Βαλκανικό γλέντι στα ηπειρώτικα βουνά

Η Στέγη μάς προσκαλεί σε μια ζωηρή τριήμερη γιορτή γεμάτη μουσική, σινεμά και παραδόσεις, στο Σπίτι της Χάμκως και στην κεντρική πλατεία της Κόνιτσας

Ήταν ένα από τα πιο συναρπαστικά τριήμερα του περσινού καλοκαιριού και έμεινε ανεξίτηλο στη μνήμη όσων τυχερών το παρακολούθησαν. Φέτος, το φεστιβάλ της Στέγης «Γιατί ‘ναι μαύρα τα βουνά ’25» επιστρέφει στην Ήπειρο από τις 27 έως τις 29 Ιουνίου και υπόσχεται νέες συγκινήσεις και εκπλήξεις. Με οικοδεσπότη, για

τρίτη χρονιά, τον βραβευμένο με Γκράμι μουσικό παραγωγό Κρίστοφερ Κινγκ, το φεστιβάλ γίνεται τόπος συνάντησης των παραδοσιακών ήχων των Βαλκανίων με τους πειραματικούς αυτοσχεδιασμούς και τις εθνογραφικές προβολές, δημιουργώντας μια μοναδική εμπειρία στην καρδιά της ηπειρώτικης φύσης. 

Ουγγρικά έγχορδα σμίγουν με βουλγαρικές γκάιντες και ρουμανικό χιπ χοπ με λαϊκές ρίζες. Αυτή η τρίτη χρονιά του «Γιατί ’ναι μαύρα τα βουνά: Οι μουσικές κουλτούρες των Νότιων Βαλκανίων» έχει ως θέμα τις αναπάντεχες επιρροές στις οικονομίες της λαϊκής μουσικής στην Ελλάδα, τα νότια Βαλκάνια και την κεντρική Ευρώπη. Το σκεπτικό πίσω από τη φετινή διοργάνωση; Επειδή ο χρόνος επηρεάζει τον χώρο, ο τόπος όπου βρισκόμαστε δεν είναι ο ίδιος με αυτόν όπου βρισκόμασταν στο παρελθόν. Συχνά, τα όρια της συλλογικής μας μνήμης δεν μας επιτρέπουν να αντιληφθούμε την ποικιλομορφία των γλωσσών, των κοινοτήτων και των θρησκειών που κάποτε μοιράζονταν έναν κοινό χώρο σε αυτή την περιοχή. Και το να μοιράζεσαι χώρο σημαίνει, επίσης,  να δημιουργείς κουλτούρες, ειδικά μουσικές. Όλες οι παραδόσεις αυτού του προγράμματος, παλιές και νέες, δανείζονται η μία από την άλλη, δημιουργώντας συγχωνεύσεις που εκπλήσσουν. Τα αυτιά μας, λοιπόν, πρέπει να είναι εξίσου ανοιχτά με το μυαλό μας. Και ως… ηχητικοί αρχαιολόγοι, πρέπει να περιμένουμε το απροσδόκητο για το παρελθόν μας.

Γκάιντα και νταούλι

Το τριήμερο «Γιατί ’ναι μαύρα τα βουνά ‘25» θα φιλοξενήσει μουσικούς από την ελληνική παράδοση του Πόντου, την κεντρική Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Ουγγαρία, τη Μικρά Ασία, την Κρήτη και άλλες περιοχές. Τις δύο πρώτες βραδιές, μετά το τέλος των συναυλιών, θα προβληθούν ταινίες.

Την Παρασκευή 27 Ιουνίου στις 20.00, στο Σπίτι της Χάμκως, ο Κρ. Κινγκ θα παίξει επιλεγμένους δίσκους 78 στροφών από το μακρινό παρελθόν για να κάνει μια εισαγωγή στο πλαίσιο και τη σημασία του «Γιατί ’ναι μαύρα τα βουνά ’25» και των εμφανίσεων που θα ακολουθήσουν. Στη συνέχεια, θα  βαδίσουμε στις “Μουσικές διαδρομές από την Κωνσταντινούπολη στην Ήπειρο” μαζί με ένα μικρασιατικό τρίο με φωνητικά, λαούτο, ντουντούκ και κανονάκι. Κατόπιν, θα ακούσουμε το μουσικό σύνολο “Χωρέτ’”, που θα παρουσιάσει ποντιακά τραγούδια και χορούς με λύρα, αγγείο και νταούλι και τέλος θα παρακολουθήσουμε το “Fly Bird, Fly”, ένα ντοκιμαντέρ για την αναβίωση της ουγγρικής χορευτικής μουσικής με βιολιά.

Το σπίτι της Χάμκως

Το Σάββατο 28 Ιουνίου στις 20.00 θα επιστρέψουμε στο Σπίτι της Χάμκως όπου, αφού ακούσουμε τα εισαγωγικά 78άρια του Κρ. Κινγκ, θα αφεθούμε στο ρουμάνικο μείγμα  χιπ χοπ και λαϊκής μουσικής των Subcarpați από το Βουκουρέστι. Στο δεύτερο μέρος της βραδιάς εμφανίζεται το βουλγαρικό σύνολο αυλών (κάμπα γκάιντα) των Kaynak Pipers Band και κατόπιν θα προβληθούν ταινίες των αδελφών Μανάκη (οι πρώτες κινηματογραφικές μικρού μήκους των Βαλκανίων), συνοδεία ζωντανής αυτοσχεδιαστικής μουσικής).

Την Κυριακή 29 του μηνός, στις 20.00, στην Κεντρική Πλατεία Κόνιτσας, η ουγγρική μπάντα εγχόρδων Szászcsávás Band, που περιλαμβάνει τρία βιολιά, βιόλα και κοντραμπάσο, θα μας ξεσηκώσει με τη χορευτική μουσική της. Ακολουθεί η κρητική μπάντα του Κωστή Νοδαράκη, με δύο λαούτα και ασκομαντούρα (ο κρητικός αυλός), ενώ στο τρίτο μέρος έρχονται οι Χαλκιάδες με επικεφαλής τον  κλαριντζή Κωνσταντίνο Χαλκιά από τη Βούρμπιανη, μια μπάντα που αντιπροσωπεύει μια μοναδική σύγκλιση των χορευτικών μελωδιών και των ρυθμών της Ηπείρου και της Δυτικής Μακεδονίας. 

H αφίσα του φετινού φεστιβάλ

Εργαστήρια

Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες και διασκεδαστικές εμπειρίες για τους επισκέπτες του φεστιβάλ είναι τα εργαστήρια, στα οποία μπορούν να συμμετάσχουν (πληροφορίες στο www.onassis.org). Στο «Γιατί ‘ναι μαύρα τα βουνά ’25» περιλαμβάνονται δύο: καταρχάς, το Σάββατο 28 Ιουνίου, 12.00 με  13.30, στην Πλατεία Παλιάς Αγοράς, προσφέρεται το “Εργαστήριο χορού και τραγουδιού της Ροδόπης”, με διδασκαλία κάποιων τραγουδιών αλλά και χορευτικών κινήσεων και συνδυασμών, έτσι ώστε να μπορέσουμε να χορέψουμε κι εμείς κάποιους βασικούς χορούς την ίδια βραδιά. Τραγούδι θα διδάξει ο Κονσταντίν Κούτσεφ, ενώ για τον χορό θα υπάρχει ζωντανή μουσική από την Kaynak Pipers Band.  

Την Κυριακή 29 Ιουνίου, 12.00 με  13.30 και πάλι στην Πλατεία Παλιάς Αγοράς, θα γίνει το 
“Εργαστήριο χορού των χωριών της Τρανσυλβανίας”. Υπό την καθοδήγηση του Στέφαν Μπέντσε  και με συνοδεία ζωντανής μουσικής από τη Szászcsávás Band, αυτό το εργαστήριο θα μας διδάξει τις βασικές κινήσεις, τους ρυθμούς και τους συνδυασμούς, ώστε να χορέψουμε κι εμείς το βράδυ της ίδιας μέρας.