Οι «πρωταθλητές» στα ακαθάριστα οικόπεδα

Σχεδόν 6.000 καταγγελίες έχουν γίνει πανελλαδικά για ιδιοκτησίες που δεν έχουν καθαριστεί, σύμφωνα με τους κανόνες της αντιπυρικής περιόδου. Ποιες περιφερειακές ενότητες συγκεντρώνουν τις περισσότερες.

Σημαντική αύξηση καταγράφεται φέτος στις καταγγελίες πολιτών για ακαθάριστα οικόπεδα, καθώς μέχρι το βράδυ της Τετάρτης είχαν υποβληθεί συνολικά 5.995 αναφορές σε ολόκληρη τη χώρα, παραπάνω από διπλάσιες σε σύγκριση με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο, όταν οι καταγγελίες ανέρχονταν σε 2.600. Είναι ένα γεγονός που αποτυπώνει την εντεινόμενη ανησυχία των πολιτών για την τήρηση των μέτρων πυροπροστασίας

εν μέσω της αντιπυρικής περιόδου. Οι αναφορές αφορούν οικόπεδα που δεν έχουν καθαριστεί, παρά τη σχετική υποχρέωση των ιδιοκτητών, με στόχο τη μείωση του κινδύνου εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιών.

Τον μεγαλύτερο αριθμό καταγγελιών συγκεντρώνει η Αττική, ενώ ακολουθούν οι περιφερειακές ενότητες της Αχαΐας και της Θεσσαλονίκης. Η εικόνα αυτή μπορεί να αποδοθεί, σε σημαντικό βαθμό, στη μεγάλη συγκέντρωση πληθυσμού στις συγκεκριμένες περιοχές. Ειδικά για την Αχαΐα όμως, που βρίσκεται στη δεύτερη θέση των σχετικών καταγγελιών, αυτό αποδίδεται στην περυσινή πυρκαγιά, η οποία πέρασε μέσα στα όρια της Πάτρας και εξαπλώθηκε μέσα από οικόπεδα που δεν είχαν καθαριστεί.

Μικρή αύξηση

Τα στοιχεία δείχνουν ότι σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, υπάρχει αύξηση στις δηλώσεις καθαρισμού οικοπέδων που γίνονται στη σχετική πλατφόρμα, καθώς το 2025 είχαν κατατεθεί 730.000, ενώ φέτος έφτασαν τις 765.489.

Στο θέμα αναφέρθηκε και ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Κώστας Κατσαφάδος την περασμένη εβδομάδα, τονίζοντας ότι ακόμη και αν έχει λήξει η προθεσμία για τη σχετική δήλωση, οι ιδιοκτήτες μπορούν και πρέπει να καθαρίσουν τα οικόπεδά τους, ενώ η Πυροσβεστική ερευνά όλες τις καταγγελίες.

Στο πλαίσιο αυτό, σε εντατικούς ελέγχους για τον εντοπισμό ακαθάριστων οικοπέδων προχωρούν οι Πυροσβεστικές Υπηρεσίες σε ολόκληρη τη χώρα, εν μέσω της αντιπυρικής περιόδου, ώστε να ερευνήσουν όλες τις καταγγελίες που έχουν υποβάλει πολίτες. Με εντολή του υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελου Τουρνά, οι διοικήσεις των Πυροσβεστικών Υπηρεσιών καλούνται να διερευνήσουν το σύνολο των αναφορών που έχουν υποβληθεί, πραγματοποιώντας επιτόπιες αυτοψίες στα καταγγελλόμενα ακίνητα. Οι αρμόδιοι αξιωματικοί αξιολογούν τον βαθμό συμμόρφωσης των ιδιοκτητών με την υποχρέωση καθαρισμού, αλλά και την επικινδυνότητα κάθε οικοπέδου.

Παράλληλα, στη «μάχη» των ελέγχων επιστρατεύονται και drones, τα οποία θα χρησιμοποιηθούν για την επιθεώρηση δύσβατων και απομακρυσμένων περιοχών, ενισχύοντας σημαντικά τις δυνατότητες εντοπισμού παραμελημένων εκτάσεων και συμβάλλοντας στην πρόληψη εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιών κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου.

Βαρύ τίμημα

Στις περιαστικές περιοχές, ο καθαρισμός των οικοπέδων είναι υψίστης σημασίας, κατά τη θερινή περίοδο, και λειτουργεί ως προληπτικό μέτρο, καθώς αποτρέπει την πρόκληση πυρκαγιών και προστατεύει το περιβάλλον. Αυτό αποδεικνύεται από τα αποτελέσματα που προκύπτουν βάσει της επικαιροποιημένης ανάλυσης των καμένων εκτάσεων από τις δασικές πυρκαγιές των τελευταίων εννέα ετών (2017-2025) στο ηπειρωτικό κομμάτι της Περιφέρειας Αττικής. Η επικαιροποίηση έγινε με αφορμή την πρόσφατη δασική πυρκαγιά στην Οινόη Αττικής (την προηγούμενη Κυριακή).

Συγκεκριμένα, από το 2017 μέχρι και το 2025, 13 μεγάλες πυρκαγιές έχουν κάψει περισσότερα από 700.000 στρέμματα στην Αττική, σύμφωνα με τις αναφορές της Υπηρεσίας Ταχείας Χαρτογράφησης Copernicus και του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS). Επιπλέον, σύμφωνα με το Μeteo τα τελευταία εννέα χρόνια έχουν καεί στην Περιφέρεια Αττικής περίπου 465.000 στρέμματα δάσους, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 38% της επιφάνειας των δασών.

Η συνολική επιφάνεια της Περιφέρειας Αττικής (χωρίς την περιοχή της Τροιζηνίας, των νησιών και του Λεκανοπεδίου) είναι 2.500.000 στρέμματα, οπότε τα τελευταία εννέα έτη το 28% της συνολικής επιφάνειας έχει καεί από δασικές πυρκαγιές. Στην Περιφέρεια Αττικής η επιφάνεια των δασικών εκτάσεων είναι περίπου 1.230.000 στρέμματα και τα τελευταία εννέα χρόνια έχουν καεί περίπου 465.000 στρέμματα δάσους, δηλαδή το 38% της επιφάνειας των δασών.

Υποχρεώσεις και πρόστιμα

Υπενθυμίζεται ότι υπόχρεοι για τον καθαρισμό των οικοπέδων, βάσει του νόμου, είναι οι ιδιοκτήτες, οι επικαρπωτές, οι μισθωτές ή οι υπομισθωτές οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων. Η υποχρέωση αφορά: α) οικόπεδα που βρίσκονται σε περιοχές εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων, β) περιοχές εντός ορίων οικισμών χωρίς εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο, γ) εκτάσεις που βρίσκονται εντός ακτίνας 100 μ. από τα όρια των ανωτέρω κατόπιν ενημέρωσης της αρμόδιας δασικής υπηρεσίας, δ) εκτός σχεδίου γήπεδα με κτίσμα, για τις εκτάσεις που δεν υπάγονται στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας, σύμφωνα με τον δασικό χάρτη της περιοχής και κατόπιν ενημέρωσης της αρμόδιας δασικής υπηρεσίας.

Βαρύς είναι ο πέλεκυς για όσους ιδιοκτήτες δεν συμμορφωθούν με το γράμμα του νόμου και αφήσουν ακαθάριστα τα οικόπεδά τους. Συγκεκριμένα, προβλέπεται πρόστιμο 100 ευρώ για μη υποβολή δήλωσης καθαρισμού στην πλατφόρμα και πρόστιμο 500 ευρώ όταν δεν έχουν γίνει ούτε καθαρισμός ούτε υποβολή δήλωσης.

Η ψευδής δήλωση αποτελεί ποινικό αδίκημα και τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών και πρόστιμο 5.000 ευρώ, ενώ για μη καθαρισμό οικοπέδου επιβάλλεται πρόστιμο 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ και ανώτατο τα 2.000 ευρώ, ενώ παράλληλα ο δήμος προχωρά σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό.