Φανταστείτε την Αθήνα το 2050

Μια πόλη, όπου ο αέρας είναι βαριά μολυσμένος και οι καύσωνες κρατούν εβδομάδες.

Όπου η θερμοκρασία στους δρόμους ξεπερνά τους 45 βαθμούς το καλοκαίρι και οι άνθρωποι μένουν κλεισμένοι σε κλιματιζόμενα δωμάτια για να επιβιώσουν. Όπου το πράσινο έχει σχεδόν εξαφανιστεί, οι δρόμοι είναι μόνιμα φρακαρισμένοι από αυτοκίνητα και το ιστορικό κέντρο έχει αδειάσει από κατοίκους, γεμάτο μόνο με τουρίστες. Μια πόλη, όπου λίγοι μπορούν να ζουν με ποιότητα και πολλοί αναγκάζονται να φύγουν.

Αυτήδεν είναι επιστημονική

φαντασία. Είναιη πιθανότερη εξέλιξη της Αθήνας, ανσυνεχίσουμε όπως πάμε σήμερα. Η Αθήναείναι ήδη μία από τις πιο ευάλωτεςευρωπαϊκές πρωτεύουσες στην κλιματικήκρίση, αδύναμη να αντισταθεί σεκοινωνικοοικονομικές πιέσεις, ενώδημογραφικά συρρικνώνεται. Το ερώτημαδεν είναι αν θα αλλάξει, αλλά αν θααλλάξει θετικά, με σχέδιο, ή αρνητικά,παραδομένη στο χάος.

Άλλες πόλεις, όπως το Παρίσι για παράδειγμα, έχουν ήδη ανοίξει συστηματικά τη συζήτηση για το μέλλον τους. Με το σχέδιο Paris 2050 (δείτε εδώ: parisfutur.com), δεν παρουσίασαν ένα «τελικό» πλάνο, αλλά μια ανοιχτή διαδικασία: δημόσιος διάλογος, συμμετοχή των πολιτών, πειραματισμός. Στην Αθήνα, αντίθετα, αποφεύγουμε να μιλήσουμε. Η πίεση της καθημερινότητας μας κρατά εγκλωβισμένους στο παρόν.

Κιόμως, η Αθήνα έχει αποδείξει ότι μπορείνα οραματιστεί και να αλλάξει. Ηπεζοδρόμηση της Διονυσίου Αρεοπαγίτουδεν ήταν μια απλή πολεοδομική παρέμβαση,αλλά κομμάτι του σχεδίου Ενοποίησηςτων Αρχαιολογικών Χώρων, που δημιούργησεμια μοναδική πολιτιστική διαδρομή στηνκαρδιά της πόλης. Η ιδέα υπήρχε από το1928, όταν ο Κωνσταντίνος Μπίρης μίλησεγια το «Άλσος των Αρχαίων Αθηνών».Χρειάστηκαν δεκαετίες, αλλά τελικάυλοποιήθηκε και άλλαξε ριζικά τηνεμπειρία της πόλης.

Τοίδιο και με τον Τάκη Ζενέτο, που το 1966περιέγραψε την «Αθήνα του 2025», μιλώνταςγια μια τηλεματική κοινωνία και ένακέντρο αποκλειστικά για πεζούς. Ουσιαστικάπροανήγγειλε ιδέες που σήμερα μοιάζουνπροφητικές. Σε σχέση με αυτό, ακόμη καιη πρόταση Τρίτση για την πεζοδρόμησητης Πανεπιστημίου –τόσο συζητημένη–μοιάζει συντηρητική, πόσο μάλλον οιπαρεμβάσεις που πραγματοποιήθηκαν επίτων ημερών μας αργότερα. Με άλλα λόγια,και στην Αθήνα υπήρξαν όραμα και φαντασία.Απλώς ήρθαν αργά, με καθυστέρηση, καιπολλές φορές, χωρίς συνέχεια.

Στηθητεία μας, δουλέψαμε σκληρά για νααναστήσουμε σπουδαίες ιδέες που είχανδιατυπωθεί χρόνια πριν. Κάποιες απόαυτές καταφέραμε να τις κάνουμε πράξη.Όπως, για παράδειγμα, η κατασκευή τηςκάτω πλατείας Συντάγματος, ένα έργο πουεκκρεμούσε από το 1999. Ή η –πολυσυζητημένησήμερα– ανάπλαση της Βασιλίσσης Όλγας,που πρώτοι οραματίστηκαν ο ΑντώνηςΤρίτσης και η Μελίνα Μερκούρη, με σκοπόνα ενώσει τη Διονυσίου Αρεοπαγίτου μετο Ζάππειο και τον Εθνικό Κήπο.

Βέβαια,για όσα καταφέραμε, υπάρχουν εξίσουπολλά που δεν προλάβαμε να υλοποιήσουμε.Ήμασταν όμως τυχεροί. Γιατί σταθήκαμεπάνω στους ώμους άλλων, ανθρώπων πουονειρεύτηκαν, πάλεψαν, έσπειραν ιδέεςκαι άφησαν πίσω τους κρίσιμη ύλη για νασυνεχίσουμε. Το ερώτημα είναι: στομέλλον, τι θα βρουν οι επόμενοι; Αν δενφροντίσουμε να αφήσουμε κι εμείς κάτισταθερό και γόνιμο; Αν δεν αφήσουμε έναυπόβαθρο σκέψης πάνω στο οποίο μπορούννα χτίσουν;

Σήμερα,βρισκόμαστε ξανά μπροστά σε ένα δίλημμα.Το 2050, η Αθήνα θα είναι ή μια αβίωτη πόληή μια πόλη που θα ξαναβρεί τον ρυθμότης. Αν συνεχίσουμε όπως πάμε, θα είναιαπολύτως αβίωτη. Αν όμως αξιοποιήσουμετις ευκαιρίες, μπορεί να ξαναγεννηθεί:να έχει σκιά και δροσιά, καθαρό αέρα,παιδικές χαρές και πάρκα, γειτονιέςόπου οι άνθρωποι συναντιούνται.

Σεαυτό το πλαίσιο, ξεκίνησε η σειρά podcast«Αθήνα 2050 – Το μέλλον της πόλης, σήμερα».Ήδη τα πρώτα επεισόδια φιλοξενούνσπουδαίες φωνές: τον ομότιμο καθηγητήτου ΕΜΠ, αρχιτέκτονα και συγγραφέαΠαναγιώτη Τουρνικιώτη, τον συγγραφέα,καθηγητή αρχιτεκτονικής του ΕΜΠ καιπρώην βουλευτή Δημήτρη Σεβαστάκη, τονψυχίατρο και ψυχαναλυτή Σάββα Σαββόπουλο,τον καθηγητή αστικών σπουδών του LSE καιδιευθυντή του LSE Cities Ricky Burdett, τηνκοινωνιολόγο που έχει αφιερώσει τη ζωήτης στην καταπολέμηση των ουσιοεξαρτήσεων,Φωτεινή Λεομπίλλα, τον πρώην πρόεδροτου ΣΕΤΕ και νυν πρόεδρο του ΙΟΒΕ, ΓιάννηΡέτσο. Και θα ακολουθήσουν κι άλλοι:επιστήμονες, ερευνητές, καλλιτέχνες,άνθρωποι που έχουν κάτι ουσιαστικό ναπουν για την πόλη. Όχι για να συμφωνήσουμεόλοι σε μια «μαγική λύση», αλλά για ναανοίξουμε τον διάλογο. Γιατί ακόμη καιη κριτική, ακόμη και η έντονη διαφωνία,είναι κέρδος. Σημαίνει ότι συμμετέχουμε.

Εδώείναι και η ουσία: η πολιτική από τα πάνωδεν φτάνει. Χρειάζεται κοινωνία που νααπαιτεί, να συμμετέχει, να πιέζει, ναονειρεύεται. Η Αθήνα αλλάζει μόνο ότανοι πολίτες την παίρνουν προσωπικά.

Ωςαυτοδιοικητικός και ακόμη περισσότεροως Αθηναίος, ξέρω ότι δεν έχουμε τηνπολυτέλεια της σιωπής. Για πολλά χρόνιαη πολιτική στην Αθήνα φοβήθηκε το όραμα,φοβήθηκε τη διαφωνία. Αυτό είναι πουπρέπει να αλλάξει. Όσοι εμπλεκόμαστεστα κοινά δεν πρέπει μόνο να μιλάμε,αλλά και να ακούμε. Να δίνουμε χώρο σεαυτήν τη συζήτηση και να την ενθαρρύνουμε,όχι να τη φοβόμαστε.

ΗΑθήνα του 2050 θα είναι το αποτέλεσμααυτού του διαλόγου ή της απουσίας του.Αν αυτό το podcast γίνει αφορμή να ξαναβρούμετη διάθεση να μιλήσουμε για το μέλλοντης πόλης μας, τότε θα έχει πετύχει τονστόχο του.

Διαβάστε περισσότερα στο iefimerida.gr

Keywords
Τυχαία Θέματα
Φανταστείτε, Αθήνα, 2050,fantasteite, athina, 2050