Σε δύο δόσεις τα μέτρα στήριξης στα καύσιμα

Απευθείας επιδότηση στην αντλία, αύξηση του επιδόματος θέρμανσης και εκπτώσεις από τα διυλιστήρια οι παρεμβάσεις για να συγκρατηθούν οι τιμές στα πρατήρια.

Σε ένα διπλό σχέδιο διαδοχικών παρεμβάσεων στην αγορά καυσίμων θα προχωρήσει η κυβέρνηση, επιχειρώντας να περιορίσει τις επιβαρύνσεις που προκαλεί στα νοικοκυριά η νέα άνοδος του ενεργειακού κόστους. Το

βάρος πέφτει πρωτίστως στο πετρέλαιο θέρμανσης, με απευθείας επιδότηση στην αντλία και αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, ενώ παράλληλα θα υπάρξει παρέμβαση και στο πετρέλαιο κίνησης. Στις 30 Σεπτεμβρίου θα γίνουν οι ανακοινώσεις για τα καύσιμα και στις 14 Οκτωβρίου, μία ημέρα πριν από την επίσημη έναρξη της διανομής πετρελαίου θέρμανσης, οι ανακοινώσεις για το πετρέλαιο και το επίδομα θέρμανσης.

Οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από την πορεία των διεθνών τιμών, τις εκπτώσεις που θα προσφέρουν τα διυλιστήρια και, κυρίως, από τον δημοσιονομικό χώρο που θα έχει στη διάθεσή του το οικονομικό επιτελείο. Κυβερνητικές πηγές καθιστούν σαφές ότι τα περιθώρια είναι συγκεκριμένα και δεν υπάρχει δυνατότητα επιστροφής σε γενικευμένες επιδοτήσεις αντίστοιχες με εκείνες της προηγούμενης ενεργειακής κρίσης.

Χαμηλότερη τιμή εκκίνησης

Η πρόσφατη αποκλιμάκωση των τιμών των διυλιστηρίων δημιουργεί συγκρατημένη αισιοδοξία για χαμηλότερη τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης. Ενώ στις αρχές της εβδομάδας οι εκτιμήσεις παρέπεμπαν σε τιμή κοντά στα 2,05 ευρώ το λίτρο, τα νεότερα δεδομένα την τοποθετούν περίπου στα 1,95 ευρώ. Ωστόσο η εικόνα μπορεί να ανατραπεί μέχρι την έναρξη της περιόδου θέρμανσης στις 15 Οκτωβρίου.

Στόχος της κυβέρνησης, σε συνεργασία με τα διυλιστήρια, είναι η τελική τιμή διάθεσης κατά την έναρξη της περιόδου θέρμανσης να υποχωρήσει κάτω από τα 1,70 ευρώ το λίτρο. Για να επιτευχθεί αυτό, θα υπάρξει συνδυασμός κρατικής επιδότησης στην αντλία και εμπορικής έκπτωσης από τα δύο εγχώρια διυλιστήρια.

Αύξηση 20%

Η δεύτερη γραμμή άμυνας αφορά το επίδομα θέρμανσης, το οποίο δεν θα περιοριστεί στον Οκτώβριο, αλλά θα καλύψει ολόκληρη τη χειμερινή περίοδο. Το οικονομικό επιτελείο εξετάζει την αύξησή του κατά περίπου 20% ή και περισσότερο, ώστε να ενισχυθούν ουσιαστικότερα τα νοικοκυριά με τα χαμηλότερα εισοδήματα. Οι δικαιούχοι υπολογίζονται σε περίπου 1,2 εκατομμύρια νοικοκυριά, τα οποία αναμένεται να μοιραστούν συνολικό ποσό της τάξης των 300 εκατ. ευρώ. Η προκαταβολή σχεδιάζεται να καταβληθεί πριν από τα Χριστούγεννα, προκειμένου να στηριχθούν εγκαίρως οι οικογένειες κατά την περίοδο αυξημένων αναγκών. Τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια θα παραμείνουν ως έχουν, ενώ εξετάζεται να αυξηθεί το κατώτατο ποσό του επιδόματος που σήμερα ανέρχεται σε 100 ευρώ.

Το βασικό σενάριο

Στο κυβερνητικό σχέδιο περιλαμβάνεται και επιδότηση στην αντλία για το πετρέλαιο κίνησης. Το βασικό σενάριο προβλέπει διατήρηση της ενίσχυσης στα 10 λεπτά ανά λίτρο, με δημοσιονομική δαπάνη περίπου 30 εκατ. ευρώ. Η αρχική παράταση της επιδότησης θα αφορά το διάστημα μέχρι 14 Οκτωβρίου. Για το διάστημα από 15 έως και τέλη Οκτωβρίου οι ανακοινώσεις θα γίνουν μαζί με αυτές που αφορούν το πετρέλαιο θέρμανσης. Παράλληλα, τα δύο εγχώρια διυλιστήρια αναμένεται να ενεργοποιήσουν δικές τους εκπτώσεις, οι οποίες θα καλύπτουν τόσο το πετρέλαιο κίνησης όσο και την αμόλυβδη βενζίνη. Η διυλιστηριακή τιμή του ντίζελ έχει ήδη υποχωρήσει από τα 1,64 στα 1,57 ευρώ το λίτρο και, εφόσον η τάση συνεχιστεί, η μέση λιανική τιμή θα μπορούσε να αποκλιμακωθεί από τα 2,22 ευρώ προς την περιοχή των 2,15 ευρώ το λίτρο. Αντίθετα, η αμόλυβδη βενζίνη παραμένει καθηλωμένη σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, με τη μέση πανελλαδική τιμή κοντά στα 2,20 ευρώ το λίτρο και χωρίς, προς το παρόν, σαφή προοπτική ουσιαστικής υποχώρησης.

Η επαναφορά του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους των εταιρειών εμπορίας και των πρατηρίων καυσίμων φαίνεται να απομακρύνεται οριστικά από το τραπέζι. Η κυβέρνηση προκρίνει τις στοχευμένες παρεμβάσεις στην τελική τιμή, σε συνδυασμό με τις εκπτώσεις των διυλιστηρίων, θεωρώντας ότι ένα νέο πλαφόν μπορεί να μην είχε αποτέλεσμα υπό τις σημερινές συνθήκες της αγοράς.

Οσον αφορά τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης, η προσπάθεια του οικονομικού επιτελείου επικεντρώνεται μόνο στην εξασφάλιση της απαιτούμενης έγκρισης από την Ευρωπαϊκή Ενωση, ώστε να δημιουργηθεί πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος για τη στήριξη των νοικοκυριών, εφόσον η ενεργειακή κρίση ενταθεί.

Ηλεκτρικό ρεύμα

Σε αντίθεση με τα καύσιμα, δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή σχεδιασμός για οριζόντιες κρατικές επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος. Η κυβερνητική γραμμή περιορίζεται σε ισχυρή σύσταση προς τους καταναλωτές να στραφούν στα σταθερά, μπλε τιμολόγια, τα οποία προσφέρουν προστασία από τις διακυμάνσεις των τιμών.

Στήριξη της βιομηχανίας

Στο συνολικό πακέτο εξετάζεται να συμπεριληφθεί και η βιομηχανία, καθώς η κυβέρνηση αναγνωρίζει τις ισχυρές πιέσεις που προκαλούν οι αυξημένες τιμές ενέργειας στις ενεργοβόρες επιχειρήσεις. Σήμερα, ο μηχανισμός αντιστάθμισης αντιστοιχεί σε έκπτωση περίπου 35 ευρώ ανά μεγαβατώρα και καλύπτει περίπου 40 επιχειρήσεις. Το οικονομικό επιτελείο διερευνά κατά πόσο μπορεί να επεκταθεί η στήριξη και σε επιχειρήσεις που, βάσει της κατανάλωσής τους, μένουν εκτός του υφιστάμενου μηχανισμού. Εφόσον εξασφαλιστεί ο αναγκαίος δημοσιονομικός χώρος, η παρέμβαση θα μπορούσε να υλοποιηθεί μέσω του ευρωπαϊκού πλαισίου CISAF, το οποίο επιτρέπει προσωρινά μέτρα για τη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας των ενεργοβόρων επιχειρήσεων. Το τελικό εύρος των μέτρων θα κριθεί από τις διαπραγματεύσεις με τα διυλιστήρια, την εξέλιξη των τιμών και τις ευρωπαϊκές εγκρίσεις. Η βασική κυβερνητική επιδίωξη, πάντως, είναι σαφής: να περιοριστεί η τιμή του πετρελαίου στην αντλία και να ενισχυθούν στοχευμένα τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η δημοσιονομική ισορροπία.