Σκέρτσος: Η Ελλάδα, ευρωπαϊκός πυλώνας ενεργειακής σταθερότητας

«Τι κοινό έχουν στην τρέχουσα ενεργειακή κρίση η Ελλάδα με τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ολλανδία και τη Σουηδία;» είναι το εισαγωγικό ερώτημα που θέτει ο υπουργός Επικρατείας 'Ακης Σκέρτσος, σε ανάρτησή του.

«Η απάντηση είναι ότι η χώρα μας -όσο κι αν δυσκολεύεται κανείς να το πιστέψει- αποτελεί πλέον έναν εκ των πυλώνων της ενεργειακής σταθερότητας για την υπόλοιπη Ευρώπη, καθώς ηλεκτροδοτούμε τις γειτονικές μας χώρες, με

σημαντικά και ανταγωνιστικά σε τιμές, φορτία ενέργειας.

Σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα δεδομένα της ΕΕ η Ελλάδα είναι, από τις αρχές του 2026 έως σήμερα, μια εκ των 5 ευρωπαϊκών χωρών που εξάγει τις μεγαλύτερες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας στις γειτονικές μας χώρες.

Ποιος θα πίστευε πριν 5 χρόνια ότι η Ελλάδα θα εξάγει ηλεκτρική ενέργεια στην Ευρώπη; Κι όμως το ίδιο συνέβη σε ετήσια βάση το 2025 και κατά ένα μέρος στο τέλος του 2024».

Ενώ στο, εύλογο, ερώτημα, «πώς και γιατί συνέβη αυτό;», ο υπουργός Επικρατείας εξηγεί ότι «η εξέλιξη αυτή δεν είναι καθόλου αυτονόητη για δύο λόγους.

Ο πρώτος είναι ότι έως το 2019 η χώρα μας δεν διέθετε ούτε επαρκή παραγωγική βάση για να καλύψει τις εγχώριες ανάγκες αλλά ούτε και ανταγωνιστικές τιμές ενέργειας ώστε να μπορεί να εξάγει. Έως το 2023 η Ελλάδα ήταν για δεκαετίες εισαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο τριπλασιασμός της συμμετοχής των ΑΠΕ στο εθνικό ενεργειακό μας μίγμα (φωτοβολταϊκά και αιολικά), από περίπου 5,5 GW το 2018 σε σχεδόν 15 GW το 2025, αποτέλεσε κεντρικό στόχο της κυβερνητικής πολιτικής μετά το 2019. Αυτό συνέβη με απλοποίηση και επιτάχυνση του πλαισίου αδειοδοτήσεων από τους αρμόδιους φορείς του κράτους, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ενεργειακή μας θωράκιση και την βελτίωση της παραγωγικής και εμπορικής μας αυτονομίας.

Ο δεύτερος λόγος είναι βαθιά πολιτικός. Γνωρίζουμε ότι πολέμιοι των ΑΠΕ, και ειδικά των αιολικών, είναι τόσο η εγχώρια Αριστερά όσο και η Ακροδεξιά. Την περίοδο 2015-2019 η προσθήκη ΑΠΕ στο εθνικό ενεργειακό σύστημα ήταν απειροελάχιστη. Οι ιδεοληψίες κρατούσαν τη χώρα μας εξαρτημένη από εισαγωγές ενέργειας αντί να εκμεταλλευθούμε τις εγχώριες πηγές.

Γι’ αυτό και η καθαρή θέση αυτής της κυβέρνησης υπέρ των ΑΠΕ, μαζί με την πολιτική σταθερότητα των τελευταίων χρόνων αποτελούν καταλυτικό παράγοντα για αυτό τον σημαντικό παραγωγικό και ενεργειακό μετασχηματισμό που ενισχύει τόσο την ενεργειακή μας ασφάλεια όσο και το γεωπολιτικό μας αποτύπωμα στην ευρύτερη περιοχή».

Και, στο επόμενο ερώτημα, «τι σημαίνει στην πράξη για την ενεργειακή μας ασφάλεια, την προστασία των εισοδημάτων των πολιτών, το περιβάλλον και το εμπορικό μας ισοζύγιο αυτή η εξέλιξη;», ο ‘Ακης Σκέρτσος δίνει την εξής απάντηση:

«Η επένδυση σε ένα διαφοροποιημένο εθνικό μίγμα ενέργειας με σημαντικό μερίδιο ΑΠΕ, κάνει καλό τόσο στο περιβάλλον -καθώς μειώνει τις εκπομπές ρύπων- όσο και στην τσέπη μας καθώς υπάρχουν μέρες που οι καλές καιρικές συνθήκες ηλιοφάνειας και αέρα δημιουργούν ένα πολύ ανταγωνιστικό πλαίσιο τιμών τόσο στη χονδρική όσο και στη λιανική.

Αυτό που φαίνεται όμως ξεκάθαρα σε αυτή την ενεργειακή κρίση της Μέσης Ανατολής, συγκριτικά με αυτήν της Ουκρανίας 4 χρόνια πριν, είναι ότι πλέον το σημαντικά μεγαλύτερο μερίδιο ΑΠΕ στο ενεργειακό μας μίγμα μας προστατεύει από τις ακραίες διακυμάνσεις του φυσικού αερίου και του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές. Κοινώς, όσο περισσότερες ΑΠΕ έχουμε στο ενεργειακό μας μίγμα τόσο λιγότερο εξαρτόμαστε από τις χρηματιστηριακές αυξήσεις σε φυσικό αέριο και πετρέλαιο.

Αυτός είναι και ο λόγος που πλέον η Ελλάδα έχει μετατραπεί από καθαρό εισαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας σε καθαρό εξαγωγέα, με σημαντικά πιο ανταγωνιστικές τιμές ενέργειας στη χονδρική από πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Αυτό καταγράφεται και στα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας των νοικοκυριών.

Τέλος, αυτή η εξέλιξη βελτιώνει πέρα από το ενεργειακό και το εξαγωγικό προφίλ της χώρας μας, συμβάλλοντας έτσι στη μείωση και του εμπορικού μας ελλείμματος που αποτελεί μια πάγια διαρθρωτική αδυναμία της ελληνικής οικονομίας».

Καταληκτικό ερώτημα, «πώς μπορούμε να βελτιώσουμε περαιτέρω την ενεργειακή αυτονομία της Ελλάδας;» και στο οποίο σημειώνει ότι αυτή μπορεί να βελτιωθεί «με μια εθνική στρατηγική που επενδύει στο διαφοροποιημένο μίγμα ενέργειας και στην αξιοποίηση των εγχώριων πλουτοπαραγωγικών πηγών.

Γι’ αυτό και πέραν της επένδυσης σε περισσότερες ΑΠΕ, οι συμφωνίες με τους αμερικανικούς κολοσσούς για την αξιοποίηση πιθανών κοιτασμάτων φυσικού αερίου, ως καύσιμο μετάβασης, έχουν ιδιαίτερη σημασία, όπως και η συζήτηση που άνοιξε ο πρωθυπουργός για την πιθανή χρήση πυρηνικής ενέργειας μέσα από νέου τύπου μικρούς αρθρωτούς πυρηνικούς αντιδραστήρες.

Σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων, η ενεργειακή αυτονομία μετατρέπεται σε κρίσιμο πυλώνα οικονομικής ανθεκτικότητας και εθνικής ισχύος. Η πρόοδος που έχει σημειώσει η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια δείχνει ότι η επένδυση σε ένα διαφοροποιημένο ενεργειακό μίγμα δεν αποτελεί μόνο περιβαλλοντική επιλογή αλλά και στρατηγική επιλογή οικονομικής ασφάλειας για τους πολίτες», καταλήγει.