Ο Τσίπρας αποχαιρετά τον ΣΥΡΙΖΑ

Το προσεχές διάστημα ο πρώην πρόεδρος του κόμματος και πρώην πρωθυπουργός θα παραιτηθεί από τη βουλευτική έδρα. Πώς οργανώνει τις επόμενες κινήσεις του.

Στην τελική ευθεία φαίνεται πως εισέρχεται η πολιτική και προσωπική «επανεκκίνηση» του Αλέξη Τσίπρα, καθώς ο πρώην πρωθυπουργός και επί σειρά ετών πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ σχεδιάζει να παραιτηθεί από το βουλευτικό αξίωμα το προσεχές διάστημα, προκειμένου να προχωρήσει, μέσα στην άνοιξη του

2026, στη δημιουργία ενός νέου πολιτικού φορέα.

Οι σχετικές ζυμώσεις βρίσκονται σε εξέλιξη, ενώ πρόκειται για απόφαση που δεν έχει ακόμα ανακοινωθεί επίσημα, αλλά φαίνεται πως έχει ήδη ληφθεί και απλώς «ωριμάζει» επικοινωνιακά και πολιτικά. Ο χρόνος για την κίνηση αυτή μόνο τυχαίος δεν είναι. Μετά την παραίτησή του από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ τον Ιούνιο του 2023, ο Αλ. Τσίπρας διατήρησε επιμελώς μια δημόσια σιωπή, αποφεύγοντας να εμπλακεί άμεσα στη μάχη των εσωκομματικών συγκρούσεων που ξέσπασαν μετεκλογικά. Παρότι το πρόσωπό του και η πολιτική παρακαταθήκη του εξακολουθούν να ασκούν σημαντική επιρροή σε μεγάλο μέρος της κομματικής βάσης, ο ίδιος επέλεξε να μείνει εκτός εσωκομματικών διεργασιών, κάτι που θεωρείται ως στρατηγική αποστασιοποίησης ενόψει των επόμενων βημάτων του. Αλλωστε δεν θα μπορούσε να προχωρήσει σε ίδρυση νέου πολιτικού φορέα κρατώντας την έδρα του ΣΥΡΙΖΑ. Καθοριστικός σταθμός αυτής της πορείας είναι η επικείμενη έκδοση του βιβλίου του, που αναμένεται να κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Gutenberg στις αρχές Δεκεμβρίου. Το έργο, το οποίο ολοκληρώθηκε μόλις τις προηγούμενες ημέρες, αποτελεί μια μαρτυρία εκ των έσω για τα κρίσιμα χρόνια της διακυβέρνησής του, με επίκεντρο τη μεγάλη οικονομική κρίση, τις σκληρές διαπραγματεύσεις με τους θεσμούς, το δημοψήφισμα του 2015 και τις μετέπειτα εξελίξεις που οδήγησαν στην έξοδο της χώρας από τα μνημόνια.

Αγνωστες συνομιλίες

Σε έντεκα κεφάλαια, ο Αλ. Τσίπρας ανοίγει τα χαρτιά του: καταγράφει άγνωστες συνομιλίες με Ευρωπαίους ηγέτες, το παρασκήνιο αποφάσεων που στιγμάτισαν την πολιτική διαδρομή του, αλλά και την αυτοκριτική αποτίμησή του για τα λάθη και τις παραλείψεις τόσο της δικής του κυβέρνησης όσο και του ΣΥΡΙΖΑ ευρύτερα. Το βιβλίο δεν περιορίζεται στα γεγονότα της περιόδου 2015- 2019, αλλά φτάνει μέχρι και την εκλογική ήττα του 2023, καθώς και την επακόλουθη κρίση στον ΣΥΡΙΖΑ, προσφέροντας ένα νήμα ερμηνείας για τις πρόσφατες πολιτικές επιλογές του – ή και για τη σιωπή του. Περιγράφοντας τα όσα έγιναν και αφήνοντας αιχμές για συγκεκριμένα πρόσωπα, θα δείξει τον δρόμο που σκέφτεται να ακολουθήσει, ενώ είναι βέβαιο πως θα προκαλέσει έντονες αντιδράσεις εντός και εκτός ΣΥΡΙΖΑ.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον στο βιβλίο συγκεντρώνουν το ενδέκατο κεφάλαιο και η διατύπωση της προσωπικής «πυξίδας» του για το μέλλον της Αριστεράς και της προοδευτικής παράταξης στη χώρα. Πρόκειται για μια οραματική κατάθεση, την οποία πολλοί εκλαμβάνουν ως το ιδεολογικό και πολιτικό υπόβαθρο του νέου εγχειρήματος που φαίνεται να ετοιμάζει. Μένει να φανεί αν θα διατηρηθεί η κεντρώα στροφή που πραγματοποίησε στις αρχές Σεπτεμβρίου με την ομιλία του στο συνέδριο του Economist στη Θεσσαλονίκη.

Διεθνείς επαφές

Παράλληλα με την ολοκλήρωση του συγγραφικού του έργου, ο Αλ. Τσίπρας φαίνεται να επενδύει ιδιαίτερα στις διεθνείς επαφές του. Η παρουσία του στο Συμβούλιο της Ευρώπης συνοδεύτηκε από εικόνες πολιτικού πολιτισμού και συναίνεσης. Ξεχώρισαν ιδιαίτερα οι φωτογραφίες του με την Ντόρα Μπακογιάννη και με τη Φωτεινή Πιπιλή, αλλά και με τα υπόλοιπα μέλη της ελληνικής αντιπροσωπείας, γεγονός που προκάλεσε εντυπώσεις και σχόλια, καθώς αποπνέουν μια «μετακομματική» διάσταση του Τσίπρα, πιο ώριμη και διαλλακτική, όπως παρατηρούν συνομιλητές του. Οι εικόνες αυτές αξιοποιούνται ήδη ως μέρος μιας στρατηγικής «επαναφοράς» στο προσκήνιο, με πιο ευρωπαϊκούς, συναινετικούς όρους, που πιθανότατα θα κυριαρχήσουν στον νέο πολιτικό σχηματισμό που φιλοδοξεί να οικοδομήσει. Βεβαίως όλοι τον ρωτούσαν αν τελικά θα προχωρήσει στη δημιουργία νέου κόμματος χωρίς ωστόσο ο ίδιος να λέει το παραμικρό. Αντιθέτως, ήταν πολύ ευδιάθετος και μιλούσε κυρίως για το βιβλίο του οποίου τη συγγραφή ολοκλήρωσε. Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ η απουσία σαφών θέσεων του πρώην προέδρου προκαλεί έντονη γκρίνια.

Ο Αλ. Τσίπρας εξακολουθεί να λειτουργεί ως σημείο αναφοράς, χωρίς ωστόσο να αποσαφηνίζει τις προθέσεις του, γεγονός που επιτείνει την αμηχανία και την ανασφάλεια στο ήδη επιβαρυμένο κλίμα, ενώ δεν αφήνει την Κουμουνδούρου να πάρει ανάσα στις δημοσκοπήσεις, καθώς ένα 19% δηλώνει θετικό σε ένα νέο κόμμα. «Οταν ένας πρώην πρωθυπουργός, με τόση πορεία και επιρροή, επιλέγει να σιωπά, είναι λογικό να δημιουργούνται πολιτικό κενό και φημολογία», σχολιάζει κομματικό στέλεχος με μακρά πορεία στον ΣΥΡΙΖΑ. Η παρατεταμένη αναμονή έχει ήδη ενισχύσει τις εσωκομματικές τριβές, ενώ δεν είναι λίγοι εκείνοι που βλέπουν στην πιθανή ίδρυση νέου φορέα μια απειλή για την ήδη κατακερματισμένη Αριστερά.

«Παρατηρητής»

Σαφής ήταν και η πρόσφατη δήλωση του Νίκου Κοτζιά, ο οποίος με ιδιαίτερη ένταση κάλεσε τον Τσίπρα να μιλήσει καθαρά: «Ο Αλέξης οφείλει να ανοίξει τα χαρτιά του. Δεν γίνεται να παίζει τον ρόλο του σιωπηλού παρατηρητή, ενώ η Αριστερά διαλύεται. Αν έχει σχέδιο, ας το πει». Η δήλωση του πρώην υπουργού Εξωτερικών φανερώνει τη νευρικότητα που επικρατεί στους πρώην συμμάχους του Τσίπρα και αποτυπώνει το κλίμα αναμονής και καχυποψίας που διατρέχει τον προοδευτικό χώρο. Με την επίσημη ανακοίνωση της παραίτησής του από τη Βουλή να θεωρείται θέμα χρόνου και την έκδοση του βιβλίου του να τοποθετείται χρονικά πριν από τα Χριστούγεννα, όλα δείχνουν πως η «επιστροφή» του Αλ. Τσίπρα δεν θα γίνει με τους όρους του χθες. Ο ίδιος φέρεται να σχεδιάζει μεθοδικά την επόμενη πολιτική πράξη του, με εργαλείο τη δημόσια αφήγηση και στόχο έναν νέο, ευρύτερο προοδευτικό σχηματισμό που θα υπερβαίνει τα στενά όρια του ΣΥΡΙΖΑ. Το ερώτημα πλέον φαίνεται πως δεν είναι αν, αλλά πότε θα κάνει το επόμενο βήμα. Και κυρίως, ποιοι θα τον ακολουθήσουν και ποιους θα δεχθεί.