Δημοκρατία, ετών 52

Σε κάπως διαφορετικό σκηνικό κινήθηκε φέτος η ετήσια δεξίωση της Προεδρίας για την επέτειο αποκατάστασης της δημοκρατίας, αφού οι έκτακτες καιρικές συνθήκες μετέθεσαν αναγκαστικά την εκδήλωση στο εσωτερικό του ιστορικού κτιρίου της Ηρώδου Αττικού.

Το λιμπρέτο όμως αυτής της παράστασης παραμένει σταθερά το ίδιο. Πηγαδάκια για σχολιασμό των πολιτικών εξελίξεων, προσπάθειες των δημοσιογράφων να εκμαιεύσουν κάποια πικάντικη δήλωση του Πρωθυπουργού και των πολιτικών αρχηγών, λαμπερές εμφανίσεις και haute couture.

Όπως πάντα όμως λείπει μια ουσιαστική συζήτηση για το αντικείμενο, ή έστωτην

αφορμή, της εκδήλωσης που είναι η δημοκρατία. Από εκείνη τη δραματική νύχτατης 23ης προς 24η Ιουλίου 1974, όταν η εγκληματική χούντα του Ιωαννίδη παρέδωσετην εξουσία στους πολιτικούς, μέχρι και σήμερα έχουν περάσει 52 χρόνια, σταοποία η χώρα πέρασε από το στάδιο της στυγνής δικτατορίας στο καθεστώς τηςπλήρους δημοκρατίας, όπως επιβεβαιώνουν και οι διεθνείς οργανισμοί.

Αυτή την “πλήρη” δημοκρατία έχουμε προφανώς και την επιθυμία αλλά και τηνυποχρέωση να την γιορτάζουμε και να την τιμούμε όπως της πρέπει και της αξίζει.Παράλληλα όμως με τον εορτασμό, θα πρέπει να κάνουμε και έναν ειλικρινήαπολογισμό για την κατάσταση και την ποιότητα της δημοκρατίας σήμερα στη χώρα.Διότι πλήρης δημοκρατία δεν σημαίνει και άψογη δημοκρατία. Ενώ στο επίπεδο τηςτυπικής λειτουργίας των θεσμών βρισκόμαστε σε πολύ καλό επίπεδο, υπάρχουν εντούτοις σοβαρά ζητήματα στο επίπεδο της ουσιαστικής απόδοσης των θεσμών και τηςοργανικής τους ανεξαρτησίας.

Το γεγονός ότι υπάρχει πολύ μεγάλη απόκλιση ανάμεσα στην αντικειμενικήκατάσταση των θεσμών της δημοκρατίας και στο πως αντιλαμβάνεται η πλειοψηφίατης κοινωνίας την ποιότητα της δημοκρατίας, και δεν μπορεί και δεν πρέπει νααφήσει κανέναν αδιάφορο. Σε όλες τις έρευνες της κοινής γνώμης καταγράφεταιπολύ χαμηλός βαθμός εμπιστοσύνης στα πολιτικά κόμματα, το Κοινοβούλιο, τα μέσαενημέρωσης, το κράτος και τη δικαιοσύνη. Ιδιαίτερα στη νέα γενιά καταγράφονταισυντριπτικά χαμηλά νούμερα εμπιστοσύνης στους θεσμούς, ενώ σημειώνεται και μιαισοπεδωτική αντίληψη απαξίωσης εν γένει της πολιτικής.

Παράλληλα λοιπόν με τους και θεμιτούς και επιθυμητούς εορτασμούς για τηδημοκρατία, υπάρχει προφανής ανάγκη μιας ουσιαστικής όσμωσης για τα βήματα πουείναι αναγκαία ώστε και να βελτιωθούν και ισχυροποιηθούν οι δημοκρατικοίθεσμοί, αλλά και να αυξηθεί ο βαθμός εμπιστοσύνης της κοινωνίας στους φορείςτου πολιτεύματος. Μια καλή ευκαιρία για την έναρξη μιας τέτοιας συζήτησης ήτανη διαδικασία που εκκίνησε η ΝΔ στη Βουλή για την αναθεώρηση συγκεκριμένωνάρθρων του Συντάγματος. Ανεξάρτητα με το αν συμφωνεί ή διαφωνεί κάποιος με τιςπροτάσεις της συμπολίτευσης, η διαδικασία αυτή ήταν μια πρώτης τάξεως ευκαιρίανα καταγραφούν οι τομείς του συνταγματικού πλαίσιου που χρειάζονται βελτίωσηκαι εκσυγχρονισμό και να κατατεθούν κάποιες πρώτες προτάσεις.

Αντ’ αυτού είδαμε την περασμένη Παρασκευή μια ακόμη αντιπαράθεση τηςαντιπολίτευσης με την κυβέρνηση για τα διαδικαστικά ζητήματα της αναθεώρησηςκαι τα πεπραγμένα της διακυβέρνησης Μητσοτάκη, ενώ ακούσαμε πολύ λίγα για τοποιές είναι οι κρίσιμες θεσμικές αλλαγές που θα ενισχύσουν τους θεσμούς, θαβελτιώσουν τη λειτουργία του κράτους και θα αυξήσουν τον βαθμό εμπιστοσύνης τωνπολιτών στο πολιτικό σύστημα. Είναι εν μέρει κατανοητή η έλλειψη εμπιστοσύνηςτης αντιπολίτευσης απέναντι στην κυβερνητική πλειοψηφία, αλλά αυτό δεν σημαίνειότι δεν πρέπει να υπάρξει μια ουσιαστική συζήτηση.

Σήμερα το απόγευμα θα διεξαχθεί στη Βουλή η πρώτη ψηφοφορία για ταπροτεινόμενα προς αναθεώρηση άρθρα του Συντάγματος. Όπως φάνηκε και από τησυνεδρίαση της Παρασκευής, μόνο η Νέα Δημοκρατία θα ψηφίσει υπέρ της πρότασηςαναθεώρησης, ενώ το ΠΑΣΟΚ θα δηλώσει “παρών” και η ελάσσονα αντιπολίτευση θακαταψηφίσει. Το ίδιο δε αναμένεται να συμβεί και στη δεύτερη ψηφοφορία πουπροβλέπεται θα διεξαχθεί στα τέλη Αυγούστου. Την τελική διαμόρφωση τωναναθεωρητέων άρθρων θα κληθεί τελικά να διατυπώσει η επόμενη Βουλή, αλλά μεαυξημένη πλειοψηφία 180 εδρών.

Ανεξάρτητα όμως από την αναθεώρηση του Συντάγματος, και αν θα βρεθούν τελικά οι απαραίτητες συναινέσεις στην επόμενη Βουλή, υπάρχουν πολύ συγκεκριμένα πράγματα που μπορούν να γίνουν άμεσα με ευθύνη και των πολιτικών δυνάμεων αλλά και των ίδιων των θεσμών. Ένα πρώτο χηρεύον ζήτημα είναι η πλήρωση των διοικήσεων των δύο Ανεξάρτητων Αρχών, του Συνηγόρου του Πολίτη και της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων που παραμένουν ακέφαλες εδώ και πολλούς μήνες, λόγω ασυμφωνίας μεταξύ της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ κυρίως, στα πρόσωπα που θα επιλεγούν.

Ένα δεύτερο, αλλά πολύ πιο σημαντικό ζήτημα είναι η διαφάνεια στιςδιαδικασίες λήψης των αποφάσεων της δικαιοσύνης. Η νέα ηγεσία του Αρείου Πάγου,η οποία εκλέχθηκε με απολύτως αδιάβλητες διαδικασίες, θα πρέπει να αναλάβεισυγκεκριμένες πρωτοβουλίες εξωστρέφειας, ώστε οι πολίτες να κατανοούν σε απλάελληνικά το σκεπτικό βάσει του οποίου λαμβάνονται κρίσιμες αποφάσεις σευποθέσεις μείζονος σημασίας. Είναι εθνικής σημασίας ζήτημα η αποκάτασταση τηςεμπιστοσύνης του πολίτη προς τη δικαιοσύνη. Ένα ζήτημα που εξαρτάται βέβαια καιαπό την μείωση του χρόνου απονομής της δικαιοσύνης, όπου όντως γίνονταισημαντικά βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση.

Μπαίνοντας πλέον στον 53ο της χρόνο, η ελληνική δημοκρατία είναι πλέονώριμη και ανθεκτική, αλλά έχει αποκτήσει και κάποιες ρυτίδες, οι οποίες δενπρέπει να αντιμετωπιστούν με botox ή με lifting, αλλά με εξυγίανση και καλές πρακτικές. Και οιευθύνες ανήκουν σε όλους. Πολιτικούς, θεσμικούς παράγοντες και πολίτες, στομέτρο που αναλογούν στον καθένα. Χρόνια της πολλά.

Διαβάστε περισσότερα στο iefimerida.gr

Σε κάπως διαφορετικό σκηνικό κινήθηκε φέτος η ετήσια δεξίωση της Προεδρίας για την επέτειο αποκατάστασης της δημοκρατίας, αφού οι έκτακτες καιρικές συνθήκες μετέθεσαν αναγκαστικά την εκδήλωση στο εσωτερικό του ιστορικού κτιρίου της Ηρώδου Αττικού.

Το λιμπρέτο όμως αυτής της παράστασης παραμένει σταθερά το ίδιο. Πηγαδάκια για σχολιασμό των πολιτικών εξελίξεων, προσπάθειες των δημοσιογράφων να εκμαιεύσουν κάποια πικάντικη δήλωση του Πρωθυπουργού και των πολιτικών αρχηγών, λαμπερές εμφανίσεις και haute couture.

Όπως πάντα όμως λείπει μια ουσιαστική συζήτηση για το αντικείμενο, ή έστωτην αφορμή, της εκδήλωσης που είναι η δημοκρατία. Από εκείνη τη δραματική νύχτατης 23ης προς 24η Ιουλίου 1974, όταν η εγκληματική χούντα του Ιωαννίδη παρέδωσετην εξουσία στους πολιτικούς, μέχρι και σήμερα έχουν περάσει 52 χρόνια, σταοποία η χώρα πέρασε από το στάδιο της στυγνής δικτατορίας στο καθεστώς τηςπλήρους δημοκρατίας, όπως επιβεβαιώνουν και οι διεθνείς οργανισμοί.

Αυτή την “πλήρη” δημοκρατία έχουμε προφανώς και την επιθυμία αλλά και τηνυποχρέωση να την γιορτάζουμε και να την τιμούμε όπως της πρέπει και της αξίζει.Παράλληλα όμως με τον εορτασμό, θα πρέπει να κάνουμε και έναν ειλικρινήαπολογισμό για την κατάσταση και την ποιότητα της δημοκρατίας σήμερα στη χώρα.Διότι πλήρης δημοκρατία δεν σημαίνει και άψογη δημοκρατία. Ενώ στο επίπεδο τηςτυπικής λειτουργίας των θεσμών βρισκόμαστε σε πολύ καλό επίπεδο, υπάρχουν εντούτοις σοβαρά ζητήματα στο επίπεδο της ουσιαστικής απόδοσης των θεσμών και τηςοργανικής τους ανεξαρτησίας.

Το γεγονός ότι υπάρχει πολύ μεγάλη απόκλιση ανάμεσα στην αντικειμενικήκατάσταση των θεσμών της δημοκρατίας και στο πως αντιλαμβάνεται η πλειοψηφίατης κοινωνίας την ποιότητα της δημοκρατίας, και δεν μπορεί και δεν πρέπει νααφήσει κανέναν αδιάφορο. Σε όλες τις έρευνες της κοινής γνώμης καταγράφεταιπολύ χαμηλός βαθμός εμπιστοσύνης στα πολιτικά κόμματα, το Κοινοβούλιο, τα μέσαενημέρωσης, το κράτος και τη δικαιοσύνη. Ιδιαίτερα στη νέα γενιά καταγράφονταισυντριπτικά χαμηλά νούμερα εμπιστοσύνης στους θεσμούς, ενώ σημειώνεται και μιαισοπεδωτική αντίληψη απαξίωσης εν γένει της πολιτικής.

Παράλληλα λοιπόν με τους και θεμιτούς και επιθυμητούς εορτασμούς για τηδημοκρατία, υπάρχει προφανής ανάγκη μιας ουσιαστικής όσμωσης για τα βήματα πουείναι αναγκαία ώστε και να βελτιωθούν και ισχυροποιηθούν οι δημοκρατικοίθεσμοί, αλλά και να αυξηθεί ο βαθμός εμπιστοσύνης της κοινωνίας στους φορείςτου πολιτεύματος. Μια καλή ευκαιρία για την έναρξη μιας τέτοιας συζήτησης ήτανη διαδικασία που εκκίνησε η ΝΔ στη Βουλή για την αναθεώρηση συγκεκριμένωνάρθρων του Συντάγματος. Ανεξάρτητα με το αν συμφωνεί ή διαφωνεί κάποιος με τιςπροτάσεις της συμπολίτευσης, η διαδικασία αυτή ήταν μια πρώτης τάξεως ευκαιρίανα καταγραφούν οι τομείς του συνταγματικού πλαίσιου που χρειάζονται βελτίωσηκαι εκσυγχρονισμό και να κατατεθούν κάποιες πρώτες προτάσεις.

Αντ’ αυτού είδαμε την περασμένη Παρασκευή μια ακόμη αντιπαράθεση τηςαντιπολίτευσης με την κυβέρνηση για τα διαδικαστικά ζητήματα της αναθεώρησηςκαι τα πεπραγμένα της διακυβέρνησης Μητσοτάκη, ενώ ακούσαμε πολύ λίγα για τοποιές είναι οι κρίσιμες θεσμικές αλλαγές που θα ενισχύσουν τους θεσμούς, θαβελτιώσουν τη λειτουργία του κράτους και θα αυξήσουν τον βαθμό εμπιστοσύνης τωνπολιτών στο πολιτικό σύστημα. Είναι εν μέρει κατανοητή η έλλειψη εμπιστοσύνηςτης αντιπολίτευσης απέναντι στην κυβερνητική πλειοψηφία, αλλά αυτό δεν σημαίνειότι δεν πρέπει να υπάρξει μια ουσιαστική συζήτηση.

Σήμερα το απόγευμα θα διεξαχθεί στη Βουλή η πρώτη ψηφοφορία για ταπροτεινόμενα προς αναθεώρηση άρθρα του Συντάγματος. Όπως φάνηκε και από τησυνεδρίαση της Παρασκευής, μόνο η Νέα Δημοκρατία θα ψηφίσει υπέρ της πρότασηςαναθεώρησης, ενώ το ΠΑΣΟΚ θα δηλώσει “παρών” και η ελάσσονα αντιπολίτευση θακαταψηφίσει. Το ίδιο δε αναμένεται να συμβεί και στη δεύτερη ψηφοφορία πουπροβλέπεται θα διεξαχθεί στα τέλη Αυγούστου. Την τελική διαμόρφωση τωναναθεωρητέων άρθρων θα κληθεί τελικά να διατυπώσει η επόμενη Βουλή, αλλά μεαυξημένη πλειοψηφία 180 εδρών.

Ανεξάρτητα όμως από την αναθεώρηση του Συντάγματος, και αν θα βρεθούν τελικά οι απαραίτητες συναινέσεις στην επόμενη Βουλή, υπάρχουν πολύ συγκεκριμένα πράγματα που μπορούν να γίνουν άμεσα με ευθύνη και των πολιτικών δυνάμεων αλλά και των ίδιων των θεσμών. Ένα πρώτο χηρεύον ζήτημα είναι η πλήρωση των διοικήσεων των δύο Ανεξάρτητων Αρχών, του Συνηγόρου του Πολίτη και της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων που παραμένουν ακέφαλες εδώ και πολλούς μήνες, λόγω ασυμφωνίας μεταξύ της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ κυρίως, στα πρόσωπα που θα επιλεγούν.

Ένα δεύτερο, αλλά πολύ πιο σημαντικό ζήτημα είναι η διαφάνεια στιςδιαδικασίες λήψης των αποφάσεων της δικαιοσύνης. Η νέα ηγεσία του Αρείου Πάγου,η οποία εκλέχθηκε με απολύτως αδιάβλητες διαδικασίες, θα πρέπει να αναλάβεισυγκεκριμένες πρωτοβουλίες εξωστρέφειας, ώστε οι πολίτες να κατανοούν σε απλάελληνικά το σκεπτικό βάσει του οποίου λαμβάνονται κρίσιμες αποφάσεις σευποθέσεις μείζονος σημασίας. Είναι εθνικής σημασίας ζήτημα η αποκάτασταση τηςεμπιστοσύνης του πολίτη προς τη δικαιοσύνη. Ένα ζήτημα που εξαρτάται βέβαια καιαπό την μείωση του χρόνου απονομής της δικαιοσύνης, όπου όντως γίνονταισημαντικά βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση.

Μπαίνοντας πλέον στον 53ο της χρόνο, η ελληνική δημοκρατία είναι πλέονώριμη και ανθεκτική, αλλά έχει αποκτήσει και κάποιες ρυτίδες, οι οποίες δενπρέπει να αντιμετωπιστούν με botox ή με lifting, αλλά με εξυγίανση και καλές πρακτικές. Και οιευθύνες ανήκουν σε όλους. Πολιτικούς, θεσμικούς παράγοντες και πολίτες, στομέτρο που αναλογούν στον καθένα. Χρόνια της πολλά.

Διαβάστε περισσότερα στο iefimerida.gr