. Κι εκείνο που έχει σημασία σήμερα,σε μια συγκυρία ταραχώδους μετάβασηςτου πλανητικού συστήματος σε νέα εποχή,γεωπολιτικά, οικονομικά, κοινωνικά καιτεχνολογικά όπου κυριαρχούν οι διαρκείςκρίσεις, είναι η ποιότητα της ηγεσίας.Και αυτό κρίνεται προφανώς από τα σχέδιαπου έχουν αυτές να καταθέσουν πριν τιςεκλογές. Κρίνεται και από τις ατομικέςτους ποιότητες ως ηγέτες: από τηντεχνοκρατική τους κατάρτιση, τηναξιοπιστία, τον οραματικό τους χαρακτήρα,την προνοητικότητα, την υπευθυνότητα,την ψυχραιμία, την πειθώ, την σωφροσύνη,την φαντασία, το συνεργατικό τους πνεύμα,την ενσυναίσθηση, την άνεσή τους νακινούνται στο διεθνές περιβάλλον καινα κατανοούν τις νέες προκλήσειςαναζητώντας ευφυείς λύσεις για τηναντιμετώπισή τους. Από όσα δηλαδή γιααιώνες συγκροτούν το προφίλ του καλούηγέτη. Και είναι τόσες πολλές οι απαιτήσειςπου έχουμε από τους ίδιους που ακριβώςγι' αυτό είναι και λίγοι όσοι μπορούννα συμπεριληφθούν στο κλαμπ τωνεπιτυχημένων αρχηγών κρατών. Για πολλούςκαι διαφορετικούς λόγους (όχι πάντακαλούς), όλο και περισσότεροι πολίτεςσήμερα υποστηρίζουν εκ νέου μιαβοναπαρτική αντίληψη για την εξουσία.Και αυτό είναι η καλή εκδοχή διότι στηνέσχατη συνέπειά της, αυτή η τάση φαίνεταινα οδηγεί στο φλερτ με νέους τύπουςαυταρχικών ηγεσιών που βλέπουμε νααναβιώνουν ξανά στην Δύση. Απέναντι σεαυτά τα νέα-παλιά πρότυπα που ξέρουμεκαλά από την ιστορία του 20ού αιώνα πουκαταλήγουν, υπάρχει υπαρξιακή ανάγκηνα επενδύσουμε σε δημοκρατικές ηγεσίεςπου μπορούν να συνδυάσουν τόσο το σεβασμόστο Κράτος Δικαίου, που είναι η βάση τηςδημοκρατικής διακυβέρνησης, όσο καιτην στιβαρή διοίκηση του κράτους, μερεαλισμό και φαντασία. Απλό στα λόγια,αλλά όχι πάντα εύκολο να το βρεις. Οπότεαν το έχεις, καλύτερο είναι να μην κάνειςτο λάθος να το χάσεις.
Διαβάστε περισσότερα στο iefimerida.gr
- Δημοφιλέστερες Ειδήσεις Κατηγορίας Ειδήσεις
- Ξέσπασε ο Λιάγκας για τον Μαζωνάκη: Τον φάγανε, σαν το σκυλί στ’ αμπέλι
- Ξεσπά ο Λάκης Γαβαλάς για Μαζωνάκη: "Ουρλιάζει μια κατίνα συνέχεια λες και ξέρει πράγματα, είναι τραγικό"
- Ρέμος: Κατέβασε το βίντεο η influencer μετά την αγωγή - «Δεν είχα πρόθεση να προσβάλω την τιμή κανενός»
- Εγκατέλειψαν το σπίτι τους στον Πύργο η 12χρονη και η μητέρα της μετά την επίθεση που δέχθηκε η ανήλικη από Ρομά
- Μηνύματα Πεζεσκιάν σε ΗΠΑ και Ισραήλ
- Prime Time Ζώνη: Το «Ριφιφί» σαρώνει στην κορυφή – Ισχυρή πρεμιέρα για τους «Φόνους»
- Τεντώνει το σχοινί η Άγκυρα: «Δεν αλλάζει το καθεστώς στα νησιά του Αιγαίου»
- Λατινοπούλου: Ο Βελόπουλος πουλούσε ματζούνια για την άνοια και δεν είναι φυλακή
- Συναγερμός στην Ευρώπη: Η CIA προειδοποιεί για ρωσική επίθεση με drones στη Μεσόγειο
- Περισσότερες από 93.000 εμφανίσεις διαφημίσεων για πρόχειρο φαγητό, αλκοόλ και τυχερά παιχνίδια στο Μουντιάλ του 2026
- Δημοφιλέστερες Ειδήσεις iEfimerida
- Thessaly Evros Pass 2026: Άνοιξε η πλατφόρμα για τις αιτήσεις -Πότε λήγει η προθεσμία, ποιοι είναι δικαιούχοι, ποιοι προορισμοί περιλαμβάνονται
- Cyclon και Matteo Fontana συνεχίζουν μια κορυφαία συνεργασία
- Είναι αντιεπαγγελματικό να πας σε συνέντευξη για δουλειά με καφέ στο χέρι; Millennials και Gen Z κοντράρονται στο TikTok
- Καρυστιανού: Αν δεν μπούμε στη Βουλή, τότε θα φύγω από τη χώρα
- Renault Clio: Με εργοστασιακό σύστημα υγραερίου για χαμηλό κόστος καυσίμου και 5 χρόνια εγγύηση
- Χαλκίδα: Αυτοκίνητο έπεσε σε στάση λεωφορείου και τυλίχθηκε στις φλόγες -Δύο τραυματίες [εικόνες]
- Γιατί, λοιπόν, τρίτη θητεία;
- Τηλεφώνημα για βόμβα στα δικαστήρια Πειραιά -Στο σημείο κλιμάκιο του ΤΕΕΜ
- ΠΑΣΟΚ: Ο Τσουκαλάς «άδειασε» τον Αυλωνίτη -Δεν υπάρχουν σενάρια συγκυβέρνησης με δεύτερο και τρίτο κόμμα
- 12χρονη έβγαζε φωτό για επικίνδυνο trend και τη χτύπησε ρεύμα 30.000 βολτ -Δίνει μάχη για τη ζωή της
- Τελευταία Νέα iEfimerida
- Γιατί, λοιπόν, τρίτη θητεία;
- Στις 14 Οκτωβρίου οι ανακοινώσεις για τα μέτρα για το πετρέλαιο θέρμανσης -Τέλος Σεπτεμβρίου για τα καύσιμα
- «Κόκκινο» στις αγορές: : Το πετρέλαιο πάνω από τα 106 δολάρια -Το Ιράν απειλεί να επεκτείνει τον πόλεμο στον Ινδικό Ωκεανό
- Cyclon και Matteo Fontana συνεχίζουν μια κορυφαία συνεργασία
- Κατερίνα Παπουτσάκη: «Μου έγραψαν σχόλιο ότι είμαι δύσμορφη, χοντρή από τη μέση και κάτω και πολύ λεπτή από πάνω» [βίντεο]
- To VOICE γύρισε το πρώτο επεισόδιο αφιερωμένο στον Γιώργο Μαζωνάκη -Ποιοι πήγαν, πότε θα το δούμε
- ΠΑΣΟΚ: Ο Τσουκαλάς «άδειασε» τον Αυλωνίτη -Δεν υπάρχουν σενάρια συγκυβέρνησης με δεύτερο και τρίτο κόμμα
- Χαλκιδική: Καθάρισαν τον βυθό στο Πόρτο Κουφό και επέστρεψε η ζωή - Ανασύρθηκαν 11,5 τόνοι απορριμμάτων σε 5 χρόνια
- Δωρεάν ιατρικές εξετάσεις στην Κίμωλο με το πρόγραμμα «Παντού» του Ομίλου HHG
- «Ημέρα Καριέρας» της ΔΥΠΑ στην Αθήνα: 10/10 πάνω 120 επιχειρήσεις με 3.000 θέσεις εργασίας
- Τελευταία Νέα Κατηγορίας Ειδήσεις
- Η μέθοδος της ναρκοθέτησης στον Εξώστη
- Θεσσαλονίκη: Η πρώτη εκτίμηση για τον θάνατο του διευθυντή της Νευρολογικής του 424 Στρατιωτικού Νοσοκομείου
- Θεσσαλονίκη: Ξανά στη φυλακή οι δύο που πιάστηκαν με βαρύ οπλισμό – Δεκτή η προσφυγή του εισαγγελέα
- Ο Τζάστιν Μπίμπερ άφησε τις μεγάλες σκηνές και τραγούδησε σε πάρκο του Λος Άντζελες
- Άνοιξαν οι αιτήσεις για μετεγγραφές φοιτητών στα ΑΕΙ
- Πολιτική αντιπαράθεση Πέτσα, Παππά και Λαλιώτου για Τσίπρα, καύσιμα και ακρίβεια
- Υπόθεση Μαζωνάκη: Παράσταση προς υποστήριξη της κατηγορίας κατέθεσε ο ΙΣΑ – Οι φωτογραφίες από μηχανήματα που είχε καταθέσει η κατηγορούμενη
- Η Άγκυρα παρακολουθεί τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο επισημαίνοντας τη συνεχή παρουσία των τουρκικων ενόπλων δυνάμεων
- Μελίνα Ασλανίδου και Χρήστος Μενιδιάτης στο THEAMA από 2 Οκτωβρίου
- Ολυμπιακός: Βιτόρια, όπως πέρυσι