Σήμα κινδύνου: «Είμαστε σε οριακό σημείο»

Ανησυχία για την επάρκεια του νερού ενόψει του καλοκαιριού στην Κρήτη, στα νησιά του Αιγαίου και στη νότια Ελλάδα.

Τον κώδωνα του κινδύνου κρούουν οι επιστήμονες και οι τοπικοί φορείς για το πρόβλημα της λειψυδρίας και επισημαίνουν ότι οι φετινές βροχοπτώσεις προσφέρουν μόνο προσωρινή ανακούφιση.

Στην Κρήτη, τα αποθέματα στο φράγμα Αποσελέμη στο Ηράκλειο

έχουν «εξαφανιστεί» κατά 93%. Στα νησιά του Αιγαίου υπάρχει ανησυχία για την υδατική επάρκεια ενόψει του καλοκαιριού, ενώ πολλές περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας βρίσκονται σε οριακή κατάσταση.

«Είναι γεγονός ότι η τρέχουσα περίοδος παρουσίασε αυξημένα ύψη βροχής σε μεγάλο μέρος της Ελλάδας», δηλώνει στη Realnews η υδρολόγος Ελισάβετ Φελώνη, επισημαίνοντας ότι η νότια Ελλάδα και κυρίως τα νησιά του Αιγαίου και η Κρήτη παραμένουν σε πεδίο χαμηλών βροχοπτώσεων. Ο συνδυασμός περιορισμένων φυσικών πόρων και οριακών υποδομών -σε συνάρτηση με την εκτίναξη της ζήτησης κατά τους θερινούς μήνες- δημιουργεί ένα σταθερό μοτίβο υδατικής πίεσης.

«Οσον αφορά την Αττική, παρά τη φετινή ανάσα που αποτυπώνεται στα αποθέματα των τεσσάρων βασικών ταμιευτήρων (Μόρνος, Εύηνος, Υλίκη και Μαραθώνας), δεν επιτρέπεται εφησυχασμός. Η υδρολογική ιστορία μάς διδάσκει ότι μία καλή χρονιά δεν αρκεί για να ανατρέψει ένα αρνητικό ισοζύγιο που διαμορφώθηκε σταδιακά από ένα σερί άνομβρων ετών», προσθέτει η Ελ. Φελώνη.

Από την πλευρά του, ο Δημήτρης Εμμανουλούδης, καθηγητής Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και διευθυντής έδρας UNESCO στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, κάνει λόγο για λειψυδρία υπερκατανάλωσης. «Το φαινόμενο της λειψυδρίας μπορεί να εμφανιστεί όταν δεν βρέχει, οπότε λέμε ότι έχουμε τη λειψυδρία ανομβρίας, μπορεί όμως να εμφανιστεί ακόμα και όταν βρέχει αρκετά έως πολύ, εάν εμείς καταναλώνουμε περισσότερο νερό από αυτό που πέφτει την προηγηθείσα υγρή περίοδο. Σε αυτή την περίπτωση μιλάμε για λειψυδρία υπερκατανάλωσης. Συνεπώς, εάν δεν γίνουν τα απαραίτητα έργα υδρομάστευσης και ταμίευσης νερού στα νησιά αυτά, ώστε να ενισχυθούν με τεχνητό τρόπο τα υδατικά τους διαθέσιμα, η λειψυδρία θα συνεχίσει να υπάρχει, ασχέτως του εάν ο χειμώνας σε αυτά ήταν βροχερός ή όχι», επισημαίνει ο Δ. Εμμανουλούδης.

«Κατάσταση έκτακτης ανάγκης»

Εντονο προβληματισμό προκαλούν τα στοιχεία με τα αποθέματα νερού στο Ηράκλειο της Κρήτης με το φράγμα Αποσελέμη. Ενδεικτική είναι η εικόνα που είχε το φράγμα την Πέμπτη 13 Μαρτίου, σε σχέση με αυτή που είχε πριν από πέντε χρόνια.

Οι ανάγκες του δήμου Ηρακλείου είναι περίπου 55.000 κυβικά μέτρα ημερησίως, εκ των οποίων το 80% με 85% προέρχεται από γεωτρήσεις και το υπόλοιπο τα τελευταία χρόνια προέρχεται από το φράγμα Αποσελέμη.

Το συγκεκριμένο φράγμα είναι χωρητικότητας 25,5 εκατ. κυβικών μέτρων, υδροδοτεί τρεις δήμους, τον δήμο Ηρακλείου, τον δήμο Χερσονήσου και τον δήμο Αγίου Νικολάου με ποσοστό 60%-20%-20% αντίστοιχα.

«Το 2020-2021 που το φράγμα Αποσελέμη ήταν γεμάτο η ΔΕΥΑΗ είχε φτάσει να παίρνει περίπου 9.000.000 κυβικά μέτρα ετησίως, ήτοι το 40% των αναγκών της πόλης. Το 2025 είχαμε φτάσει στο 12% μόνο και αυτή τη στιγμή η χωρητικότητα του φράγματος φτάνει τα 1.700.000 κυβικά μέτρα (σ.σ. στο 6,7%), ποσότητα που αρκεί για δύο μήνες ακόμη. Το παράδοξο είναι ότι, παρότι στο θέμα των βροχοπτώσεων η κατάσταση φέτος είναι καλύτερη από πέρυσι και σε διάφορες περιοχές έχει πέσει πολύ νερό, στο φράγμα Αποσελέμη δεν έχουν μπει μέχρι τώρα περισσότερα από 700.000 κυβικά μέτρα», δηλώνει στην «R» ο Γιώργος Βουρεξάκης, πρόεδρος της ΔΕΥΑΗ.

Περιγράφοντας την κατάσταση που επικρατεί στον νομό Ηρακλείου, ο Γ. Βουρεξάκης επισημαίνει ότι «η ΔΕΥΑΗ τον τελευταίο καιρό έχει υποβάλει αίτημα στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να κηρυχθεί ο δήμος Ηρακλείου σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης για να κάνουμε κάποια γρήγορα έργα, όπως γεωτρήσεις και προσωρινές αφαλατώσεις, για να διαχειριστούμε το ερχόμενο καλοκαίρι. Προτείνουμε κάποια μεσοπρόθεσμα έργα σε συνεργασία με τον Οργανισμό Ανάπτυξης Κρήτης (ΟΑΚ) για την εκμετάλλευση του Αλμυρού Ποταμού και για την αλλαγή μεγάλων κεντρικών αγωγών ύδρευσης που κατασκευάστηκαν τη δεκαετία του 1960».

Για σοβαρό πρόβλημα στην Αμοργό κάνει λόγο ο δήμαρχος του νησιού, Ελευθέριος Καραΐσκος, ο οποίος τονίζει ότι δεν μπορεί να είναι βέβαιος για την επάρκεια των αποθεμάτων του νερού το καλοκαίρι.

«Η κατάσταση με το πόσιμο νερό στο νησί μας είναι οριακή. Υπάρχει σοβαρό πρόβλημα και κάθε χρόνος που περνά η εικόνα γίνεται ακόμα χειρότερη. Δυστυχώς οι βροχές που έπεσαν φέτος δεν έχουν καλυτερεύσει την κατάσταση. Σε ό,τι αφορά το πόσιμο νερό, στο νησί γίνεται αφαλάτωση και έχουμε προγραμματίσει ακόμα δύο μονάδες αφαλάτωσης για να μπορέσουμε να αντεπεξέλθουμε. Δυστυχώς δεν μπορώ να πω με βεβαιότητα ότι θα είμαστε εντάξει το καλοκαίρι και ότι δεν θα παρουσιαστεί πρόβλημα», λέει ο .

Την ανησυχία του για τα αποθέματα νερού εκφράζει ο δήμαρχος Επιδαύρου, Τάσος Χρόνης. «Δεν ξέρω σε δύο-τρεις μήνες, όταν θα μπαίνει το καλοκαίρι, αν θα έχει μείνει αυτό το νερό. Ωστόσο αυτές οι βροχές έχουν βοηθήσει τους αγρότες μας σε ό,τι αφορά τα ποτίσματα. Το ξαναλέω όμως, δεν έχει λυθεί το πρόβλημα, συνεχίζει να υπάρχει. Ηταν απλά μια καλή χρονιά και σε καμία περίπτωση δεν έχει επανέλθει το νερό στις ποσότητες που ήταν πριν από τέσσερα-πέντε χρόνια», αναφέρει.